Het probleem met Johnny Depp

Profiel De carrière van Johnny Depp zit artistiek en commercieel in het slop. Kan de tragikomedie ‘Richard Says Goodbye’ het tij keren?

Professor Richard (Johnny Depp) laat alle decorum varen als hij heeft gehoord dat hij terminaal ziek is in ‘Richard Says Goodbye’.
Professor Richard (Johnny Depp) laat alle decorum varen als hij heeft gehoord dat hij terminaal ziek is in ‘Richard Says Goodbye’.

Wordt tragikomedie Richard Says Goodbye de film waarmee Johnny Depp het langzaam zinkende schip van zijn carrière en zijn imago weer kan opkalefateren? De acteur speelt een hoogleraar die ontdekt dat hij terminaal ziek is en al vloekend de manier van lesgeven die paste bij zijn driedelig pak overboord gooit.

Met zwierige haren en een jointje probeert hij zijn studenten vanaf nu liefde voor literatuur en het leven bij te brengen. De intieme film is voor Depp een terugkeer naar kleinere, artistieke films waarmee hij in de jaren negentig Hollywood veroverde. Zonder groteske pruiken of een overdaad aan make-up zoals in veel van zijn films van het laatste decennium, zoals Black Mass (2015); zonder van zijn spel afleidende computer gegenereerde effecten (Alice Through the Looking Glass, 2016); zonder onbeschaamd hergebruik van wat eerder succes oogstte. Toch kun je als kijker niet anders dan even aan piraat Jack Sparrow denken als Richard de zoveelste borrel inschenkt of met slepende tong semi-filosofische citaten rondstrooit.

Het was de rol van piraat Sparrow die Depp in 2003 naar de hoogste regionen van Hollywood katapulteerde. Depp, tot dan toe vooral een acteur die vaak een eigenzinnige draai aan outsiders had gegeven, maakte van Jack Sparrow geen doorsnee piraat. Hij zette hem neer als een Keith Richardsparodie: dronken zwalkend, feminien, origineel én door het publiek geliefd. Het maakte de eerste Pirates of the Caribbean-film een hit en leverde Depp zijn eerste Oscarnominatie op; er zouden er nog twee volgen.

Dit soort hoogtepunten behoren al een flinke poos tot Depps illustere verleden. De meeste van zijn recente filmprojecten zijn geen succes aan de bioscoopkassa. De release in de bioscoop van de thriller City of Lies over de moord op rapper Notorious B.I.G. met de acteur als detective werd afgelopen jaar uitgesteld. En er was weerstand van Potterfans tegen zijn medewerking aan Harry Potter-spin-off Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald. Ondanks dat Depp de lijkbleke wannabe-dictator Grindelwald overtuigend neerzet en voorziet van voldoende charisma om te geloven dat zijn volgelingen achter hem aan blijven lopen.

De problemen lijken gedeeltelijk te maken te hebben met Depps gedrag buiten de set. Harry Potterfans vonden Depps casting ongepast omdat zijn ex-vrouw Amber Heard hem beschuldigt van mishandeling. Depp ontkent en het stel leek hierover in 2016 een schikking te hebben getroffen, maar afgelopen december schreef de actrice een opiniestuk in The Washington Post over huiselijk geweld. Hierop eiste Depp 50 miljoen dollar schadevergoeding en sindsdien vliegen de verwijten tussen de twee opnieuw over en weer.

Lees hier de recensie van ‘Richard Says Goodbye’

Het is niet de enige rechtszaak die het imago van de filmster schade toebracht. Zo klaagde een crewlid van City of Lies hem aan omdat Depp hem zou hebben geslagen. Hoewel hij tot de grootverdieners in Hollywood behoort, blijkt Depp door zijn extravagante levensstijl en gebrekkig financieel advies toch in geldproblemen te zijn gekomen. Tijdens de rechtszaken tegen voormalige zaakwaarnemers van de ster kwam naar voren dat Depp maandelijks zo’n 2 miljoen dollar uitgeeft, waarvan 30.000 dollar aan wijn.

Toch zijn privéperikelen niet Depps enige probleem. In de eerste helft van zijn carrière maakte hij uitdagende films met regisseurs als Jim Jarmusch (Dead Man) en Tim Burton (Ed Wood). Hij ontwikkelde zich als een veelzijdig en door critici vaak geprezen acteur. De afgelopen jaren lijken nieuwe artistieke uitdagingen minder een prioriteit. Hij was steeds vaker te zien in franchises. Zo werkte hij na de eerste succesvolle Pirates of the Caribbean-film aan nog vier delen mee. Ook The Lone Ranger (2012) had het begin van een Disney-serie moeten worden, als de film niet was geflopt. Depp keert nog terug in de volgende delen van de Fantastic Beasts. Het gevaar een parodie op zichzelf te worden ligt op de loer. Depp laat zich graag door dezelfde make-up- en haarstylisten opmaken, het resultaat lijkt soms extreme of onnodig afleidende make-up. Daarom is het verfrissend om Depp nog eens als zichzelf te zien in Richard Says Goodbye.

De inmiddels 56-jarige Depp dweept al zijn halve leven met de rebelse levensstijl van schrijvers als Jack Kerouac, Hunter S. Thompson en acteur Marlon Brando. Wie het voor Depps imago vrij desastreuze marathoninterview leest dat hij afgelopen jaar heeft gegeven aan Rolling Stone magazine, ziet dat hij dat nog steeds lijkt te doen, maar niet echt mee lijkt te zijn gegaan met de gevoeligheden van zijn tijd. Hij komt in het stuk niet over als een tegendraadse rebel, maar eerder als een benevelde eenling.

Misschien maakt dat de cirkel juist rond. Edward Scissorhands, de sprookjesfiguur met scharen als handen, misschien Depps meest typerende en gedenkwaardige rol, wordt omschreven als iemand met „een radicaal onderontwikkeld gevoel voor realiteit”. Daar kunnen prachtige rollen uit voorkomen, zoals in die klassieker van Tim Burton. Maar de fans moeten daar wel steeds langer op wachten.