‘Een controlelampje negeren kan niet meer’

Verkeersveiligheid Een automobilist is deze week veroordeeld voor het negeren van controlelampjes met een ongeval tot gevolg. Vijf vragen.

Foto Koen van Weel/ANP
Foto Koen van Weel/ANP

Een automobilist is woensdag veroordeeld tot veertig uur taakstraf en een rijverbod van zes maanden, omdat hij een waarschuwingslampje over een leeglopende band had genegeerd. De man reed augustus 2017 op de snelweg A20 in de richting van Gouda toen op de display van zijn Audi een melding verscheen. ‘TPMS Bandenspanning: storing! Zie instructieboekje’. Daarbij gingen twee controlelampjes geel branden en was acht seconden een harde pieptoon te horen. De man negeerde de waarschuwingen en bleef nog 21 kilometer op de linkerrijbaan rijden.

Toen liep de band linksachter van de velg en werd de auto onbestuurbaar. Een achteropkomende automobilist botste op de inmiddels stilstaande auto. Het slachtoffer werd via een glazen dakraam z’n Nissan uit geslingerd en raakte zeer ernstig gewond. Hij brak onder meer wervels in rug en nek.

1. Waarom werd de automobilist veroordeeld?

Hij heeft volgens de Haagse rechtbank niet „roekeloos” of „aanmerkelijk onvoorzichtig” gehandeld, zoals de juridische termen luiden, aangezien gele controlelampjes, anders dan rode, „niet zonder meer wijzen op een zodanig defect dat niet nog enige tijd met de auto kan worden doorgereden”. Er was geen sprake van opzet, wél van schuld. De man heeft volgens de rechtbank een „concreet gevaar” veroorzaakt op de snelweg door de waarschuwingen te negeren, de banden niet te controleren en met hoge snelheid op de linkerrijbaan van de weg te rijden, ver van de vluchtstrook.

2.Is het gevaarlijk om na een melding door te rijden?

Dat hangt van de melding af. In het algemeen, stelt een woordvoerder van de ANWB, is het verstandig om elke melding, geel of rood, serieus te nemen door te zoeken naar een veilige plaats en na te gaan wat er aan de hand is. „Neem de tijd”, zegt een woordvoerder. „En ga liever ook niet op de vluchtstrook staan.” Zelf reed de woordvoerder laatst in Italië in een huurauto toen er voortdurend een lampje brandde. „Bleek het een melding te zijn ‘u rijdt niet energiezuinig’.”

3.Hebben auto’s niet te veel lampjes?

Die lampjes zitten er niet voor niets. Er zijn steeds meer systemen die de automobilist informeren over de toestand van het voertuig; van de hoeveelheid ruitensproeivloeistof tot een kokende motor of, zoals in dit geval, slappe banden. Het Tyre Pressure Monitoring System (TPMS) is sinds 2014 verplicht in nieuwe auto’s. Fabrikanten hebben veiligheid hoog in het vaandel staan, stelt een woordvoerder van branchevereniging RAI, maar „zoals bij alle ingewikkelde apparaten” wordt het rendement van de systemen bepaald „door wat de gebruiker ermee doet”.

4.Wordt rijden zo niet erg ingewikkeld?

Misschien. Fabrikanten en verkopers zouden meer moeite moeten doen dit soort systemen uit te leggen en ‘sexy’ te maken, zegt een woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland.

„Nu is vaak nog meer aandacht voor de kleur van de velgen of de bekleding.” Toch heb je als chauffeur nu eenmaal zelf de grootste verantwoordelijkheid, zegt een woordvoerder van de Bovag. „In feite kun je nooit een lampje negeren.” De branchevereniging doet een oproep instructieboekjes goed te lezen. Oudere automobilisten zouden bovendien hun kennis moeten opfrissen. „Wie z’n rijbewijs heeft gehaald in een Renault 5, weet weinig van de huidige toeters en bellen.”

5.Heeft deze uitspraak consequenties?

De uitspraak is in zoverre niet uniek dat rechters vaker oordelen over opzet of schuld bij een ongeval, met name als de gevolgen groot zijn, zoals in dit geval. Maar deze rechterlijke uitspraak toont in elk geval wél aan, zegt een woordvoerder van de Bovag, dat informatie van boordcomputers in auto’s kan dienen als bewijsmateriaal in de rechtszaal. „Daar moet de automobilist zich goed bewust van zijn.”

Lees ook: Fors meer doden in het verkeer 2018