Bolsonaro wil geen feiten over ontbossing Amazone

De Amazone Een alarmerend rapport over de ontbossing van het oerwoud zet de president Bolsonaro lijnrecht tegenover wetenschappers.

Een eenzame boom in een ontbost gedeelte midden in de Amazone
Een eenzame boom in een ontbost gedeelte midden in de Amazone Raphael Alves / AFP

In een week tijd vielen zwaar bewapende goudzoekers beschermde gebieden in de Amazone binnen en werden inheemse leiders vermoord. Ook besloot president Bolsonaro – die de moorden ontkent – de vooraanstaande klokkenluider en wetenschapper Ricardo Galvão te ontslaan. Hij had een alarmerende publicatie gelanceerd over ontbossing in de Amazone.

In Brazilië, de thuishaven van het grootste oerwoud ter wereld dat met een oppervlakte van 7 miljoen vierkante kilometer verantwoordelijk is voor 40 procent van de zuurstofproductie, leidt het beleid van de ultrarechtse president Jair Bolsonaro volgens wetenschappers in een rap tempo tot verdere ontbossing. Bolsonaro bestempelt de groeiende kritiek als ongewenste buitenlandse bemoeienis. „De Amazone is van ons”, riep hij tijdens een persconferentie.

Galvão, directeur van het Nationale Ruimte Instituut (INPE) dat onder het ministerie van Wetenschap valt, kwam afgelopen juli met schokkende cijfers waaruit blijkt hoe hard de ontbossing toeneemt. Volgens het instituut zou in juni alleen al 920 vierkante kilometer Amazonewoud zijn vernietigd door illegale ontbossing. Dat is een toename van 88 procent in vergelijking met de maand juni vorig jaar. Volgens Bolsonaro zijn de cijfers gemanipuleerd en nep. Het INPE bestaat sinds de jaren tachtig en registreert via satellietbeelden ondermeer de ontbossing van de Amazone. Internationaal staat het instituut bekend om de accurate data. Maar volgens Bolsonaro is INPE directeur Ricardo Galvão een ‘loopjongen’ van westerse ngo’s die als doel hebben Brazilië in een kwaad daglicht te stellen. „Ze willen ons land maar ook vooral mij kapot maken. Europa wil dat wij de Amazone behouden terwijl ze eerst hun eigen bossen hebben vernietigd voor economische groei. Nu wij de kans hebben te groeien worden we tegengehouden”, aldus Bolsonaro, die het oerwoud wil openstellen voor verdere economische groei.

Lees ook: Bolsonaro wil de indringers van de Amazone alle ruimte geven

De Braziliaanse president voert sinds zijn aantreden een beleid dat vooral gericht is op het geruststellen van machtige grootgrondbezitters en mijnbouwbedrijven, met wier steun hij gekozen is. Zij willen verdere exploitatie van de Amazone.

Beschermd natuurgebied

Het tropische regenwoud met meer dan 300 inheemse groepen en de grootste biodiversiteit ter wereld moet volgens Bolsonaro wijken voor land en mijnbouw zodat Brazilië uit de economische crisis kan komen. De bewoners van het woud hebben de afgelopen decennia grote leefgebieden toegewezen gekregen, die als beschermd natuurgebied zijn gemarkeerd, zegt Bolsonaro. Deze „parasieten” zouden volgens hem de economische groei tegenhouden.

Illegale goudzoekers en houtkappers voelen zich gesterkt door Bolsonaro’s plannen om deze gebieden open te stellen. Ze hebben sinds zijn aantreden op eigen houtje de jacht op de inheemse bevolking opgevoerd.

Door de toenemende ontbossing in Brazilië en de houding van Bolsonaro kan het pas bereikte handelsakkoord tussen de Europese Unie en Mercosur (het Latijns-Amerikaanse handelsblok met Argentinië, Brazilië, Uruguay en Paraguay) onder druk komen te staan. Hoewel de EU het akkoord toejuicht – er gaat een markt met bijna 300 miljoen inwoners open – staat de EU als hoeder van het klimaatakkoord van Parijs recht tegenover Bolsonaro, die al meerdere malen gedreigd heeft uit dit verdrag te stappen.

Europese boeren zijn ook boos over de deal omdat in Latijns-Amerika veel minder strikte milieuregels gelden. Zo staat de milieupolitie in Brazilië sinds Bolsonaro’s aantreden vrijwel op non-actief en worden regels niet nageleefd.

Met het ontslag van Ricardo Gavão onderstreept Bolsonaro zijn ontkenning van de realiteit van de ontbossing van het Amazonegebied.

Dat kan mogelijk gevolgen hebben voor de deal tussen de EU en Mercosur. Die is namelijk nog niet geratificeerd.