Yes, we hebben het hitterecord gebroken!

Ewoud Sanders

Woordhoek

Hoe leuk en positief is het om een record te breken? Het meest voor de hand liggende antwoord is: dat hangt af van waar het record over gaat. Maar volgens mij klopt dat niet helemaal.

Dat zagen we vorige week woensdag toen in Nederland het hitterecord werd gebroken. Het oude record stond op naam van Warnsveld en dateerde van 23 augustus 1944. Konden ze daar binnenkort het 75-jarige jubileum gaan vieren of zou het record sneuvelen? Er waren bijna vijftig KNMI-weerstations in de race. Wie zou er gaan winnen? „Uiteindelijk gaat Eindhoven er met het record vandoor, op de voet gevolgd door Gilze-Rijen, Arcen en Ell.”

Konden ze in Eindhoven lang genieten van hun hitterecord? Helaas, het werd de volgende dag alweer gebroken.

De geciteerde zin („er met het record vandoor gaan”) komt uit een officieel persbericht van het KNMI. De overige gecursiveerde woorden waren bij herhaling te horen op radio en tv. Sommige weermannen probeerden zich een beetje in te houden („nou ja, genieten is misschien niet het goede woord”), maar de jongensachtige opwinding was overal voelbaar: yes, na 75 jaar wachten hebben we het hitterecord gebroken!

Er zijn veel argumenten aan te dragen waarom het vooral negatief is dat het steeds heter wordt in Nederland. Maar die boodschap verdampt als je kiest voor de formulering een record breken, want die brengt uit zichzelf een zekere positieve opwinding met zich mee. Nu lijkt het een wedstrijd geworden – met sportachtige persberichten als gevolg. In deze race gaat Gilze-Rijen nu met 40,7 graden aan kop, maar er wordt al uitgekeken naar het volgende record.

Klimaatontkenner

De klimaatontkenner ontkent natuurlijk niet het klimaat, maar wel de mondiale opwarming van de aarde als gevolg van menselijk handelen. Het gaat hier om een leenvertaling uit het Engels, waar climate change denier sinds 2003 voorkomt. Klimaatontkenner is in 2007 voor het eerst in het Nederlands gesignaleerd, samen met onder meer klimaatveranderingsontkenner, klimaattwijfelaar en klimaatscepticus.

De afgelopen dagen had ik een beetje te doen met klimaatontkenners als Thierry Baudet. Het moet pijnlijk zijn als je ongelijk je zo nadrukkelijk wordt ingepeperd. Door het klimaat zelf en voor de zoveelste keer door de wetenschap.

Karaktermoord

Je kunt zeggen van Forum voor Democratie wat je wil, maar ze houden zich aan hun beloften. Met financiële malversaties, bestuurlijk wangedrag, moddergooien in de pers en een afsplitsing, realiseren zij nog sneller dan verwacht een renaissance van boreale tradities. Medeoprichter Henk Otten had het in de media herhaaldelijk over karaktermoord, een woord dat we kennen sinds het begin van de 20ste eeuw en dat vaak is gebruikt in een politieke context.

Karaktermoord had een voorganger en concurrent, namelijk reputatiemoord. Ook dat woord, voor het eerst opgetekend in 1873, floreerde in een politieke context. „Het schimpen op de Kamer, op hare onhandelbaarheid, haren geest van tegenwerken enz. enz. is in de laatste tijden eene mode geworden”, verzuchtte de Arnhemsche Courant eind 1873 in een verslag over het gedrag van twee politici. „Zij zijn de hoofddaders, de voorbedachtelijke reputatie-moordenaars; de Kamer is hun medepligtige.”

schrijft elke week over taal. Twitter: @ewoudsanders