‘Pride gaat erover dat je jezelf leuk en mooi vindt’

Pride Pride blijkt een soort Koningsdag, maar dan anders. Beter, vinden sommige feestvierders. „Dit is nu de manier om vrijheid en gelijkheid te vieren.”

Deelnemers aan de Canal Parade, onderdeel van de Amsterdam Gay Pride, varen over de Amstel met op de achtergrond De Magere Brug.
Deelnemers aan de Canal Parade, onderdeel van de Amsterdam Gay Pride, varen over de Amstel met op de achtergrond De Magere Brug. Remko de Waal

Wie de Prinsengracht op zaterdagmiddag ziet, denkt al gauw: hé, een soort Koningsdag, maar dan roze. Er is luide muziek en mensen hebben een dronken, gelukzalige blik in de ogen: wat is het verschil?

Tegelijk is de Gaypride juist een omgekeerde Koningsdag: in plaats van de machtigste van het land, staan nu de ‘outsiders’ centraal. Homo’s die nog niet uit de kast zijn, of die bang zijn hand in hand te lopen met hun geliefde, krijgen deze dag een hart onder de riem gestoken door mensen op boten met daarop bijvoorbeeld de politie, de brandweer en het ministerie van Onderwijs.

Maar deze dag draait niet meer alleen om homo’s. Dit jaar heeft de organisatie bijvoorbeeld ook vlaggen langs de route geplaatst met ‘Black Lives Matter’ erop. Gaypride heeft tegenwoordig net zo’n traditie als dodenherdenking: in de aanloop ernaar bediscussieert men de vraag om wie dit evenement nu eigenlijk draait. Zoals de herdachten van 4 mei werden uitgebreid van gesneuvelde WOII-soldaten naar slachtoffers van allerlei oorlogen, zo verlegde Gaypride de focus van homo’s naar iedereen die zichzelf wil zijn. Vandaar ook dat Gaypride nu simpelweg ‘Pride’ heet.

Vraag je het de mensen aan de kant, dan zeggen ze bijna zonder uitzondering dat deze dag voor hen over vrijheid gaat. Lydia Kosijungan (71) komt hier al tien jaar met haar man, elk jaar zitten ze op hetzelfde plekje. „We komen hier om te genieten van onze vrijheid. Die is niet vanzelfsprekend. Homo’s krijgen de laatste tijd weer meer tegenspel, in buurten met veel islamitische mensen zoals bij ons in Den Haag.” Monique Aalderinks (42), op de fleecedeken naast Kosijungans klapstoeltje, denkt juist dat homo’s het steeds makkelijker hebben. Haar zestienjarige dochter kwam vorig jaar uit de kast, voor haar zijn ze hier in alle vroegte heen gereisd uit Groningen. „Die is helemaal excited, en wij vinden het ook heel gaaf.”

Lees ook: Heel veel regenbogen

„Gaypride gaat niet meer alleen over homo’s, maar over dat je zelf mag weten wie je bent’’, aldus Josephine (44) uit Epe. „Het gaat erover dat je jezelf leuk en mooi vindt”, vult haar dochter Lieve (14) aan. Samen met zus Bente (16) deelt ze glitters uit aan de mensen, ze willen er „alleen liefde voor terug’’. Ook voor Timir (68), die even verderop op een bankje zit, gaat de dag over vrijheid en liefde. Hij zit te wachten op zijn man: „Die haalt een ijsje voor me. Mango. Hoop ik.”

Niet alleen het onderwerp van de Pride werd breder, ook de boten zelf veranderden. Bestonden die in de jaren negentig nog vooral uit boten van homokroegen, met aan boord veel bloot en glitter, een groot deel van de huidige vloot wordt bevolkt door, pak ’m beet, Deloitte-medewerkers in spijkerbroeken en identieke T-shirts. Elk bedrijf dat een béétje bij de tijd wil zijn, heeft diversiteit omarmd als kernwaarde, dus meevaren met de Pride is commercieel interessant.

Commerciëler

Theo de Ridder (55) uit Lisse komt hier elk jaar, en hij zag de Pride commerciëler worden. „In het begin waren er andere typetjes op de boten. Dat was leuk, want je komt hier voor de extremen. Nu zijn er ook boten zonder thema, met mensen die niks bijzonders doen. Dan kijk ik naar de gezichten en denk ik: heb jij lol vandaag?’”

„De boten zijn minder uitgedost’’, zegt ook Mario Koeleman (58) uit Amstelveen. Hij komt hier al vanaf de allereerste Gaypride, en hij ziet dat aan sommige boten tegenwoordig weinig aandacht wordt besteed. „Die zijn in een uur opgetuigd.’’

Ook van Inge Duijn (56) uit Castricum mogen mensen meer tijd aan de uitdossing besteden. Vanwege haar werk in verkleedwinkel Greet verkleedt is ze geïnteresseerd in verkleedpartijtjes. Met een arendsoog spiedt ze de outfits af. Die zijn soms beneden de maat: „Ik zie hier, onder ons gezegd, mensen lopen in baggerkwaliteit verkleedkleren. Een man in een ongevoerd pakkie. Ik vind dat k-lelijk. Een vrouw in een broek die zo strak zat, dat ik dacht: jij bent van het dak erin gesprongen, en je komt er niet meer uit.” Maar dat mag de pret niet drukken: „Ik vind het zo waanzinnig leuk dat mensen zich verkleden!’’

Naarmate de dag vordert, neemt het percentage dronken jongeren toe. Ze hangen op de stoep met lachgasballonnen, zwalken over straat en plassen de portieken onder. Is het dan toch een soort Koningsdag? Niet voor Floor Knoote (36). Ze staat met haar vrienden te wachten tot hun Spaanse kameraad de supermarkt uit komt met winegums en bananen. „Vroeger was Koninginnedag mijn feest, maar dat is eigenlijk leeg. Voor mij is de Gaypride nu de manier om vrijheid en gelijkheid te vieren.”