Opinie

Cosmetische artsen zijn dealers, geen hulpverleners

Cosmetische chirurgie

Commentaar

De rimpels van neus naar mondhoek heten ‘marionettenplooi’. Vouwtjes op een bovenlip worden bespot als ‘barcode’. Zijn borsten zwaar dan heten ze ‘hangtieten’ of erger. Zijn borsten klein dan worden ze vernederd als ‘theezakjes’. Verweer tegen deze termen bestaat niet en ze gelden exclusief voor vrouwen. Die worden afgerekend op hun uiterlijk, en dat begint al als ze jong zijn. Vrouwen mogen sowieso geen rimpels hebben. Van wie niet? Van mannen niet, van andere vrouwen niet, van Instagram niet. Enerzijds worden ze verketterd als ze zich aan het oog onttrekken met verhullende kleding. Anderzijds worden ze al jong van top tot teen beoordeeld aan de hand van een onmogelijk schoonheidsideaal.

Meiden spiegelen hun uiterlijk aan de verschijning van realitysterren, vloggers en influencers. Dat is niet nieuw. Marilyn Monroe’s imago werd door miljoenen benaderd met waterstofperoxide in het haar en falsies in bh’s. Nu worden de falsies geïnjecteerd, in de beautyklinieken, en hoe. Er zijn ‘fillers’ voor lippen en rimpels, de scalpel ligt klaar en vet kan naar believen worden weggezogen en elders ingespoten. Alles kan „gecorrigeerd” worden, zoals heet. Make-up noch Photoshop voldoet, de aanpassing moet écht zijn en liefst zichtbaar, deze krant beschreef het in een reportage over een beautykliniek voor de smalle beurs.

Online presenteren vrouwen zich trots, met zoenmonden, wenkbrauwbogen die constant op verbaasd staan, en zonder enig vermoeden van rimpel. Online presenteren de klinieken zich als weldoeners: „Kom langs voor een Botuline Toxine behandeling en laat jouw rimpeltjes als sneeuw voor de zon verdwijnen.” Toxine doet gif vermoeden. De arts die meent dat er zelden iets mankeert aan schaamlippen, zal niettemin desgewenst een schaamlipcorrectie (kosten 485 euro) leveren. Dit zijn artsen, maar ze zijn geen hulpverleners. Ze zijn dealers en erbij gebaat dat de afnemers van hun diensten zich gedragen als verslaafden. Telkens opnieuw en altijd een beetje meer.

Cosmetische aanpassing is niet meer het voorrecht van de rijken en beroemden, die discreet botoxen terwijl ze voorgeven dat ze ‘niks’ doen. Het is een statussymbool voor meiden. En ‘iedereen’ doet het, dus je moet wel. Zeggen de cliëntes. Zeggen de klinieken die behandelingen aanbieden voor de schappelijke prijs, die ‘mooi-zijn’ laagdrempelig maakt.

‘Iedereen doet het’? Nou nee. Een kwart van de vrouwen tussen de 18 en 35 jaar overweegt het. Minstens driekwart begint er niet aan. Uiteraard mag iedereen die dat wil zich cosmetisch laten verfraaien. Maar verplicht is dat niet en de norm hoeft het niet te worden. Gelukkig niet. Wat de klinieken zo’n beetje verdoezelen is dat geen behandeling zonder risico is. De fillers zouden bijvoorbeeld na zes maanden afgebroken zijn. Daarna kan een volgende behandeling overwogen (en betaald) worden. Maar de langetermijneffecten zijn onduidelijk.

Recent betuigden de geestelijke vaders van socialemediaplatforms hun spijt over het schadelijke effect van Facebook, Twitter en Instagram op een deel van hun gebruikers. Je hoeft geen ziener te zijn om te voorspellen waar dat ook zal gebeuren: in de beauty-industrie. Ook daar wordt cynisch gespeculeerd (en geïncasseerd) op existentiële onzekerheid van de mens. Dat cosmetische aanpassing betaalbaar is als een paar luxe schoenen suggereert dat het weinig voorstelt. Dat is niet zo. Een paar schoenen trek je uit. Een misvormde mond niet.