Rusland toont clusterbom op Syrische oorlogsexpositie

Hoewel Rusland het gebruik van clusterbommen in Syrië altijd ontkend heeft, stelt het ministerie van Defensie de bommen nu tentoon op een Syrische oorlogsexpositie.

Een ontplofte clusterbom die is geland op een huis in Douma in Syrië (november 2017).
Een ontplofte clusterbom die is geland op een huis in Douma in Syrië (november 2017). Foto Mohammed Badra/EPA

Rusland loopt maar al te graag met z’n militaire macht te koop. In het westen van Moskou is zelfs een heel park gewijd aan het tentoonstellen van militaire uitrusting. Een nieuwe tentoonstelling in het Patriot Park laat wapens zien die zijn ingezet in het conflict in Syrië. Het Russische onderzoekjournalistencollectief Conflict Intelligence Team (CIT) ontdekte dat er ook clusterbommen, die volgens het internationaal recht verboden zijn, tentoongesteld worden. Dat terwijl Rusland altijd heeft ontkend dat het clustermunitie heeft gebruikt in Syrië.

Op de tentoonstelling zijn modellen van de RBK-500 AO-2.5PT en de RBK-500 ShOAB-0.5 clusterbommen te zien. Daarbij staat op een bordje: „Een tentoonstelling van wapens en uitrusting ingezet tijdens militaire activiteiten in de Syrische Arabische Republiek.” Volgens het CIT toont dit duidelijk aan dat Rusland clustermunitie heeft ingezet in het Syrische conflict. De groep concludeerde in 2016 ook al, net als Human Rights Watch en Amnesty International, dat Rusland de bommen inzette boven Syrische wijken.

Lees ook: Burgers voor Kremlin blijkbaar doelwit

Veel burgerslachtoffers

Clusterbommen zijn sinds 2008 volgens het internationaal recht verboden. Meer dan honderd landen hebben de Conventie over Clustermunitie uit 2008 ondertekend waarmee het gebruik en de productie van clustermunitie aan banden is gelegd. Landen als Rusland, China en de VS hebben dat verdrag echter niet ondertekend. Clusterbommen zijn zeer omstreden omdat het gebruik ervan meestal gepaard gaat met hoge aantallen burgerslachtoffers.

In tegenstelling tot een precisiebombardement, beslaat een clusterbom vaak een groot willekeurig gebied. De bommen splitsen zich in de lucht op in honderden kleinere explosieven, waardoor er op een grote oppervlakte schade aangericht wordt. Ook zitten er vaak blindgangers tussen, die later nog kunnen ontploffen. Hoewel de bommen verboden zijn, zijn ze de afgelopen jaren nog vaak gebruikt. Vooral in Syrië en Jemen. De Syrische strijdkrachten van president Assad gebruikten volgens de Clustermunitie Coalitie tussen 2012 en 2016 op zijn minst 360 keer clusterbommen.

Volgens het laatste rapport van die Coalitie uit 2018 vielen er het jaar daarvoor wereldwijd 289 burgerdoden door clustermunitie. In 2015, op het hoogtepunt van de Syrische burgeroorlog, waren dat er nog 417. Die aantallen liggen waarschijnlijk nog hoger, omdat veel slachtoffers niet zijn geregistreerd. De Clustermunitie Coalitie maakt zich hard voor het uitbannen van de productie, opslag en inzet van clusterwapens.