Brexitblog

Boris Johnson stelt broer Jo aan als onderminister

Boris Johnson stelt broer Jo aan als onderminister

Kersvers premier Boris Johnson heeft zijn broer Jo aangesteld als onderminister voor Bedrijfsleven, Energie en Industriële Strategie. Jo was eerder onderminister in het kabinet van Theresa May, maar nam ontslag omdat hij niks zag in de deal die ze met de EU wilde sluiten. In tegenstelling tot zijn broer is Jo uiterst kritisch over de Brexit en stemde hij er in 2016 tegen.

Jo Johnson is de nieuwe onderminister voor Bedrijfsleven, Energie en Industriële Strategie in het kabinet van zijn broer. Foto Neil Hall/ EPA

Johnson benoemde daarnaast prominente Brexiteer Jacob Rees-Mogg tot Leader of the House of Commons. Dat betekent dat Rees-Mogg de regering gaat vertegenwoordigen in het Lagerhuis. Hij volgt Mel Stride op, die juist bekendstaat als Remainer.

Eerder maakte Johnson al bekend Sajid Javid, Priti Patel en Dominic Raab te hebben aangesteld als ministers van respectievelijk Financiën, Binnenlandse Zaken en Buitenlandse Zaken.

In totaal is meer dan de helft van de ministers uit het kabinet van zijn voorganger Theresa May ontslagen of uit eigen beweging opgestapt, onder wie zijn tegenstrever om het premier- en partijleiderschap Jeremy Hunt.

Correctie donderdag 25 juli 10:07 uur: In een eerder versie van deze update stond dat Jo Johnson was benoemd tot minister. Hij wordt echter onderminister, zoals hierboven staat.

Johnson ontslaat tegenkandidaat Jeremy Hunt

Boris Johnson is pas enkele uren geleden Downing Street binnengetreden als premier, maar heeft nu al enkele ministers van de regering-May ontslagen. Onder hen is onder anderen Jeremy Hunt, onder Theresa May minister van Buitenlandse Zaken. Johnson versloeg Hunt in de strijd om het leiderschap van de Conservatieve partij. Volgens de ontslagen Hunt heeft Johnson hem woensdagavond wel een andere functie aangeboden, maar welke dit is maakte hij niet bekend.

Ook minister voor Transport Chris Grayling, die eerder in conflict raakte met de uitbater van Eurotunnel om de Brexit, werd aan de kant gezet, evenals Greg Clark (Economische Zaken). Clark waarschuwde eerder dat een eventuele No Deal-Brexit het VK duizenden banen zou kosten. Eerder op woensdagavond stapte de minister van Defensie Penny Mordaunt al op. Mordaunt is overigens niet de eerste die vrijwillig haar functie neerlegde.

Naast ontslagen volgden er ook een aantal benoemingen. Sajid Javid, onder May minister van Binnenlandse Zaken, neemt de portefeuille Financiën over. Oud-minister Priti Patel volgt Javid op als minister van Binnenlandse Zaken. Voormalig Brexit-minister Dominic Raab werd door Johnson benoemd als minister van Buitenlandse Zaken.

Foto Peter Nicholls/Reuters

Johnson aangetreden als premier: de Brexit komt er eind oktober

Boris Johnson is zojuist aangetreden als premier. Vanuit Buckingham Palace werd hij direct naar Downing Street gereden, waar hij voor de deur van de ambtswoning - waar amper een uur geleden Theresa May nog afscheid nam - vurig zijn beloftes voor de komende periode deed. „May heeft haar best heeft gedaan en er zijn pessimisten en twijfelaars in binnen- en buitenland die geloven dat dat we de Brexit niet meer kunnen regelen. [...] Maar zij zitten ernaast.”

Over de huidige Brexit-datum (31 oktober) liet Johnson geen twijfel bestaan: „We gaan waarmaken wat we aan het Britse volk hebben beloofd: we treden op 31 oktober uit, zonder 'maar' en 'maar als'. We gaan een nieuw akkoord regelen gebaseerd op wederzijdse steun en vrije handel. Het gaat ons lukken om over 99 dagen uit te treden.” Brussel heeft in het verleden al herhaaldelijk gezegd dat er over het Brexit-akkoord van Theresa May niet meer te onderhandelen valt.

Gedurende zijn toespraak als nieuwe premier waren op de achtergrond steeds de demonstranten voor de hekken van de ambtswoning te horen. De Schotse premier Nicola Sturgeon was overigens niet erg te spreken over Johnsons plannen: op Twitter noemde zij Johnsons woorden „onsamenhangend”. Ook was toespraak te vergelijken met de 'Make Amerika Great Again'-retoriek van president Donald Trump, aldus Sturgeon.

Theresa May is formeel premier-af

Via het officiële Twitterkanaal van Buckingham Palace is het ontslag van Theresa May als premier zojuist officieel bevestigd. De brief - die overigens erg kort is - is online gedeeld. Boris Johnson heeft zich inmiddels bij Buckingham Palace gemeld om formeel om toestemming te vragen om een nieuwe regering te vormen. Al dertien premiers gingen hem bij koningin Elizabeth voor. Op weg naar het paleis probeerden enkele demonstranten de weg voor Johnson te blokkeren.

Twitter avatar RoyalFamily The Royal Family This afternoon, in an Audience with The Queen, The Right Honourable Theresa May MP tendered her resignation as Prime Minister and First Lord of the Treasury. Her Majesty was graciously pleased to accept. https://t.co/IR70T3Ag3E https://t.co/C1EhQpxEWO

Johnsons plannen: DUDE of DUD?

De EU is voorbereid op een eventueel No Deal-Brexitscenario. Dat heeft hoofdonderhandelaar in Brussel Michel Barnier woensdag gezegd. Maar, zo onderstreepte hij ook, Britse uittreding uit de EU zonder akkoord geniet vooralsnog niet zijn voorkeur.

Ook Mark Rutte heeft inmiddels van zich laten horen: hij bracht woensdag via de telefoon zijn felicitaties over aan de nieuwe premier op Twitter en zei uit te kijken naar een „goede samenwerking".

Twitter avatar MinPres Mark Rutte Zojuist gebeld met @BorisJohnson en hem gefeliciteerd en succes gewenst met zijn nieuwe rol als premier. Een grote verantwoordelijkheid met de naderende #Brexit deadline en de geopolitieke spanningen buiten Europa. Ik kijk uit naar een goede samenwerking met PM Johnson.

In de Britse media gaat het – nog voor Johnson goed en wel is aangetreden – vooral over zijn koers op het gebied van de Brexit. Met nog honderd dagen te gaan tot de uittreding, maakte Johnson dinsdag zijn mantra voor de komende tijd bekend. Dit luidt: ‘deliver, unite, defeat, energize’, ook wel afgekort tot ‘DUDE’ (‘gast’). Dinsdag maakte Johnson kenbaar dat ‘DUD’ ('mafketel') toch echt niet de afkorting was die hij voor ogen had, maar dat het ‘DUDE’ moet zijn.

May neemt afscheid bij Downing Street, biedt ontslag aan bij koningin

Zojuist heeft Theresa May afscheid genomen bij de ambtswoning Downing Street 10, waar ze drie jaar woonde. Daar bracht ze nogmaals haar „warme felicitaties” over aan haar opvolger Johnson. Er is nog veel werk te doen, stelde May, doelend op de Brexit. Haar premierschap omschreef ze als „een grote eer” met een „zware verantwoordelijkheid”. Ook bedankte ze haar kabinet, het Britse volk en haar man. En, zo sloot May af: „Dit is een prachtig land vol ambitie en kansen. Ik hoop dat ieder meisje dat een vrouwelijke premier aan het werk gezien heeft, beseft dat er geen grens is aan alles wat zij kan bereiken.”

May zal nu haar ontslag bij de koningin indienen. Bij aankomst bij Buckingham Palace kreeg zij kort applaus. Wat de twee precies bespreken, blijft geheim - bij het gesprek zijn geen journalisten aanwezig. May zit sinds 1997 in het Lagerhuis en zal daar na haar aftreden ook blijven als parlementslid.

May neemt afscheid bij Downing Street 10 met haar man Philip. Foto Tolga Akmen/AFP

Minister Philip Hammond van Financiën stapt op

Terwijl er in de Britse media driftig wordt gespeculeerd over de nieuwe kabinetssamenstelling onder Boris Johnson, is de eerste ontslagbrief van de dag binnen. Het gaat om Philip Hammond (Financiën), hij schrijft te stoppen zodat Johnson een minister voor de post kan aanwijzen die „volledig op een lijn zit” met het beleid van de nieuwe premier. Zijn aftreden komt niet onverwacht. Afgelopen weekend zei Hammond op televisie op te zullen stappen, omdat hij het niet eens is met Johnsons voornemen om een No Deal-Brexit in oktober eventueel door te laten gaan.

Ook David Lidington, kabinetschef en 'vicepremier' van de regering-May, heeft zijn aftreden kenbaar gemaakt. Volgens de Britse media zullen bovendien David Gauke (Justitie) en Rory Stewart (Ontwikkelingssamenwerking) woensdag hun opstappen formeel bekendmaken. Stewart was een van de kandidaten in de race om Theresa May op te volgen.

Voor Theresa May zit het er in Downing Street 10 bijna op: bij wijze van afscheid zal zij in de tuin van ambtswoning nog lunchen met haar man.

De laatste keer Corbyn en May in het Lagerhuis

Theresa May heeft woensdagmiddag voor de laatste maal als premier Kamervragen beantwoord. Ondanks dat het Mays laatste optreden als premier in het Lagerhuis was, ging het er in het parlement niet minder fel aan toe.

Oppositiepartijleider Jeremy Corbyn liet tijdens het vragenuurtje nauwelijks een kans onbenut Mays afhandeling van de Brexit te bekritiseren. Volgens hem heeft Johnson bovendien geen mandaat onder de Britse kiezers en moeten er daarom verkiezingen komen. Johnson werd verkozen door de leden van de Conservatieven, in totaal mochten circa 160.000 leden stemmen.

May was op haar beurt even fel terug, volgens haar zou Corbyn „zich moeten schamen” dat hij haar Brexit-plannen in het verleden nooit gesteund heeft en in mei uit de onderhandelingen stapte. In haar slotwoord haalde ze uit naar Corbyn: „Toen mijn tijd erop zat, heb ik dat geaccepteerd. Misschien moet hij nu hetzelfde doen.” Wel kreeg May op weg naar de deur een staande ovatie van een volgepakt Lagerhuis.

In de Britse media gaan ondertussen geruchten dat Dominic Raab, ex-minister voor Brexitzaken en met Johnson in de race voor het premierschap, een belangrijke ministerspost zal krijgen.

Twitter avatar BBCPolitics BBC Politics "That duty, to serve my constituents, will remain my greatest motivation" An emotional Theresa May receives a standing ovation from MPs at the end of her final #PMQs as UK PM [tap to expand] https://t.co/xQOiZ857OK https://t.co/coXViTzA39

Johnson wordt premier - hoe gaat dat?

Dinsdag werd Boris Johnson door zijn partij verkozen als nieuwe leider, waarmee hij automatisch ook het stokje van Theresa May overneemt als premier. Dit gebeurt woensdagmiddag. In het Lagerhuis zal Theresa May na het middaguur voor de laatste keer als premier vragen van de oppositie beantwoorden, om vervolgens voor de deur van ambtswoning Downing Street nummer 10 voor de laatste maal een korte toespraak te houden. Daarna gaat May naar Buckingham Palace om bij Koningin Elizabeth formeel haar ontslag in te dienen, zoals gebruikelijk is.

Kort nadat May haar ontslag heeft aangeboden, zal Johnson zich melden bij de koningin. Daarna zal hij als nieuwe premier naar Downing Street worden gebracht, waar hij een toespraakje zal geven. Dat wordt rond 17.00 uur Nederlandse tijd verwacht. Later op de avond zullen naar verwachting de eerste namen van Johnsons nieuwe kabinet worden bekendgemaakt.

Brexit-strateeg

In de Britse media gaan woensdagmiddag geruchten over wie Johnson zal aanwijzen. Politiek analisten van The Guardian en de BBC schrijven dat strateeg Dominic Cummings aangewezen zal worden als Johnsons belangrijkste politiek adviseur. Cummings was eerder campagnedirecteur van Vote Leave, de lobbyorganisatie die naar aanloop van het referendum pro-Brexit was. Cummings was ook de rechterhand van Michael Gove, de minister die tevens een gooi deed naar het leiderschap van de Tories, maar al vroeg afviel.

Tabloidkrant The Daily Mirror is niet erg te spreken over de keuze voor Johnson, zo blijkt uit hun ludieke stunt de 'Boris Bus'. De bus, die vanmiddag in Londen werd gezien, heeft de opdruk 'Boris liebuster' (Boris leugenaar). Bovenop de bus staat een imitator van de nieuwe premier.

Voor de ambtswoning van de premier heeft zich al veel pers verzameld, laat een journalist van SkyNews op Twitter zien:

Twitter avatar BethRigby Beth Rigby This is what Downing Street looks like today. Handover of power. @adamboultonSKY tells me he’s done this 8 times and reckons he might be doing it again quite soon 😳 https://t.co/B8N0GoNVgl

Johnson kan rekenen op 'volledige steun' van Theresa May

Ook Theresa May, die morgen officieel haar taken aan Johnson overdraagt, heeft van zich laten horen. Via Twitter feliciteerde zij dinsdag haar opvolger. Ook, zo schrijft May, kan Johnson vanaf nu rekenen op haar „volledige steun” vanaf de achterste bankjes van het Lagerhuis - de plek gereserveerd voor parlementsleden die geen functie in de regering vervullen. De premier zit traditioneel gezien altijd vooraan. Ook andere kopstukken uit de Britse politiek hebben Johnson inmiddels gefeliciteerd, onder wie Arlene Foster van de Noord-Ierse gedoogpartner DUP en de Schotse premier Nicola Sturgeon.

Twitter avatar theresa_may Theresa May Many congratulations to @BorisJohnson on being elected leader of @Conservatives - we now need to work together to deliver a Brexit that works for the whole UK and to keep Jeremy Corbyn out of government. You will have my full support from the back benches.

Toch was Sturgeon direct kritisch: „Het zou hypocriet zijn om tegelijkertijd niet open te zijn over de grote zorgen die ik heb over de toekomst van zijn premierschap. Ik weet zeker dat het grootste deel van Schotland, als het de kans had gehad, de sleutels van Downing Street 10 niet aan iemand had gegeven met zijn voorgeschiedenis en denkbeelden.” Wanneer Johnson de ambtswoning aan Downing Street betrekt, is nog niet duidelijk.

De leider van de oppositie Jeremy Corbyn opende in een eerste reactie direct de aanval op Johnson: „We hebben een premier nodig die de meerderheid vertegenwoordigt, niet de minderheid.” Zijn plannen om een No Deal-Brexit mogelijk door te laten gaan, noemt Corbyn „schadelijk” en de nieuwe premier zelf omschreef hij als „een bankiers beste vriend”.

Twitter avatar jeremycorbyn Jeremy Corbyn Boris Johnson has won the support of fewer than 100,000 unrepresentative Conservative Party members by promising tax cuts for the richest, presenting himself as the bankers' friend, and pushing for a damaging No Deal Brexit. But he hasn't won the support of our country.

De Franse president Emmanuel Macron en de pas aangestelde voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen lieten dinsdag tijdens een gezamenlijke persconferentie in Parijs van zich horen. Beiden zeiden uit te kijken naar een goede samenwerking.

Wie is Boris Johnson eigenlijk?

Correspondent Melle Garschagen vertelt in de NRC-podcast 'Vandaag' over de jeugd en carrière van Boris Johnson, en zijn zorgvuldig opgebouwde imago. Hij wordt door zijn partijgenoten gezien als de laatste strohalm om uit de Brexitpuinhoop - hij voerde zelf campagne vóór uittreding - te komen. Hij lijkt zijn weg naar het leiderschap van de Conservatieven én het premierschap goed te hebben uitgekiend. Wat gaat er schuil achter de warrige, blonde façade van deze man - die eigenlijk niet eens Boris heet?

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: Boris Johnson wilde altijd al een groots leven leiden. Nu wordt hij premier
U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.

Trump over Johnson: hij gaat het goed doen

De eerste reacties op de verkiezing van Boris Johnson als nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk druppelen binnen. De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn nieuwe ambtsgenoot dinsdag direct gefeliciteerd via Twitter: „Felicitaties aan Boris Johnson met zijn nieuwe functie als premier van het Verenigd Koninkrijk. Hij wordt geweldig!”

Ook vanuit de EU-hoek volgden felicitaties. Michel Barnier, de hoofdonderhandelaar van de Brexit in Brussel, stelde dat hij ernaar uitkijkt om op „een constructieve manier” met Johnson samen te werken. Over de premiers eerdere uitspraken over het heronderhandelen van het Brexit-akkoord, wilde Barnier niks kwijt.

Iran feliciteert en waarschuwt tegelijk

Vanuit Iran volgde dinsdagmiddag een felicitatie met een dubbele lading. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken tweette dinsdag over de spanningen tussen Iran en het Verenigd Koninkrijk, die recent opliepen doordat beide landen olietankers van elkaar in beslag namen.

In de tweet waarschuwde Mohammad Javad Zarif het VK en de internationale gemeenschap: de wateren per Perzische Golf zijn van ons en we zullen er alles aan doen dit gebied te beschermen. Toch bracht de minister in hetzelfde bericht ook zijn felicitaties aan Johnson over, en voegde hij toe dat Teheran niet uit is op een conflict met Westminster.

Lees ook: Na woensdag moet Boris Johnson kiezen: vrede of oorlog?

Welkom

Welkom in een nieuw Brexiblog. Dinsdag is Boris Johnson door zijn partij aangewezen als nieuwe leider van de Tories, waarmee hij automatisch ook de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk is. Hij volgt daarmee Theresa May op, die eind mei haar aftreden bekendmaakte. May stond als tweede vrouwelijke premier van het VK ooit bijna drie jaar aan het roer in Westminster.

Johnson werd verkozen met ongeveer 66 procent van de stemmen. Tijdens de toespraak die hij tegenover zijn partij gaf, beloofde hij onder meer om de Brexit door te zetten (de geplande Brexit-datum is vooralsnog 31 oktober).

Voor Johnson - zo zei hij zelf - is een No Deal-Brexit, een Brexit zonder akkoord met de EU, niet uitgesloten. Om die reden kondigden verschillende Conservatieve ministers recent aan op te zullen stappen als Johnson verkozen zou worden. Tegelijkertijd stelde de kersverse premier eerder ook dat hij denkt nog te kunnen heronderhandelen in Brussel, ook zei de EU hier niet meer voor open te staan.

De komende week houdt NRC hier al het nieuws bij over Johnson en zijn Brexit-plannen.

Lees ook: Zwichten voor de EU of afkoersen op No Deal