Orderpickers bij het distributiecentrum van DHL in Beringe werken al drie jaar met augmented reality-brillen.

Foto Olivier Middendorp

‘Met de AR-bril haal ik mijn targets wél’

Orderpicken Informatietechnologie helpt mensen efficiënter te werken. Een kijkje in het distributiecentrum van DHL in Beringe.

Tussen de metershoge stellingkasten in het distributiecentrum van logistiek dienstverlener DHL staat, gebukt over een doos, orderpicker Jowie Lamers (63). Hij draagt een geel hesje over zijn zwarte polo en op zijn neus staat een augmented reality-bril. In het montuur zit bijna geen glas, alleen rechtsbovenin. Als hij daarnaar kijkt, kan Lamers in een projectie lezen bij welke stellingkast hij moet zijn en hoeveel producten hij daar uit een doos moet halen. Die stopt hij in één van de zes verzenddozen op zijn trolley – de bril laat zien in welke.

Bij DHL in Beringe, tussen Weert en Venlo, werken ze al drie jaar met deze AR-brillen. Het begon als kleinschalige proef en was al snel een succes. De orderpickers gingen 10 tot 15 procent sneller werken.

Jowie Lamers was eerst sceptisch, zegt hij. „Ik was bang dat er uren en mensen verloren zouden gaan. Maar toen ik ermee ging werken, zag ik hoe handig het is.”

Eerder, toen Lamers nog een grote handscanner gebruikte, had hij vaak last van zijn arm. En elke keer als hij producten moest tillen of een nieuwe doos opensnijden, moest hij de scanner wegleggen. „Ik haalde mijn targets nooit, nu zit ik er altijd overheen.”

Personeelstekorten

In de logistieke sector is technologische vernieuwing noodzakelijk, zegt Mark Kruysen, bij DHL Supply Chain Benelux verantwoordelijk voor innovatie. „Consumenten willen steeds specifiekere producten, zo goedkoop mogelijk en zo snel mogelijk geleverd.”

Daar komt bij dat het in de logistiek steeds moeilijker wordt personeel te vinden. De economie groeit, er wordt meer geconsumeerd, dus zijn er meer vrachtwagens en distributiecentra nodig. Juist in Nederland: een strategische locatie, mede door de Rotterdamse haven en Schiphol. Al vindt Kruysen de personeelstekorten nu nog te beheersen. Hij verwacht dat het de komende jaren lastiger wordt.

En dan zit er maar één ding op: de productiviteit van je medewerkers verhogen. Dat doet DHL niet alleen met AR-brillen. Sinds februari zijn er in Beringe ook zelfrijdende robots die pallets met dozen in folie wikkelen. Binnenkort komt er een zelfrijdende schoonmaakwagen die de gangpaden poetst – nu is daar nog een chauffeur voor nodig.

Dat zijn maar een paar voorbeelden van recente automatisering en robotisering. „We zetten steeds kleine stapjes”, zegt Theo Willems, manager van het distributiecentrum in Beringe.

Beroepsbevolking krimpt

Nu zijn de personeelstekorten nog een gevolg van de economische groei. Maar binnenkort worden ze structureel: voor het eerst sinds eeuwen zal de Nederlandse beroepsbevolking gaan krimpen, door de vergrijzing. Volgens prognoses begint de krimp al over enkele jaren, tussen 2021 en 2025.

De gevolgen kunnen ingrijpend zijn. Als het aantal werknemers daalt, zal ook het aantal banen moeten afnemen. Hoogleraar arbeidseconomie Joop Schippers (Universiteit Utrecht) vindt dat daar veel meer discussie over zou moeten zijn. „De vraag wordt: waar willen we onze schaarse menskracht inzetten in Nederland? Hoe zorgen we er bijvoorbeeld voor dat we in 2030 genoeg mensen hebben voor het onderwijs en de zorg?”

Het verbaasde Schippers dat Nederland eind vorig jaar lobbyde om het Europese distributiecentrum van de Chinese webwinkelgigant Alibaba te mogen vestigen. Premier Mark Rutte ontving topman Jack Ma in het Torentje. „Ik hoorde níémand die zich afvroeg of het wel zo verstandig is dat Nederland zoveel aan distributie en logistiek wil doen”, zegt Schippers. „Willen we wel dat onze mensen daar gaan werken?”

Foto Olivier Middendorp

Flexibiliteit

Met de oplopende tekorten zal de noodzaak voor bedrijven om te automatiseren alleen maar toenemen. DHL houdt alle technologische ontwikkelingen nauwlettend in de gaten: van 3D-printen tot blockchain, en van zelfrijdende auto’s tot kunstmatige intelligentie. „We onderzoeken steeds wat we zelf kunnen toepassen, op de korte en lange termijn”, zegt Kruysen. „Zo kwamen we ook de AR-bril tegen.”

Niet alle robotisering is volgens hem primair bedoeld om productiever te worden. „Het gaat ons vooral om flexibiliteit.” Moet op een piekmoment opeens meer werk gedaan worden, dan „is dat opschalen met een robot zo gebeurd”.

Met de oplopende personeelstekorten neemt de noodzaak om te automatiseren toe

De AR-bril heeft nog wel één nadeel, zegt locatiemanager Willems. De ondernemingsraad vreest dat werknemers hoofdpijn of vermoeidheid kunnen krijgen door de hele dag zo’n bril te dragen. Hoewel DHL daar geen aanwijzingen voor heeft gevonden, is toch besloten dat orderpickers de bril maximaal twee uur achter elkaar op mogen hebben. Daarna moeten ze een uur met de handscanner werken.

Kruysen verwacht niet dat orderpickers op den duur volledig overbodig worden gemaakt door robots – in ieder geval niet in de komende jaren. Het is voor robots bijvoorbeeld nog lastig om producten te verplaatsen die allemaal verschillende formaten en gewichten hebben.

Wel kan locatiemanager Willems zich voorstellen dat de AR-bril ooit wordt uitgebreid met een navigatiesysteem, zodat orderpickers de snelste routes lopen tussen de stellingkasten. „Nieuwe werknemers kennen nog niet alle sluipweggetjes, dus dat kan hun werk nóg efficiënter maken.”

Foto Olivier Middendorp
Foto Olivier Middendorp