Na de degradatie van RKC bleef zelfs de verwarming uit

Eredivisie Vijf jaar geleden stond RKC Waalwijk laatste in de eerste divisie en dreigde faillissement. Nu is de club terug in de eredivisie. „Feyenoord zal denken: wat is hier gebeurd?”

De selectie van RKC Waalwijk tijdens de eerste training van het nieuwe seizoen.
De selectie van RKC Waalwijk tijdens de eerste training van het nieuwe seizoen. Foto’s Piroschka van de Wouw/ANP

Het was in 2014 snel duidelijk voor Frank van Mosselveld: dit zou zijn laatste seizoen als profvoetballer zijn. Elke week moest hij hetzelfde verhaal vertellen. Waarom zijn ploeg, het seizoen na degradatie uit de eredivisie, alwéér had verloren. Hij speelde betaald voetbal, maar was aanvoerder in een veredeld jeugdelftal. „Die spelers zouden het RKC-shirt niet eens mogen dragen, laat staan betaald voetbal spelen. Zo hard en eerlijk moet je zijn.”

Vijf jaar later is Van Mosselveld (35) nog steeds RKC’er – hij werd er in 2017 de jongste algemeen directeur in het Nederlandse profvoetbal. Met als doel op lange termijn structureel meedraaien in de top van de eerste divisie, om zo ooit weer te promoveren. Het ging allemaal wat sneller.

In zijn eerste seizoen als bestuurder eindigde RKC als achttiende; begin dit jaar was de club de nummer veertien. Toch plaatste RKC zich voor de nacompetitie, en door een doelpunt in de 95ste minuut tegen Go Ahead Eagles (5-4 winst) is de club na vijf jaar weer eredivisionist. Zaterdag begint het seizoen uit tegen VVV-Venlo. „Deze promotie maakt zoveel goed.”

Na de degradatie in 2014 dreigt het einde van RKC, niet voor het eerst deze eeuw. Door te ambitieuze begrotingen in het verleden is het negatief eigen vermogen 9 miljoen euro. Daar komt 1,1 miljoen aan openstaande rekeningen bij, plus een claim van de Belastingdienst uit 1998 van een vergelijkbaar bedrag. Door de degradatie neemt de begroting bovendien met zo’n 3,5 miljoen euro af. „Dit hing al jaren om de club heen”, blikt Remco Oversier, destijds algemeen directeur van RKC, terug. „Al het negatieve viel nu in één keer samen.”

Amateurspelers

Oversier (36) heeft twee keuzes: faillissement aanvragen, of ten koste van alles de club proberen te redden. Er blijven drie personeelsleden over en vrijwel de complete selectie wordt vervangen door amateurspelers. Leaseauto’s worden ingeleverd en de verwarming wordt letterlijk dichtgedraaid. „Daarmee bespaarden we aan het einde van het jaar 48.000 euro.” Door obligaties te verkopen kan een deel van de openstaande rekeningen worden betaald. Samen met het overgebleven personeel belt Oversier alle crediteuren op. Of ze het ook voor de helft doen. Met sportieve resultaten is RKC, dat als laatste eindigt, nauwelijks bezig. Dat is een zorg voor later.

Lees meer over de problemen in 2014: Kan het nog erger in Waalwijk?

Salarissen worden gewoon op tijd betaald. Als speler van RKC – van 2006 tot 2015 – maakte Van Mosselveld zich daarom weinig zorgen over de dreigende faillissementen. Dan zit de club toch niet in de problemen? „Later denk je daar anders over, maar als speler denk je: dat kan nooit gebeuren, dus dat zal ook wel niet gebeuren.”

Intussen staat de gemeente Waalwijk met de rug tegen de muur. Als eigenaar van het stadion en kredietverstrekker is de gemeente diep verstrengeld in de club. Als het RKC niet te hulp schiet, volgt een faillissement en dat kost 9 miljoen euro gemeenschapsgeld. „Toen hebben we gekozen om 6 miljoen euro af te boeken en de relatie compleet te ontvlechten”, vertelt Ronald Bakker (54), wethouder economische zaken.

In 2014 schrijft de gemeente eerst 2 miljoen euro af, waarmee een faillissement van RKC, net als vier jaar daarvoor, wordt afgewend. In de gemeenteraad komt het aan op één stem verschil. Najaar 2016 worden het stadion plus lening met een verlies van 4 miljoen euro verkocht aan een ontwikkelaar. Die scheldt de schuld kwijt, iets wat de gemeente ook vraagt aan particuliere schuldeisers.

Lees ook deze reconstructie over de stadionverkoop: Eindelijk is Mandemakers echt de baas in Waalwijk

Bakker noemt het de minst slechte optie die hij kon kiezen, en tegelijkertijd is de gemeente financieel verlost van RKC, dat ineens bijna uit de schulden is. Oversier: „Daarmee poetsten we 2,9 miljoen aan schuld weg. Op dat moment waren we weer volledig gezond.”

Frenkie de Jong

In de zomer van 2017 volgt Van Mosselveld, die al twee jaar meeliep op kantoor, de naar NEC vertrokken Oversier op als algemeen directeur. Het is tijd om RKC stap voor stap sportief weer mee te laten tellen, nu de boel financieel op orde is. „Ik zal niet zeggen dat het een gespreid bedje was, maar de club had er slechter voor gestaan.”

Na de winterstop, begin dit jaar, zit alles mee. RKC wint niet alleen vijf keer op rij, ook de jaaromzet verdubbelt. De transfer van Frenkie de Jong van Ajax naar FC Barcelona levert vier miljoen euro aan opleidingsvergoeding op. De middenvelder speelde in de gezamenlijke jeugdopleiding van RKC en Willem II. Ineens is Van Mosselveld bestuurder van een van de gezondste clubs van Nederland. Dat RKC drie maanden later eredivisionist wordt, is toeval. „Er was nog geen euro van binnen toen we promoveerden.”

De extra miljoenen maken het „allemaal wel makkelijker”, zoals de aanleg van natuurgras, een upgrade van het stadion, hoofdgebouw en trainingscomplex. Aanpassingen die al vóór de promotie en transfer van De Jong gepland waren, benadrukt Van Mosselveld. „Feyenoord is hier al vijf jaar niet geweest. Die zullen denken: wat is hier gebeurd? Zij kennen alleen de twintig jaar oude kleedkamer van toen.”

Diverse lokale politici opperen dat RKC de opbrengst van de transfer aan de gemeente moest ‘teruggeven’. Wethouder Bakker gunt de club deze meevaller. „Ik zie het als bewijs dat we er goed aan hebben gedaan ons financieel los te maken. Nu valt het gunstig uit, maar met hetzelfde gemak valt iets negatief uit en ben je medeverantwoordelijk.”

Lees ook: Degraderen en direct moeten promoveren om te overleven

Financiële buffer

De belangstelling voor RKC neemt toe nu de club in de eredivisie speelt. Daarmee ook de inkomsten. Er zijn 2.700 seizoenkaarten verkocht, meer dan het gemiddelde aantal toeschouwers (inclusief losse kaarten) van afgelopen seizoen. De begroting is gestegen van 4,7 naar 7 miljoen, vooral dankzij de televisiegelden in de eredivisie.

Niet alle miljoenen van Frenkie de Jong hebben al een bestemming. Elke euro die nu wordt uitgegeven, moet geen probleem zijn bij een eventuele degradatie. „Als ze het voor elkaar krijgen om met verstandig financieel beleid een zodanige buffer op te bouwen dat degradatie af en toe kan gebeuren, dan zie ik een goede toekomst voor RKC”, zegt Bakker. Als het toch misgaat, dan blijft hulp van de gemeente wat hem betreft uit. „Al is dat altijd een beslissing die wordt genomen door de politiek die op dat moment regeert.”

Van Mosselveld weet met welke erfenis hij te maken heeft. „Vaak zitten bestuurders er met name voor zichzelf. Die nemen beslissingen op korte termijn, soms met alle gevolgen van dien. Daar kun je nog jarenlang last van hebben. Als ik ooit wegga, wil ik dat er geen rare dingen achterblijven.”