Arbeidskrapte bereikt omslagpunt

Cijfers De arbeidsmarkt is nog steeds historisch krap, maar lijkt voorbij het hoogtepunt. Dat blijkt uit nieuwe arbeidsmarktcijfers.

Een werkzoekende achter de computer bij het Werkplein van het UWV.
Een werkzoekende achter de computer bij het Werkplein van het UWV. Bart Maat / ANP

Hoewel het aantal openstaande vacatures nog altijd historisch hoog is, koelt de arbeidsmarkt enigszins af. Dat concludeert onderzoeksbureau Intelligence Group op basis van data over het afgelopen kwartaal. In deze cijfers, die maandag werden gepubliceerd, herkent het bureau een aantal (voorzichtige) voorspellers voor een keerpunt. Zo zijn er méér mensen actief op zoek naar een baan (61.000 extra ten opzichte van een kwartaal eerder) en deelden werkgevers minder vaste contracten uit.

De grootste verandering zag het bureau in het aantal mensen dat werd benaderd door bedrijven, in de hoop ze met gunstige arbeidsvoorwaarden weg te kapen. Werknemers werden minder intensief benaderd door recruiters en het aantal mensen dat helemaal niet werd benaderd steeg. Alleen voor de functies waarnaar de vraag extreem groot is, zoals bij een hoop technische functies het geval is, gold dat niet.

Groeiprognoses bijgesteld

Dát de arbeidsmarkt afkoelt is overigens in lijn met de groeiprognoses van het Centraal planbureau (CPB). Dat stelde de groei van het bruto binnenlands product in maart dit jaar van 2,2 naar 1,5 procent bij. Het CPB verwacht ook dat de werkloosheid na jaren van afname weer wat gaat toenemen.

Lees ook: Meer niet-werkende jonge mannen

Opvallend is wel dat het aantal uitgedeelde vaste contracten volgens Intelligence Group het afgelopen kwartaal daalde. Volgens de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, over het eerste kwartaal van 2019, steeg het totale aantal vaste contracten nog – van 5,3 miljoen in het eerste kwartaal van 2018, naar 5,5 miljoen in het eerste kwartaal van 2019.

De vooruitzichten op een vast contract voor mensen met een tijdelijk of flexibel contract zijn ook nog steeds goed, schrijft Intelligence Group, maar het aantal werknemers dat van baan wisselde en daarbij een vast contract kreeg, daalde in het tweede kwartaal van 2019.

Freek Kalkhoven, arbeidsmarktadviseur bij uitkeringsinstantie UWV, kan een daling van het aantal vaste contracten niet bevestigen – daar is bij het UWV vooralsnog niets over bekend. Wel herkent hij het omslagpunt waar het bureau over schrijft. „Ook wij zien dat het absolute hoogtepunt van de krapte wel is bereikt.”

Het UWV heeft daar andere, zij het vergelijkbare indicatoren voor. Een afname van het aantal nieuwe vacatures over de jaren 2019 en 2020 bijvoorbeeld, met 50.000 op een totaal van 1,1 miljoen. Ook steeg het aandeel nieuw verstrekte ww-uitkeringen in het eerste half jaar van 2019, met 0,4 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Een van de belangrijkste aanwijzingen vond het UWV in de enquêtes die het dit voorjaar onder werkgevers hield, waarin werd gevraagd naar het aantal moeilijk te vervullen vacatures. Kalkhoven: „Dat was net als eind 2018, nog steeds 45 procent. Vreselijk veel, maar voor het eerst niet nóg meer.”