Commissie Soedan: dodental neergeslagen sit-in ligt hoger

Paramilitairen zijn volgens een onderzoekscommissie verantwoordelijk voor de vele doden die op 3 juni vielen. Zij zouden hun bevelen hebben genegeerd.

In Khartoum zijn demonstranten zaterdag de straat opgegaan om hun onvrede te uiten over de conclusies van de onderzoekscommissie.
In Khartoum zijn demonstranten zaterdag de straat opgegaan om hun onvrede te uiten over de conclusies van de onderzoekscommissie. Foto Mohamed Nureldin Abdallah/Reuters

Leden van de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF), een onderdeel van het leger van Soedan, zijn verantwoordelijk voor de vele doden die op 3 juni vielen, toen een demonstratie in hoofdstad Khartoum werd ‘schoongeveegd’. Bij de hardhandige reactie op de betoging kwamen 87 mensen om, stelt Fatah al-Rahman Saeed, het hoofd van de onderzoekscommissie die is benoemd door de officier van justitie zaterdag. Dat betekent dat het dodental naar boven zou moeten worden bijgesteld, want tot nu spraken instanties van 61 doden.

Het door de commissie genoemde dodental ligt nog altijd flink onder de tellingen van artsen die zich hebben aangesloten bij de betogers.

De militairen die deelnamen aan die actie, deden dat ook „op eigen initiatief” - er gold geen officieel bevel. Eerder werd de betrokkenheid van de RSF ontkend door hooggeplaatste militairen.

De analyse over wat er gebeurde op 3 juni in Khartoum: Militairen doden betogers, staken dialoog

Voor 3 juni waren al weken protesten bezig: betogers wilden dat het leger de macht zou overdragen aan de burgerbeweging die erin was geslaagd de voormalige president Omar al-Bashir weg te sturen. Op de bewuste maandag werd een sit-in schoongeveegd, waarbij volgens de onderzoekscommissie werd geschoten op de burgers. Dat was officieel tegen de gegeven orders; volgens Saeed „braken leden van de RSF de wet (…) door de sit-in op te breken. Ze verwijderden barricades, gebruikten traangas en schoten in het wilde weg met kogels, wat de dood en verwonding van demonstranten tot gevolg had.”

Burgerbeweging ontevreden over conclusie

De uitkomst van het onafhankelijke onderzoek leidde zaterdag tot onvrede in de Soedanese hoofdstad en elders, melden onder meer persubureau AP en journalisten van BBC Africa. Zo is niet duidelijk geworden welke militairen daadwerkelijk verantwoordelijk zijn voor de acties: in zijn toespraak stelde Saeed dat de RSF-leden die zich op de sit-in stortten, hun bevelen negeerden.

Over de Rapid Support Forces: Ongeletterde bushstrijder Hemedti grijpt de macht in Khartoum

Volgens de demonstranten wordt op deze manier niemand verantwoordelijkheid opgelegd. De RSF zijn een beruchte tak van het Soedanese leger: veel van de paramilitairen maakten eerder deel uit van de zogeheten Janjaweed.

Ook geloven de betogers niet, zoals wordt geconcludeerd, dat er geen sprake was van seksueel geweld tijdens de actie tegen de betogers. In de dagen na 3 juni traden vrouwen uit de burgerbeweging naar voren, die vertelden te zijn verkracht of aangerand door militairen.

Betogers gingen zaterdag de straat op, na de bekendmaking van de conclusies van de onderzoekscommissie: