Leger en oppositie Soedan zetten volgende stap naar gedeelde overgangsregering

Protestleiders en het Soedanese leger zijn tot een „grondwettelijke verklaring” gekomen met afspraken over de verdeling van de macht.

Soedanese demonstranten vieren het akkoord zaterdagochtend vroeg in hoofdstad Khartoum.
Soedanese demonstranten vieren het akkoord zaterdagochtend vroeg in hoofdstad Khartoum. Foto Ashraf Shazly/AFP

De militaire raad en de oppositie in Soedan zijn tot overeenstemming gekomen hoe zij de komende drie jaar de macht verdelen. Dat heeft speciaal gezant van de Afrikaanse Unie (AU) Mohammed el-Hassan Labat zaterdag gezegd, aldus persbureau AP. Over drie jaar worden verkiezingen uitgeschreven.

De overeengekomen „grondwettelijke verklaring” is de uitkomst van weken van onderhandelingen tussen protestleiders en het Soedanese leger, geleid door de AU en Ethiopië. De onderhandelingen kwamen meermaals onder druk te staan door gewelddadig optreden van het leger. Zo werden maandag nog vier demonstrerende middelbare scholieren doodgeschoten. Met de afspraken geven het leger en de oppositie invulling aan een principeakkoord dat zij begin juli sloten over de zetelverdeling in de overgangsregering.

Lees hier meer over de Rapid Support Forces

Janjaweed

De partijen hebben nu onder meer afspraken gemaakt over twee van de beruchtste organisaties in Soedan: de paramilitaire legereenheid Rapid Support Forces (RSF) en de geheime dienst National Intelligence and Security Service (NISS). Afgesproken is dat de NISS, die verstrekkende bevoegdheden geniet, rapporteert aan de nog te vormen militaire en civiele overgangsregering en dat de RSF onder bevel van de algemeen commandant van de krijgsmacht staat.

De RSF, wiens voorloper de Janjaweed in opdracht van de Soedanese regering de genocide in Darfur pleegde, wordt verantwoordelijk gehouden voor het doden van zeker 87 vreedzame demonstranten begin juni in hoofdstad Khartoum. Wat er gebeurt met de hiervoor verantwoordelijke RSF-leden - hoewel een belangrijk punt van discussie tijdens de onderhandelingen - is vooralsnog niet duidelijk.

Soevereine raad

Volgens protestleider Ibrahim al-Amin zijn eveneens afspraken gemaakt over andere gevoelige kwesties zoals „de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de bevoegdheden van het kabinet en de regerende soevereine raad”, aldus Frans persbureau AFP. Deze „soevereine raad” waartoe begin juli werd besloten, zal uit twee keer vijf zetels voor beide partijen bestaan. De elfde plek gaat naar een burger die ook de steun van het leger geniet.

De eerste 21 maanden zal deze overgangsregering voorgezeten worden door een militair, de laatste achttien door een burger. Met de overeenkomst van zaterdag is de weg vrijgemaakt voor de raad om zitting te nemen. Wanneer dit gebeurt is vooralsnog niet bekend.

Met de grondwettelijke verklaring is een nieuwe stap gezet om een einde te maken aan de onrust die in december begon, toen duizenden Soedanezen de straat op gingen in protest tegen president Omar al-Bashir. De dictator, die dertig jaar aan de macht was, werd in april afgezet door het leger.