Opinie

Halsema kan leren van boerkaverbod België

Danielle Pinedo

Vincent de Wolf is al 27 jaar burgemeester van de Brusselse gemeente Etterbeek. Een liberaal die zichzelf graag hoort praten. Maar ook een man die gekust wordt door gesluierde vrouwen op straat. Dat laatste vertelt hij als ik vraag of een verbod op gezichtsbedekkende kleding tot problemen leidt. De Wolf kan het weten, want in 2009 voerde Etterbeek een algeheel verbod in, nog voor de Belgische federale regering ermee kwam.

Het leidde tot drie bekeuringen, zegt De Wolf. Eén vrouw stapte naar de politierechter toen ze beboet werd voor het dragen van een nikab. Die oordeelde dat het verbod de veiligheid niet in gevaar brengt en indruist tegen de persoonlijke vrijheid. Maar toen dezelfde vrouw bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens aanklopte na invoering van het federale verbod, in 2011, kreeg ze geen gelijk.

Voor die federale wet heeft De Wolf, die ook Brussels parlementslid is, sterk geijverd na de uitspraak van de politierechter. Hij is blij met de wet, want nu is er duidelijkheid. In Etterbeek „weet iedereen dat je niet met een boerka naar buiten mag en kan niemand zich er meer achter verbergen”.

De ervaringen in Etterbeek staan niet op zichzelf. Een willekeurige steekproef in de gemeenten Aalst, Antwerpen, Lebbeke, Maaseik, Sint-Truiden, Dison, Vilvoorde en Verviers wijst uit dat een verbod op gezichtsbedekkende kleding tot jaarlijks hooguit tien aanhoudingen per gemeente leidt. „Hier worden zelden vrouwen in boerka aangehouden”, zegt een woordvoerder van de gemeente Antwerpen, „terwijl het verbod wel wordt gehandhaafd”.

Dat laatste is natuurlijk belangrijk, want als een verbod geen problemen geeft omdat het niet gehandhaafd wordt, zegt het niets. „In sommige Brusselse wijken zie ik nog steeds vrouwen met gezichtssluier lopen”, zegt grondrechtenspecialist Jogchum Vrielink van de Brusselse Saint-Louis universiteit, die 27 van die vrouwen sprak voor een onderzoek met Gentse collega’s. De politie geeft het verbod geen prioriteit, zegt hij.

Waar het verbod volgens hem wél toe heeft geleid, is toegenomen agressie jegens vrouwen die gezichtsbedekkende kleding dragen. Mensen die daar altijd al moeite mee hadden, voelen zich nu soms gelegitimeerd het recht in eigen hand te nemen. En hij kent ook verhalen van vrouwen die niet meer geholpen worden door hulpverleners of marktkooplui.

Ik moet denken aan burgemeester Halsema. Die noemde het (gedeeltelijke) verbod dat 1 augustus bij ons wordt ingevoerd, ‘on-Amsterdams’; ze is niet van plan het te handhaven. Net als veel van haar Belgische collega’s vindt ze dat het geen prioriteit heeft, maar die waren zo wijs dat niet hardop te zeggen. „Ageren leidt altijd tot een anti-reactie”, zegt burgemeester Hans Bonte van Vilvoorde. Op „grote uitspraken” over zo’n gevoelig thema zal je hem niet betrappen.

Danielle Pinedo schrijft tijdens de zomer enkele columns op deze plek.