Toezichthouder wil zzp’ers collectief laten onderhandelen

Zelfstandigen die minder dan 16 euro per uur verdienen of in een schijnconstructie zitten, mogen van de ACM binnenkort collectief onderhandelen.

Een zzp'er loopt door een bedrijfsverzamelpand in Den Haag.
Een zzp'er loopt door een bedrijfsverzamelpand in Den Haag. Foto Roos Koole/ANP

Zzp’s mogen binnenkort onder bepaalde omstandigheden collectief met opdrachtgevers onderhandelen over hun tarieven. Dat zegt de Autoriteit Consument en Markt (ACM), die toezicht houdt op eerlijke concurrentie tussen bedrijven. Vanuit dat oogpunt mogen zzp’ers momenteel vaak juist geen gezamenlijke afspraken maken: zij zouden zich dan schuldig maken aan kartelvorming.

De plannen van de ACM zijn onder meer van toepassing op zelfstandigen die bijzonder lage tarieven rekenen. Zij mogen van de ACM collectief onderhandelen om hun prijs tot 16 euro per uur te verhogen, het wettelijke minimumtarief dat het kabinet in 2021 wil invoeren. De ACM zegt vast vooruit te willen lopen op de wetswijziging. Daarnaast mogen zzp’ers afspreken om kosten die ze maken voor hun werk, zoals verf en kwasten voor schilders, te verrekenen, als dat nodig is om boven het bestaansminimum uit te komen.

Lees ook: Zelfstandig ondernemerschap (op bijstandsniveau)

Gezamenlijk onderhandelen wordt ook mogelijk voor zzp’ers die in een zogenoemde zij-aan-zij-constructie werken. Daarbij werken de zelfstandigen samen met werknemers, wier werkzaamheden en arbeidsafspraken in de praktijk identiek zijn. Deze „schijnzelfstandigen” worden niet meer gezien als ondernemingen, aldus een woordvoerder van de ACM. Zzp’ers in een zij-aan-zij-constructie mogen gezamenlijk ook meer vragen dan 16 euro per uur.

Orkestleden

Welke zzp’ers de ACM als schijnzelfstandige ziet en welke niet, hangt overigens niet af van de definitie in de nieuwe zzp-wet die het kabinet volgend jaar gereed wil hebben. Als leidraad hanteert de ACM een rechtszaak uit de muziekwereld, zegt de woordvoerder. In deze zaak uit 2015 besloot het hof in Den Haag dat zzp-muzikanten die invallen in een orkest recht hebben op dezelfde tarieven en voorwaarden als de vaste orkestleden die onder de cao vallen.

Het is de bedoeling dat de veranderingen over uiterlijk twee maanden ingaan. Tot 9 september kan gereageerd worden op de plannen van de ACM, waarna de toezichthouder deze zo snel mogelijk in praktijk wil brengen. Een wetswijziging is niet nodig, aldus de woordvoerder.

Op dit moment geldt al een uitzondering op het kartelverbod voor groepen van maximaal acht zzp’ers, die samen maximaal 1,1 miljoen euro omzet draaien. Hetzelfde geldt voor collectief onderhandelende zelfstandigen die een marktaandeel van minder dan 10 procent hebben. Deze uitzonderingen blijven allebei van kracht.