Opinie

De week van de hitte

Foto Eric Brinkhorst
Foto Eric Brinkhorst Zwemmers in het zwembad Twenhaarsveld in Holten in Overijssel.

Sinds woensdagavond weten we wat het belangrijkste verschil is tussen, zeg, de felle winterkou in de 17de eeuw en de tropische dagen van deze week.

In beide gevallen was er een verband tussen het altijd lokale, veranderlijke weer en een groter proces van klimaatverandering. Maar de Kleine IJstijd die in Nederland destijds zijn dieptepunt beleefde, maakte deel uit van een regionale klimaatverandering, beperkt tot Noordwest-Europa. De temperatuurstijging die we nu sinds 150 jaar meemaken – de snelste sinds het begin van de jaartelling – voltrekt zich overal op aarde. De drie historische studies over klimaatverandering die Nature en Nature Geoscience woensdag publiceerden werden het nieuws van de week.

De vulkaan Tambora op het Indonesische eiland Soembawa. Foto Iwan Setiyawan/AP Photo

Het is puur toeval dat mondiaal wetenschappelijk onderzoeksnieuws komt op het moment dat voor het eerst in Nederland een temperatuur van meer dan 40 graden Celsius wordt gemeten. Donderdagmiddag 25 juli om 15.04 meldde het doorlopende hitteblog op nrc.nl dat het KNMI tien minuten eerder in Gilze en Rijen 40,4 graden had gemeten. Later in de middag zou het kwik nog stijgen naar 40,7. Historische recordtemperaturen.

De samenloop van zulk ongelijksoortig en toch verbonden nieuws verliep opvallend vanzelfsprekend. Nog niet zo lang geleden was de eerste journalistieke reflex bij extreme warmte het relativeren dat één hittegolf nog geen klimaatopwarming bewijst. Dat is nog altijd waar, zoals ook het omgekeerde blijft gelden: ook als het volgend jaar géén veertig graden wordt, gaat de opwarming van de aarde gewoon door.

Maar in de zomer van 2019 wordt zichtbaar hoe klimaatverandering indaalt in het dagelijkse beleid. Zo schreef Arjen Schreuder deze week over de ‘stresstest’ voor klimaatverandering waarmee alle Nederlandse gemeenten voor het einde van het jaar gevaren voor wateroverlast, droogte en hitte in kaart moeten brengen. Hij signaleerde ook hoe de droogte leidt tot het uitsterven van dieren en planten in Nederland.

Paul Luttikhuis zoomt dit weekend in op gemeenten als Amsterdam, Parijs en Londen die de ‘klimaatnoodtoestand’ hebben uitgeroepen – met de vraag wat dat eigenlijk betekent.

De Britse klimaatactiegroep Extinction Rebellion protesteerde deze maand bij de Royal Courts of Justice in Londen. Foto Peter Nicholls / Reuters

Ook onze ‘hittebeleving’ verandert. Uitzonderlijk warm weer is een risico om te managen. Met hitteplannen en tips. Vakantiegangers heroverwegen de trek naar het zuiden. Er komen nieuwe meetmethoden om hitte-eilanden in de stad te meten. Varken en hond vragen om eigen hittemaatregelen. En Deventenaren negeren het zwemverbod in de IJssel.

Ook deze week regende het weer tips hoe met de hitte om te gaan. Niet altijd nieuwe inzichten: een stuk over de relatie tussen extreme temperaturen en grotere sterfte van kwetsbare mensen door wetenschapsredacteur Wim Köhler is na 19 jaar nog steeds even relevant.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.