Zorgen om varkens vanwege kans op ‘hittestress’

Slachterij Vion Een filmpje van een vrachtwagen vol varkens buiten in de hitte roept de vraag op bij welke temperatuur veevervoer nog oké is.

Aanhanger met varkens onderweg naar het slachthuis.
Aanhanger met varkens onderweg naar het slachthuis. Foto Flip Franssen/HH

Met een flesje water in de hand en een petje op haar hoofd tuurt Anka van Bezouw (58) door het hek naar slachterij Vion. Er is geen varken te zien. Het is donderdag, het begin van de middag, en de dieren zijn al naar binnen gebracht. Alleen de lucht die er hangt verraadt dat er vanochtend vrachtwagens vol varkens voor de slacht zijn gebracht.

Van Bezouw – postbezorger van beroep en dierenrechtenactivist in haar vrije tijd – is naar Boxtel gekomen om te kijken of er deze middag opnieuw vrachtwagens met varkens in de hitte buiten staan. Net als een dag geleden, toen dierenrechtenorganisatie Animal Rights een filmpje had gemaakt bij Vion, tussen half twaalf en half één ’s middags. De temperatuur was volgens Animal Rights 37 graden, in de schaduw. Hoezeer de varkens eronder leden, is volgens de organisatie te zien aan „hun opengesperde monden, de oppervlakkige ademhaling en het schuim rond hun lippen”.

Anka van Bezouw, die uit zichzelf naar Boxtel is gekomen, niet namens een organisatie, kan er niet over uit. „Waarom nemen varkens modderbaden, denk je? Ze kunnen hun hitte gewoon niet kwijt!”

Hittestress

Het transport van vee gaat op hete dagen in principe gewoon door totdat het 35 graden wordt. Vanaf die temperatuur is het „te extreem om op diervriendelijke manier transport te kunnen realiseren”, zo staat in het ‘nationaal plan’ voor veevervoer in de hitte, die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de industrie hebben opgesteld. Vion is ook één van de opstellers.

Is het woensdag misgegaan bij Vion (4,7 miljard omzet), het grootste slachtbedrijf van Nederland? Een woordvoerder zegt dat het bedrijf woensdag, toen Animal Rights het filmpje maakte, gepland had om 12.00 uur klaar te zijn. Dat is dus uitgelopen naar half één. „Toen zijn we door die grens van 35 graden heengegaan.” Donderdag was Vion naar eigen zeggen om 11.00 uur ’s ochtends klaar met het binnenlaten van varkens. Dat is voor vrijdag ook de planning.

Vanwege de hitte controleert de NVWA deze dagen extra

Vanwege de hitte controleert de NVWA deze dagen extra om te kijken of bedrijven zich aan de regels houden. Daarbij is vervoer boven de 35 graden verwarrend genoeg geen grond voor een boete. Die grens is niet meer dan een gezamenlijke afspraak – geen wet. De controleurs kijken „naar het welzijn van dieren”, zegt een woordvoerder, en deze dagen specifiek naar „symptomen van hittestress”. Hoeveel extra controles de NVWA uitvoert kan de woordvoerder niet zeggen. „Net als rest van Nederland zitten wij met de vakantietijd.”

Ook is onbekend of de toezichthouder deze dagen al boetes heeft opgelegd. Dat maakt het pas aan het eind van deze hittegolf bekend. Tijdens de hete dagen vorige maand zijn wel boetes opgelegd, meldde het Brabants Dagblad.

Goedkoop vlees

Animal Rights vindt de afspraak over 35 graden „vaag”, zegt campagneleider Erwin Vermeulen, en pleit voor wettelijke maatregelen. Voor varkens wil de organisatie liefst een verbod op transport vanaf 25 graden. „Varkens zweten niet, vanaf 25 à 27 graden kunnen ze hun temperatuur niet reguleren.” Het gevolg daarvan, volgens Vermeulen: „Hun ademhaling versnelt, hun bek hangt open. In extreme gevallen heeft dat de dood tot gevolg.”

In Boxtel lijken ze zich vooral druk te maken over de overlast die de slachterij geeft, in de vorm van stank en herrie. Vion ligt een eindje uit het dorp, aan de andere kant van het spoor en toch hebben ruim duizend dorpsbewoners om deze reden recent een petitie ondertekend tegen uitbreiding van de slachterij.

„Vion doet wat de consument wil”, zegt Judith Heessels, die deze donderdag in Boxtel de post rondbrengt, en zelf ook bij Vion heeft gewerkt. En dat is: zorgen voor goedkoop vlees. „Uiteindelijk wil bijna niemand méér betalen voor z’n stukje vlees.”

Met medewerking van Geertje Tuenter