Het rommelen binnen FVD is nooit gestopt

Stammenstrijd Henk Otten is na een eerdere aanvaring met de partijleiding nu wegens fraude uit de partij gezet. „Wat hieronder zit, is een scheiding tussen de borealen en de realo’s”, zegt Otten.

Otten gaf donderdag zijn kijk op de zaak. Hij ziet in de nieuwste beschuldiging aan zijn adres en dat van Baljeu een ideologische afrekening door het kamp-Baudet.
Otten gaf donderdag zijn kijk op de zaak. Hij ziet in de nieuwste beschuldiging aan zijn adres en dat van Baljeu een ideologische afrekening door het kamp-Baudet. Foto Bart Maat/ANP

for

Is de strijdbijl ooit wel begraven geweest? „Hoop het nu achter ons te kunnen laten en blik weer te richten op de toekomst”, twittert Thierry Baudet op 29 april opgelucht. Het rommelt dan al weken in Forum voor Democratie (FVD), nadat medeoprichter Henk Otten in NRC Baudet heeft afgeschilderd als emotioneel, ineffectief en egocentrisch en Baudet Otten heeft beschuldigd van „een greep uit de kas”. Als Otten na een paar weken inschikt en een kleinere, minder zichtbare rol in de partij accepteert, lijkt de ergste crisis bezworen.

Lees ook: het interview waarin Otten stevige kritiek op Baudet uit

Nu blijkt: het rommelen is nooit gestopt. De partij beschuldigde Otten woensdag in een persbericht van fraude met overheidssubsidies voor politieke partijen en zegt daarvan melding te hebben gemaakt bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het conflict escaleerde donderdagavond verder toen FVD een eigen onderzoek naar het handelen van Otten online zette en daarin beweerde dat hij ook een dubieuze betaling aan een minnares zou hebben gedaan.

In april accepteert Baudet nog de „oprechte excuses” van Otten, die volgens de FVD-leider een kans moest krijgen „om het vertrouwen te herstellen”. Otten mag een heleboel niet meer: hij moet weg uit het bestuur, hij mag geen penningmeester meer zijn en hij mag niet langer fractievoorzitter worden in de Eerste Kamer. Maar hij mag wel zijn zetel in de senaat innemen en ‘krijgt’ als douceurtje het voorzitterschap van de commissie-Financiën.

Ditmaal moet Otten van het partijbestuur alles opgeven, tot zijn FVD-lidmaatschap aan toe. Het bestuur zegt beslag te hebben gelegd op de bankrekening van Robert Baljeu, een andere gevallen FVD’er en een vertrouweling van Otten. Bovendien zou de boekhouding onder Ottens penningmeesterschap volgens de accountant ondeugdelijk zijn geweest.

Totaalbeeld jaarrekening

Henk Schoenmakers van Van Noort Gassler & Co, de accountant van FVD, herkent dat beeld niet. Hij zegt dat de jaarrekening over 2018 is goedgekeurd. Het totaalbeeld was volgens hem „correct”. Het gaat echter wel om een zogenoemde goedkeuring ‘met beperking’: in de jaarrekening zijn fouten aangetroffen. Maar die zijn kennelijk niet van een dusdanig diepgravende invloed dat deze moet worden afgekeurd. Volgens de verklaring, in handen van NRC, zijn in 2018 „diverse kosten” gemaakt zonder „deugdelijke onderbouwing middels facturen of kasbonnen”. Daarmee is „niet vast te stellen of deze kosten rechtmatig zijn” geweest. Ook de kasadministratie, zoals bij de verkoop van boeken en promotiemateriaal tijdens partijbijeenkomsten, zou „niet deugdelijk” zijn geweest.

Lees ook: Accountant Forum: boekhouding Otten was correct, geen aanwijzing fraude

Otten gaf donderdag zijn kijk op de zaak. Hij ziet in de nieuwste beschuldiging aan zijn adres en dat van Baljeu een ideologische afrekening door het kamp-Baudet. Hij heeft, naar eigen zeggen mét goedkeuring van de accountant, gemaakte kosten gespreid over de verschillende Forum-onderdelen: de partij zelf, het wetenschappelijk bureau Renaissance Instituut en een stichting die speciaal voor internationale activiteiten in het leven is geroepen. Aan die laatste wil Otten 24.000 euro aan kosten „doorbelasten”, gemaakt door Baljeu, die verantwoordelijk was voor het werven en trainen van kandidaat-politici. Het slim spreiden van kosten kan extra overheidssubsidie opleveren, weet Otten.

Een jaar eerder had Baudet geen enkel probleem met die methodiek, stelt Otten. Maar na de aanvaring van dit voorjaar ligt dat anders. Baudet gaat voor de voorgestelde spreiding liggen, waarop Otten Baljeu aanraadt om een rekening te sturen, om op die manier alsnog zijn geld te krijgen. Forum noemde dit woensdag in een verklaring „een valse factuur” en „een ongeoorloofde betaling”.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken, dat over de desbetreffende subsidies gaat, laat donderdag weten „geen aanleiding” te zien tot bezorgdheid. FVD heeft voor 1 juli, zoals de wet voorschrijft, een verantwoording aangeleverd over bestedingen van de ontvangen overheidssubsidies in 2018. Op basis daarvan kan het ministerie niet concluderen „dat er subsidiegeld onrechtmatig is besteed”.

Volgens FVD klopt dat ook, maar is de melding van fraude pas op 17 juli gedaan, ná het inleveren van de verantwoording. Ook Otten laat aan NRC weten dat de betaling aan Baljeu vanwege het conflict op aandringen van Baudet buiten de jaarrekening van 2018 is gelaten. In dat geval heeft Binnenlandse Zaken de rechtmatigheid ervan nog niet kunnen controleren. Maar de beschuldiging van fraude? „Gelul.”

Schofterig

„Dit is een partij die zijn eigen leden schofterig behandelt”, is de conclusie van Otten. Hij doelt op zichzelf, maar ook op Baljeu, die al in mei door het partijbestuur werd geroyeerd en in de Volkskrant sprak van „de Otten-behandeling” waarmee hij was afgedankt. Hij denkt aan Jeroen de Vries, die nog voor FVD in de Eerste Kamer zetelt, maar zijn functie als persvoorlichter onlangs in stilte kwijtraakte.

En er zijn er meer binnen Forum, meent Otten, die klaar zijn met de partijkoers onder Baudet. „Wat hieronder zit, is de scheiding tussen de borealen en de realo’s.” Donderdag claimde Otten dat de senaatsfractie aan het scheuren is over de nieuwe kwestie. En in EenVandaag zei hij: „Er is onvrede over de koers en de autocratische manier waarop Baudet de partij wil leiden.” Baudet was niet bereikbaar voor commentaar. Hij twitterde donderdag wel dat hij een nieuw essay heeft geschreven, een kritiek op de „nieuwe, post-historische mens”.

Hoeveel steun het kamp-Otten heeft in de partij, is moeilijk te zeggen. Veel senatoren en lokale FVD’ers willen geen commentaar geven. Fractievoorzitter in Overijssel Johan Almekinders steunt ’s ochtends de partijtop en verwijst naar de passage over de ondeugdelijke boekhouding. Als hij later hoort dat dit genuanceerder ligt, is Almekinders verrast. Hij noemt de gang van zaken „niet fraai” en vindt bij nader inzien dat het partijbestuur het royement van Otten moet heroverwegen.

Met medewerking van Stéphane Alonso