Opvoeden in een land van beren en geweren

Vanuit Princeton, New Jersey, schrijft Pia de Jong over wat haar opvalt. Vandaag: loslaten of beschermen? Het verschil en de overeenkomst tussen opvoeden in Nederland en Amerika.

Illustratie Eliane Gerrits

‘Je ‘dropt’ je kinderen gewoon in de wereld. Natuurlijk zorg je ervoor dat ze niet doodgaan, maar los daarvan moeten ze hun eigen weg vinden.”

Het gebeurt niet vaak dat een uitspraak van mij als „Quotation of the Day” uitgekozen wordt in The New York Times. En dan nog wel met een boude uitspraak over een delicaat onderwerp. Hoe beschermen we diegenen die ons het dierbaarste zijn, onze kinderen?

Ik werd geïnterviewd door de Amerikaanse journaliste Ellen Barry over droppings. De Nederlandse traditie om kinderen achter te laten in een bos en ze zelf de weg naar huis te laten vinden. Ze wilde weten wat dit zei over de Nederlandse cultuur.

Toen het artikel verscheen barstten de reacties los, aan twee kanten van de oceaan en allebei even voorspelbaar. Amerikaanse lezers reageerden met een mix van verschrikking en bewondering over het achteloze gemak waarmee wij onze kinderen in het diepe lijken te gooien. Nederlanders vonden de aandacht voor het fenomeen maar overdreven en gingen los op Twitter met speelse hyperbolen. Nederland is niet vaak voorpaginanieuws in de Verenigde Staten – laat staan boven de vouw – en dus was dát weer nieuws in Nederland. (Het omgekeerde is helaas nooit het geval.)

Maar los van de grappen, grollen en clichés over en weer – rare jongens die Nederlanders of Amerikanen – raakte het artikel duidelijk een open zenuw. Het was zelfs het op een na meestgelezen artikel van de dag. Want de dilemma’s van het ouderschap zijn tijdloos en universeel, met name de worsteling tussen loslaten en beschermen. Net als bij leren fietsen moet een kind zelf het evenwicht vinden, omdat je nu eenmaal niet je hele leven met zijwieltjes kunt rijden. Maar het precieze moment van loslaten, daar worstelt iedere ouder mee.

Door allerlei omstandigheden denkt men daar in verschillende culturen heel anders over. Nederland heeft een eeuwenlange traditie om kinderen al jong veel vrijheid en verantwoordelijkheid te geven. Het helpt daarbij om gezegend te zijn met een samenleving die tot een van de veiligste ter wereld behoort.

De Verenigde Staten hebben een andere afslag genomen. Ouderschap staat de laatste decennia vooral in het kader van beschermen van kinderen tegen de boze buitenwereld. Niet al deze gevaren zijn denkbeeldig. Het is ook een land van beren en geweren. Maar dat betekent niet dat vele Amerikaanse helikopterouders geen diepgeworteld verlangen hebben naar een (gedroomde) Pippi Langkous-jeugd van weleer, toen kinderen nog eindeloos door het vrije veld konden scharrelen.

Cultuur is vooral het je aanpassen aan iets dat door de meeste anderen normaal wordt gevonden, ook al kun je daar zo je bedenkingen bij hebben. Of het nu gaat om thuis bevallen, fietsen zonder helm, je zwart schminken bij een kinderfeestje, of je kinderen op goed geluk in het bos achterlaten. Ouderschap is vooral go with the flow, zowel hier als daar. Daarom vind je gekke gebruiken altijd ver weg.

Opvoeden is voor iedereen en overal een worsteling. Als ouder word je ook maar midden in een donker bos gedropt en moet je je eigen weg zien te vinden.

Reacties naar pdejong@ias.edu