Federal Reserve verlaagt rente voor het eerst sinds de crisis

Met de verlaging naar tussen de 2 en 2,25 procent hoopt de Amerikaanse centrale bank de vertraging van de economie tegen te gaan.

Jerome Powell, voorzitter van de Federal Reserve.
Jerome Powell, voorzitter van de Federal Reserve. Foto Jacquelyn Martin/AP

De centrale bank van de Verenigde Staten heeft de rente met een kwart procentpunt verlaagd, naar een bandbreedte tussen de 2 en 2,25 procent. Dat heeft de Federal Reserve woensdag bekendgemaakt. Met het besluit hoopt de ‘Fed’ ervoor te zorgen dat de economische groei niet vertraagt.

„De vooruitzichten voor de Amerikaanse economie blijven gunstig en deze actie is bedoeld om die vooruitzichten te ondersteunen”, aldus Fed-voorzitter Jerome Powell tijdens een persconferentie in Washington. „Het is bedoeld om neerwaartse risico’s van zwakke wereldwijde groei en onzekerheid over het handelsbeleid tegen te gaan.”

Het is voor het eerst sinds de financiële crisis in 2008 dat de Fed de rente verlaagt. Op de financiële markten werd al rekening gehouden met een renteverlaging. Toch reageerden de valutakoersen in eerste instantie heftig op de bekendmaking van de Fed. De dollar reageerde positief met een stijging van ongeveer 0,79 procent ten opzichte van de euro. De Amerikaanse beursindexen Dow Jones, S&P 500 en Nasdaq reageerden negatief op de bekendmaking.

Een verlaging van de rente betekent dat het goedkoper wordt om te lenen en minder aantrekkelijk wordt om te sparen. Het idee is dat dit de investeringen en bestedingen aanjaagt, waardoor de inflatie moet stijgen en de economische groei mogelijk wordt gehandhaafd.

Preventief

De renteverlaging is een preventieve actie van de centrale bank, omdat er bij de Fed zorgen bestaan over de toekomst van de economie. De effecten van de belastingverlaging die president Donald Trump twee jaar geleden doorvoerde lijken af te zwakken en het vertrouwen van bedrijven en investeerders in de economie neemt af.

Lees ook: Wijzigt de Fed uit voorzorg de koers?

Dat heeft onder meer te maken met de handelsoorlog tussen de VS en China. Maar ook de Brexit en handelsspanningen met de EU en Mexico spelen een rol, net als de wereldwijde dip in de maakindustrie. Dat laatste kan een voorteken zijn van een recessie. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwde eerder ook al dat de wereldeconomie vaart verliest.

Hoewel de Amerikaanse economie al jaren goed presteert, met een historische lage werkloosheid en records op de aandelenbeurzen, vlakt de groei af. In het tweede kwartaal van dit jaar lag de economische groei in de VS namelijk nog maar op 2,1 procent op jaarbasis. Dat lijkt goed, maar is fors lager dan de 3,1 procent groei in het eerste kwartaal.

Lees ook: IMF ziet wereldeconomie dit jaar verder vertragen

Niet ver genoeg

President Trump, die Fed-voorzitter Powell weliswaar heeft aangesteld maar formeel geen invloed heeft op de besluiten van de centrale bank, dringt al veel langer aan op een renteverlaging. Het besluit van de Fed gaat volgens Trump niet ver genoeg: hij hoopte op een grotere verlaging. Hij vreest voor oneerlijke concurrentie met de EU en China, zo twitterde hij maandag. „Ondertussen doet de Fed niets. Jammer! [...] Een kleine renteverlaging is niet genoeg.”

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump The E.U. and China will further lower interest rates and pump money into their systems, making it much easier for their manufacturers to sell product. In the meantime, and with very low inflation, our Fed does nothing - and probably will do very little by comparison. Too bad!

Het klopt dat de Europese Centrale Bank (ECB) in september mogelijk opnieuw de rente wil verlagen. Op dit moment staat de rente van de ECB op 0 procent, dus dat zou een negatief rentetarief betekenen. Lagere rentetarieven verzwakken de valuta van een land ten opzichte van andere landen, wat de export ten goede komt.

Nieuwe normaal

Ten tijde van de financiële crisis in 2008 werd het rentetarief teruggebracht naar een historisch lage 0,25 procent - wat praktisch nul betekent. Dat tarief werd zeven jaar lang gehandhaafd. Vanaf december 2015 werd de rente tot negen keer toe verhoogd om terug te keren naar een normale situatie na de recessie. Volgens Trump hadden die renteverhogingen een remmende werking op de economische groei van de VS. „De Fed heeft te snel gehandeld. Ik bleek gelijk te hebben, ze handelden te snel en te agressief”, zo keek Trump vrijdag terug op de laatste jaren.

De Fed lijkt afstand te hebben genomen van het idee dat het rentetarief teruggebracht moet worden naar het tarief van voor de crisis: tussen de 4 en de 5 procent. Hoewel de verwachting is dat de rente de komende jaren wel weer verhoogd zal worden, lijkt een tarief van tussen de 2 en 3 procent volgens analisten het nieuwe normaal.