Bayer wint slag in strijd om onkruidverdelger glyfosaat

Rechtszaak Fabrikant van omstreden middel Roundup mag veel lagere schadevergoeding betalen dan de eerder opgelegde 2 miljard dollar.

De Wereldgezondheidsorganisatie oordeelde in 2015 dat glyfosaat „waaschijnlijk kankerverwekkend is voor mensen”.
De Wereldgezondheidsorganisatie oordeelde in 2015 dat glyfosaat „waaschijnlijk kankerverwekkend is voor mensen”. Foto Sascha Steinbach/EPA

Het is nogal een verschil: in plaats van ruim 2 miljard dollar (1,8 miljard euro) hoeft chemieconcern Bayer nog ‘maar’ 86,7 miljoen dollar te betalen aan Alva en Alberta Pilliod, een Amerikaans echtpaar.

Beide zeventigers lijden aan kanker en stellen dat die ziekte is veroorzaakt doordat ze dertig jaar lang veel in aanraking zijn gekomen met onkruidbestrijdingsmiddel Roundup – een product van het Duitse Bayer. Het belangrijkste bestanddeel, glyfosaat, zou kankerverwekkend zijn.

In mei gaf een Californische jury het echtpaar gelijk en oordeelde dat Bayer ruim 2 miljard dollar schadevergoeding moest betalen.

Het was de derde schadevergoeding die Bayer kreeg opgelegd, maar wel verreweg de hoogste. Eerder ging het om bedragen van 289 miljoen dollar en 80 miljoen dollar. Na het nieuws over de schadevergoeding van 2 miljard dollar daalde de koers van Bayer direct met 6 procent. In de Verenigde Staten zijn namelijk nog ruim 13.000 mensen die een schadevergoeding eisen.

Overwinning Bayer

Bayer liet het er niet bij zitten en boekte donderdag een overwinning. Een hogere rechtbank in Californië oordeelde dat het bedrag van ruim 2 miljard „ongrondwettig” is. In plaats daarvan moet Bayer 86,7 miljoen betalen. Het is nog onduidelijk of het echtpaar Pilliod het verlaagde bedrag accepteert.

Bayer in elk geval niet, mailt een woordvoerder van het bedrijf. Die noemt de uitspraak „een stap in de goede richting”, maar kondigt ook aan dat het chemieconcern de uitspraak verder zal aanvechten.

Volgens Bayer is het veelgebruikte glyfosaat namelijk een onschuldig middel. In zijn reactie somt de woordvoerder een hele lijst van instanties op die glyfosaat als veilig hebben gekwalificeerd, waaronder de Amerikaanse Environmental Protection Agency en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid.

De rechter ging niet mee in de claim dat glyfosaat zonder meer veilig is

Wel oordeelde de Wereldgezondheidsorganisatie in 2015 dat het middel „waarschijnlijk kankerverwekkend is voor mensen”. De Amerikaanse en Europese autoriteiten hebben die conclusie echter tegengesproken.

Hoewel de Californische rechtbank de schadevergoeding fors verlaagd heeft, is de rechter niet meegegaan in de claim dat glyfosaat zonder meer veilig is. In de uitspraak staat dat volgens de rechter er bewijs bestaat dat de fabrikant van Roundup getracht heeft om wetenschappelijk onderzoek „te belemmeren, te ontmoedigen of te vervormen”.

Ook in Europa is glyfosaat een omstreden middel. Toch verlengde de Europese Unie toestemming voor het gebruik ervan in 2017 voor nog eens vijf jaar. Tijdens eerdere stemmingen in de Europese Commissie was daar onvoldoende steun voor. Een eerder plan om die toestemming voor een periode van tien jaar te verlenen haalde het niet.

Lees ook: Heeft glyfosaat nog wel toekomst?

Voor Bayer, de uitvinder van aspirine, is Roundup pas een probleem geworden nadat het bedrijf het Amerikaanse Monsanto overnam – de maker van Roundup.

Bayer heeft veel moeite gedaan om Monsanto in handen te krijgen: in 2016 lukte het na drie verhoogde biedingen om een deal te sluiten, voor 66 miljard dollar.

Kort nadat de overname was afgerond, in de zomer van 2018, werd de eerste schadevergoeding opgelegd. Sinds de overname van Monsanto is de koers van Bayer gedaald van een kleine 100 euro naar nog geen 60 euro.

Lees ook: Waarom wil Bayer Monsanto zo graag, en waarom zou dat een slecht idee zijn?

De volgende Roundup-zaak staat alweer voor de deur. In augustus zal een jury in de Amerikaanse staat Missouri zich daarover buigen.