Hitte

Code oranje beëindigd, nog drie provincies code geel

Code oranje beëindigd, nog drie provincies code geel

Het KNMI heeft zaterdagavond laat de code oranje beëindigd. Het weeralarm vanwege de hitte gold sinds dinsdag voor heel Nederland behalve de Waddeneilanden. Voor de provincies Drenthe, Overijssel en Gelderland geldt zondag nog wel code geel, omdat de temperatuur mogelijk opnieuw oploopt tot boven de 30 graden. De komende week blijft het naar verwachting onder de dertig graden.

We sluiten hierbij dit hitteblog. Lees hieronder onze verslaglegging over de hete dagen, van het nieuwe Nederlandse hitterecord (dat donderdag op 40,7 graden werd gevestigd in het Brabantse Gilze-Rijen) tot uitgevallen treinen en foto's van dieren die koelte zoeken.

Eindhoven Airport twee uur stilgelegd door onweer

Het vliegverkeer op Eindhoven Airport heeft grote hinder ondervonden van onweer. Vanaf half zeven mocht personeel van de luchthaven om veiligheidsredenen niet werken op het platform, waardoor vliegtuigen niet konden opstijgen. Ook konden aankomende vluchten niet landen, meldde een woordvoerder. Dertien vluchten zijn vertraagd.

Vanwege het onweer konden vliegtuigen niet tanken, werden geen koffers in- en uitgeladen en mochten passagiers niet in- en uitstappen. Rond kwart over acht waren de buien voorbij en kon weer worden gevlogen.

Twitter avatar EINairport Eindhoven Airport Door onweer wordt op het platform van #EindhovenAirport niet gewerkt. Onze excuses voor de overlast. We hopen zsm weer te kunnen starten met de afhandeling.

Onweersbuien trekken vrijdagavond over Limburg, Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland. Het waait en regent hard en er zijn windstoten en hagel. Het KNMI heeft code geel afgegeven voor Limburg en Noord-Brabant vanwege de onweersbuien. Eerder was vrijdag code oranje afgegeven voor de provincies vanwege de hitte.

Twitter avatar tonnieontour Tonnie ⚡| Mooie ontlading gezien vanuit cadzand. #onweer https://t.co/MfnoDl82UO

CBR annuleert motor- en brommerexamens door hitte

Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) heeft deze week 26 motorexamens en 20 brommerexamens uitgesteld vanwege de hitte, bevestigt een woordvoerder van het CBR. „Kandidaten moeten in de volle zon een zwaar pak en een helm dragen en op snikheet asfalt rijden, dit kan in sommige gevallen zorgen voor onveilige en onverantwoorde situaties”, aldus de woordvoerder. Auto-examens konden gewoon doorgaan.

De examinator beslist per dag en per examen of het door kan gaan. Kandidaten van wie het examen is uitgesteld, kunnen dat vrijwel altijd binnen twee weken inhalen. Zij hoeven niet opnieuw examenkosten te betalen. Vooral in Barneveld en Enschede werden examens geannuleerd, respectievelijk 12 en 9 examens.

Smogalarm in Limburg, Brabant en Zuid-Holland

In Limburg, Brabant en Zuid-Holland is voor de tweede dag op rij een smogalarm afgegeven door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Mensen met problemen aan de luchtwegen worden geadviseerd binnen te blijven en zware lichamelijk inspanning te beperken. De vervuilde lucht kan zorgen voor hoesten, kortademigheid en irritatie aan ogen, neus en keel.

De smog ontstaat door de hoge temperaturen en weinig wind en bestaat uit een combinatie van ozon, fijnstof, stikstofdioxide en zwaveldioxide in de lucht. Donderdag was het smogalarm ook al in grote delen van Nederland van kracht.

Opnieuw 40 graden gemeten

Op vliegbasis Volkel bij Nijmegen werd om ongeveer 16:00 uur opnieuw 40 graden gemeten, meldt Weerplaza. Dit betekent dat het de tweede dag op rij is dat de temperatuur in Nederland de 40 graden aantikt. Donderdag werd het in Volkel net geen 40 graden, maar werd er maximaal 39,9 gemeten.

NVWA gaat verstikkingsdood 2.100 varkens onderzoeken

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is een onderzoek gestart naar de dood van 2.100 varkens, eerder deze week in het Brabantse Maarheeze. Dat meldt persbureau ANP donderdag.

In de nacht van dinsdag op woensdag vond een stroomstoring plaats bij de luchtwassers in de stal, waardoor er geen verse lucht meer werd aangevoerd. De temperatuur steeg hierdoor snel tot zo'n veertig graden, waardoor de dieren stikten. Een inspecteur van de NVWA kwam woensdag al kijken bij de stal en zal volgende week nog eens terugkomen, zo wordt bevestigd tegenover persbureau ANP.

Lees ook: Zorgen om varkens vanwege hittestress

Deze week overleden honderden varkens door de hitte in het Zuid-Hollandse Middelharnis. Ook hier was het uitvallen van de ventilatie de oorzaak van het overlijden. In Swifterbant zijn ruim 100 kippen gestikt door de hitte.

Grote storing op Parijse station Gare du Nord

Ook in Frankrijk leidt de hitte tot problemen op het spoor. Een stroomstoring heeft er vrijdagochtend voor gezorgd dat het treinverkeer van en naar het treinstation Gare du Nord in Parijs volledig is verstoord. Urenlang konden geen treinen vertrekken of arriveren.

Inmiddels komt het treinverkeer weer op gang, maar reizigers moeten nog steeds rekening houden met veel vertraging. Ook de Thalys tussen Parijs en Amsterdam is vertraagd. Eurostar, de hogesnelheidslijn die Parijs met Londen en Brussel verbindt, heeft verschillende treinen geannuleerd en raadt reizigers af naar Gare du Nord te komen.

Reizigers wachten op Gare du Nord. Foto Michel Euler/AP

De ene helft van Nederland krijgt onweer, de andere helft zon

De eerste regenbuien die het einde van de hittegolf inluiden, zouden later op vrijdag al kunnen vallen. Volgens het KNMI is er in de loop van de middag en 's avonds kans op lokale onweersbuien in het zuiden van het land, mogelijk met hagel en windstoten. Ook 's nachts worden buien voorspeld in het zuiden.

In het midden en het noorden van het land blijft het voorlopig droog, hier zal ook weinig bewolking te zien zijn. Deze tweedeling zet zaterdag door: in het zuiden en zuidwesten worden stevige onweersbuien verwacht, terwijl het in het noorden en oosten juist zonnig, droog en warm zal zijn.

Het KNMI waarschuwt dat bij de onweersbuien zaterdag heel veel regen zou kunnen vallen, mogelijk tot 40 millimeter. Het waterschap Vallei en Veluwe maakt zich zorgen over de te verwachten buien. Door de droogte zijn bodems hard geworden, waardoor het mogelijk lastig wordt om het regenwater op te nemen. Ook kan veel neerslag ervoor zorgen dat er een zuurstoftekort in het water ontstaat, waar vissen aan dood kunnen gaan.

Twitter avatar KNMI KNMI Verwachting vandaag en morgen: Vandaag zonnig en wederom zeer warm,later in het zuiden kans op #onweer. Morgen in het zuid(west)en bewolkt en enkele #regen- of #onweersbuien. https://t.co/5HNtg7giG3 https://t.co/TJXVm2rbMy

Kapotte treinen en aangepaste dienstregeling door de hitte

De hitte heeft ook haar weerslag op het spoor. De NS rijdt volgens een aangepaste dienstregeling omdat er dermate veel treinen zijn uitgevallen door het warme weer dat het normale rooster niet te vullen is. Onder meer tussen Utrecht en Amsterdam en tussen Eindhoven en Heerlen rijden om deze reden minder intercity's.

Volgens een woordvoerder van NS staan de treinen stil met allerhande storingen. Onder meer treinen waarvan de airconditioning stuk is, worden van het spoor gehaald. De NS raadt reizigers aan voor vertrek de reisplanner te controleren en altijd een fles water mee te nemen.

Treinreizigers op het station van Den Haag. Foto Evert-Jan Daniels/ANP

Tussen Almelo en Hengelo rijden momenteel ook geen treinen omdat hier een spoorbrug kapot is gegaan. Volgens een woordvoerder van ProRail is deze storing echter niet veroorzaakt door de hitte. Het treinverkeer zou hier momenteel weer opgestart worden.

Koeien geven tot 10 procent minder melk dan normaal

Door de hitte geven koeien tot 10 procent minder melk dan normaal. Daarvoor waarschuwt de Italiaanse landbouworganisatie Coldiretti. Koeien voelen zich volgens de organisatie het best als het tussen de 22 en 24 graden is. Als het veel warmer is, gaan ze minder eten, geven ze minder melk en gaan ze veel meer drinken.

Bij normale temperaturen drinken koeien ongeveer 70 liter water, bij warm weer kan dat oplopen tot 140 liter per dag. Dit zorgt voor hogere kosten voor de boeren, die bovendien vernevelaars en ventilatoren moeten inzetten tegen de hitte.

Lees ook: Varkens kunnen hun hitte niet kwijt

Vooral in het midden en noorden van Italië is het de afgelopen dagen erg warm geweest, met temperaturen tegen de veertig graden. In het noorden van Italië wordt voor later vrijdag en komende weekeinde noodweer voorspeld bij een snelle weeromslag. Juist dit weekeinde begint voor veel Italianen de vakantie.

ANWB raadt aan Merwedebrug te mijden, flink omrijden is sneller

Automobilisten die van Breda naar Utrecht willen, kunnen momenteel het beste omrijden via Rotterdam. Voor mensen die de route de andere kant op afleggen, is het verstandig om via Den Bosch te rijden. Dat raadt de ANWB aan, omdat er lange files zijn ontstaan bij Gorinchem vanwege problemen met de Merwedebrug.

De A27-brug wordt momenteel gekoeld, waarvoor een rijstrook gesloten is. Hierdoor zijn files in beide richtingen ontstaan. Volgens de ANWB loopt de vertraging momenteel „de spuigaten uit”, waardoor het organisatie aanraadt om te rijden.

Twitter avatar ANWBverkeer ANWBverkeer Mijdt de #A27 Brug bij Gorinchem Breda <> Utrecht. De vertraging loopt dermate de spuigaten uit dat je vanuit Breda beter omrijdt via Rotterdam en vanuit Utrecht via 's-Hertogenbosch. https://t.co/sa2rZKK583

De problemen met de Merwedebrug begonnen donderdag. De brug werd dermate warm dat stalen onderdelen zo sterk uitzetten, waardoor de brug niet meer goed kon openen en sluiten. Ook toen werd een rijstrook gesloten om het staal te koelen en ontstonden er lange files. Het scheepvaartverkeer werd volledig gestremd.

Waarschijnlijk warmste nacht ooit

De afgelopen nacht is het kwik in De Bilt niet gedaald tot onder de 22,9 graden. Hiermee heeft Nederland hoogstwaarschijnlijk de warmste nacht ooit beleefd, maar er is nog geen sprake van een officieel record. Dit heeft te maken met de manier waarop meteorologen nachtelijke temperaturen meten.

Volgens de internationale regels die weerbureaus hanteren loopt een dag van 02.00 uur tot 02.00 uur 24 uur later. Meteorologen maken hierin geen onderscheid tussen nacht en dag, de minimumtemperatuur die in deze periode wordt gemeten geldt automatisch als nachtelijk minimum.

Het werd in De Bilt niet kouder dan 22,9 graden. Foto iStock

De afgelopen nacht werd na 02.00 uur 22,9 graden gemeten in De Bilt, 0,5 graden hoger dan tijdens het record van 27 juli 2018. In theorie is het mogelijk dat het voor vanavond 02.00 uur afkoelt naar minder dan 22,4 graden, wat zou betekenen dat de afgelopen nacht niet de boeken ingaat als record.

Vanavond zekerheid

Om die reden spreekt weerbureau Weerplaza nog niet over een record. Weeronline neemt een risicootje en schrijft wel over „de warmste nacht ooit”. Volgens meteoroloog Jaco van Wezel is de kans namelijk nihil dat het kwik in De Bilt voor vanavond 02.00 uur onder de 22,4 graden daalt.

„We verwachten een behoorlijk warme avond. Aan de kust kan het afkoelen door wind van zee en buien maar De Bilt ligt zover landinwaarts dat er maximaal een paar tienden afgaan.”

In het Gelderse Deelen was het de afgelopen nacht het allerwarmst, hier werd het niet koeler dan 25,6 graden. In die plaats werd vorig jaar de landelijke recordtemperatuur gemeten: 24,4 graden. Dit record is waarschijnlijk dus ook verbroken, maar dit kunnen we vanavond om 02.00 uur pas met zekerheid zeggen.

De temperatuur in De Bilt sinds afgelopen zondag.

Sinds vannacht officieel hittegolf

Sinds afgelopen nacht is er officieel sprake van een hittegolf in Nederland. Om 02.00 uur werd een temperatuur van 28 graden gemeten in De Bilt, meldt MeteoGroup. Hiermee wordt voldaan aan de criteria van een hittegolf: het moet vijf dagen op rij warmer zijn dan 25 graden én drie van die dagen moet het kwik stijgen tot minstens 30 graden.

Twitter avatar MeteoGroupWeer MeteoGroup-Weer.nl De weerkaart van afgelopen nacht om 02 uur. In De Bilt 28 graden en dus was er officieel sprake van een hittegolf. Op sommige plaatsen (Amsterdam, Deelen) was het zelfs nog 30 graden. Heb jij een beetje kunnen slapen? https://t.co/TncYfZapxJ

Volgens MeteoGroup was het op andere plaatsen in het land vannacht nog warmer. Bij Schiphol werd een nachtelijke temperatuur van 30 graden gemeten, wat volgens persbureau ANP nooit eerder is gemeten in Nederland.

Regionaal was er in Twente en Maastricht donderdag al sprake van een officiële hittegolf. Weeronline voorspelt dat er mogelijk zelfs een zogenoemde superhittegolf komt, een term die het weerbureau vorig jaar heeft bedacht. Daarvoor moet het kwik vijf dagen op rij boven de 30 graden komen, waarbij het driemaal minstens 35 graden wordt.

Geen Thalys door hoge temperaturen België

Wie donderdag en vrijdag met de Thalys richting België wil, moet rekening houden met vertraging en uitvallende treinen. Vervoerder Thalys laat geen treinen meer rijden en heeft ook de ticketverkoop gestopt vanwege „ernstige hinder door exceptionele weersomstandigheden”. Het bedrijf adviseert reizigers om hun treinreis uit te stellen.

Het is nog niet zeker of de treinen op vrijdag wel rijden.

Beste reizigers,

Wegens ernstige hinder door exceptionele weersomstandigheden zien wij ons genoodzaakt om de verkoop op al onze lijnen te sluiten
Wij raden onze reizigers aan om hun reis uit te stellen.
Thalys biedt haar oprechte verontschuldigingen aan en dankt u voor uw begrip

— Thalys (@thalys_nl) July 25, 2019

Bij Brussel vielen donderdag twee Thalys-treinen uit door problemen aan de bovenleiding. Ook twee nationale Belgische treinen begaven het door de hitte. Een uur geleden werd een nieuw Belgisch hitterecord gemeten: 40,7 graden bij Roeselare. Ook op eindbestemming Parijs sneuvelde het meest recente hitterecord, het werd daar 42,6 graden.

Zeker 36 kinderen onwel door hitte bij zomerkamp Leusden

Bij een kampeerboerderij in Leusden zijn donderdag zeker 36 kinderen bevangen door de hitte. Dat bevestigt de politie tegenover persbureau ANP. De hulpdiensten, die met groot materieel uitrukten, brachten de kinderen met oververhittingsverschijnselen naar het ziekenhuis. Donderdagavond mochten 32 kinderen naar huis, de vier overgebleven kindjes worden nog gekoeld, laat een woordvoerder van het UMC Utrecht weten.

Het ging mis bij een kampeerplek van de landelijke organisatie YMCA. Op het moment wordt er daar een kamp georganiseerd voor kinderen uit Rijnsburg.

Dit bericht is rond 21:00 uur geüpdatet.

Voor tweede dag op rij Duits hitterecord verbroken

In Duitsland is donderdagmiddag voor de tweede dag op rij het nationaal hitterecord verbroken. Rond drie uur werd in Lingen, in de westelijke deelstaat Nedersaksen, een temperatuur van 41,5 graden gemeten. Dat meldt onder meer dagblad Die Welt. Op woensdag werd in de stad Geilenkirchen (Noordrijn-Westfalen) 40,5 graden gemeten, waarmee het record van 40,3 graden uit 2015 werd verbroken.

In verschillende steden in Noordrijn-Westfalen hebben de autoriteiten gewaarschuwd voor zeer hoge ozonconcentraties. De grote hoeveelheid smog in de lucht veroorzaakt zomersmog.

Voor het eerst warmer dan 40 graden

Voor het eerst is in Nederland een temperatuur van boven de 40 graden gemeten. In Gilze en Rijen, waar eerder al het nationaal hitterecord werd verbroken, is de temperatuur inmiddels opgelopen tot 40,4 graden. Naar verwachting blijft de temperatuur vanmiddag nog even stijgen.

Twitter avatar KNMI KNMI De historische 40℃ is om 14.54 uur in #GilzeRijen gepasseerd: 40.4. #hitterecord

Nederlands hitterecord verbroken: het is 39,4 graden in Gilze en Rijen

Het hitterecord voor Nederland is donderdagmiddag vlak voor 15.00 uur verbroken. Het kwik gaf in het Noord-Brabantse Gilze en Rijen 39,4 graden aan, meldt het KNMI. Het eerdergenoemde record in Deelen klopte niet.

Twitter avatar KNMI KNMI Het nationaal #hitterecord is na 1 dag al verbroken: 39.4℃ in #GilzeRijen, om 14.40. De temperatuur blijft stijgen. De eerder gemelde temperatuur in #Deelen is geen geldige meting.

Ook in Groot-Brittannië is de temperatuur nog nooit zo hoog geweest. Op de Londense luchthaven Heathrow werd donderdagmiddag 36,9 graden gemeten.

Voor het eerst in Nederland boven 40 graden?

Nog nooit is in Nederland een temperatuur van 40 graden Celsius gemeten, maar vandaag gaan we daar overheen. Het KNMI meldt dat er een nieuw hitterecord geldt: in Deelen, nabij Arnhem, is het nu 41,7 graden.

Voor het eerst is er in Nederland op een officieel KNMI-meetstation 40°C gemeten. Om 13.55 werd het in #Deelen 40.0°C. Inmiddels is het 41.7°C. #hitte #hitterecord #40graden #codeoranje

— KNMI (@KNMI) July 25, 2019

De meting wordt nog nagelopen, laat het instituut weten. Het valt instanties op dat de aangegeven temperatuur uit de meting bij Deelen in een tijdsbestek van tien minuten twee graden omhoog lijkt te zijn gesprongen. Dat is een onwaarschijnlijke toename en de aangegeven temperatuur ligt ook flink hoger dan andere metingen.

Meetstation Deelen, op de Veluwe, meet zojuist 40,8 graden. We hebben onze twijfels want er kwam in 10 minuten twee graden bij en dat kan eigenlijk niet. Wat ons betreft is het dus nog verre van zeker dat we de 1e 40'er hebben.

— Weerplaza.nl (@Weerplaza) July 25, 2019

Het is week van hitterecords in Nederland: woensdag was het de warmste 24 juli ooit in ons land. Het oude Nederlandse hitterecord stond 75 jaar, maar nu volgen de maxima elkaar in rap tempo op. In Gilze-Rijen werd gisteren eerst een temperatuur van 38,8 graden gemeten. Niet veel later werd het record afgepakt door Eindhoven waar de thermometer 39,3 graden aangaf - maar ook dat record lijkt nu dus verbroken.

Hitterecord in Parijs: 41 graden

Ook in Frankrijk is een hitterecord behaald: in Parijs werd vanmiddag een temperatuur van 41 graden Celsius gemeten. Dat heeft de officiële dienst Météo-France bekendgemaakt aan persbureau AFP. Sinds 1873 is het slechts eenmaal warmer geworden dan 40 graden in de Franse hoofdstad. Volgens Météo-France kan het vandaag tot 42 graden worden.

Correctie (25 juli 2019): In een eerdere versie van deze update stond dat er sprake was van een nieuw Frans hitterecord. Dat klopt niet. Het gaat om een record in de stad Parijs. Hierboven is dat aangepast.

Hitte op het spoor: NS schrapt ritten op twee trajecten

De hitte beïnvloedt ook het treinverkeer. Zowel de Nederlandse Spoorwegen als de spoorwegbeheerder nemen maatregelen. Na het warme weer van gisteren moet nog veel onderhoud worden verricht aan treinen. Ondanks de voorzorgsmaatregelen heeft de NS vandaag daarom op twee trajecten ritten moeten schrappen. Het gaat om het hogesnelheidstraject tussen Amsterdam en Rotterdam (drie in plaats van vijf treinen) en het traject tussen Amsterdam en Sittard (twee in plaats van vier ritten).

Klimaat ín de trein

Bij beheerder ProRail geldt een 'code rood': er is kans op extra verstoringen op het spoor. De hitte zorgt ervoor dat ook de spoorstaven erg heet worden, tot wel boven 70 graden. Bij die temperatuur zet het staal te ver uit, waardoor kronkels ontstaan op het spoor. Als dat gebeurt kunnen treinen stilvallen, volgens ProRail. Dan valt ook de airco in de wagons uit.

Niet alle treinen hebben airco. De NS probeert daarom zoveel mogelijk moderne Sprinters in te zetten: die hebben wel klimaatregeling, in tegenstelling tot de oudere dubbeldekkers. Vanuit Amsterdam rijden ook meer treinen naar Zandvoort.

Spoorwegbeheerder ProRail geeft op Twitter een overzicht van de incidenten waarmee medewerkers gisteren te maken kregen:

Sein- en wisselstoringen, gestrande treinen, bermbrand. Incidentenbestrijders, treindienstleiders en spoorwerkers hebben vandaag hard gewerkt om de treinen te laten rijden. In de middag nam het aantal hittestoringen flink toe. We hadden er zo'n 30. De helft veroorzaakte hinder. pic.twitter.com/OSai7Up0kl

— ProRail (@ProRail) July 24, 2019

RIVM waarschuwt: 'zomersmog' en slechte luchtkwaliteit in deel Nederland

Donderdag geldt voor een groot deel van Nederland een 'smogalarm'. In Noord-Brabant, Zuid-Holland, Limburg, Zeeland, Noord-Holland, Flevoland en Utrecht is de luchtkwaliteit „zeer slecht”, volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

De luchtverontreiniging kan zorgen voor hoesten en kortademigheid en verergering van luchtweg- en astmaklachten.

Door de hoge temperaturen en weinig wind ontstaat te veel ozon in de lucht, wat zomersmog veroorzaakt. Die wordt gecontroleerd door de hoeveelheid ozon, fijnstof, stikstofdioxide en zwaveldioxide in de lucht te meten. Het RIVM verwacht dat er vrijdag minder smog zal zijn, onder meer omdat in de loop van de dag regen en onweer worden verwacht. De neerslag zorgt ervoor dat de ozonconcentraties dalen.

Vandaag geldt in delen van Nederland een smogalarm, de luchtkwaliteit wordt "zeer slecht". Bij een smogalarm kan iedereen last kan krijgen van luchtverontreiniging, terwijl de smogwaarschuwing alleen geldt voor gevoelige groepen. https://t.co/Iljj08vFvX pic.twitter.com/HmInFPxjdU

— RIVM (@rivm) July 25, 2019

Diertransport gaat door bij hitte

Ook bij de hete temperaturen gaan veetransporten door. De actiegroep Animal Rights heeft donderdag videobeelden gepubliceerd die woensdag werden gemaakt en waarop te zien is dat een vrachtwagen met varkens rond het middaguur aankomt bij een slachthuis van het bedrijf Vion in Boxtel. Veevervoer is niet verboden bij hitte.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hanteert bij hitte richtlijnen voor veehouders om het welzijn van dieren te garanderen. Zo moet er voldoende water en schaduw zijn en mogen de dieren niet te lijden hebben onder 'hittestress'.

De dienst kan „alleen het welzijn controleren bij aankomst, niet tijdens vervoer”, zegt een woordvoerder van de NVWA tegen NRC. Zo komen inspecteurs langs bij slachthuizen. „Wij kunnen de transportsector geen verplichtingen stellen.”

Er zijn wel afspraken gemaakt door de sector zelf over het vervoer, het zogenoemde Nationaal plan voor veetransport bij extreme temperaturen. Dat is deze week van kracht. Volgens deze sectorafspraken moet het transport van dieren worden vermeden als het warmer is dan 35 graden.

Slachterijen eerder dicht

Bij Vion in Boxtel waar werd gefilmd is een afdak. Op beelden is ook te zien dat de vrachtwagen daaronder stopt. „Onder het afdak is het koeler”, meldt een woordvoerder van Vion. Het bedrijf heeft meer maatregelen genomen vanwege de temperatuur. Zo is de slachterij 's ochtends eerder open en gaat die 's middags dicht: „De vrachtwagen die is gefilmd, zal een van de laatsten zijn geweest die binnenkwam. We proberen de transporten zo vroeg mogelijk te plannen.” De woordvoerder van Vion voegt eraan toe dat het welzijn van de dieren tijdens het vervoer ook wordt bepaald door de gebruikte vrachtwagen.

Animal Rights geeft aan de video tussen 11.30 uur en 12.30 uur te hebben gefilmd. De beelden van de varkens tonen aan dat „de sectorafspraken hebben gefaald”, stelt de organisatie. De dieren zouden onderweg hebben geleden onder de hitte: de varkens die uit de truck komen, happen naar adem. In het persbericht schrijft Animal Rights dat het „tijd is voor de overheid om in te grijpen” en regels voor het veetransport vast te leggen.

Europese maximumtemperaturen vandaag

Hoe warm wordt het maximaal in Europa? Op deze kaart vind je per land de hoogste temperaturen op donderdag 25 juli.

De weersvoorspellingen duiden op nog hogere tempertaturen dan woensdag het geval was. Zo wordt verwacht dat in enkele plaatsen in de Benelux, Duitsland en Frankrijk het kwik tot veertig graden of meer (paarse bollen) zal stijgen. In Nederland wordt het in plaatsen in het zuidoosten zo warm, volgens het KNMI.

Hoge temperaturen gevaar voor plafond Notre-Dame

Door de hoge temperaturen dreigt het gewelfde plafond van de verbrande kathedraal de Notre-Dame in Parijs in te storten, meldt persbureau Reuters. „Door de droogte kunnen de voegen of het metselwerk uiteenvallen”, zegt bezorgde hoofdarchitect Philippe Villeneuve. Afgelopen april verwoestte een brand de dakspits en grote delen van het dak.

Temperaturen liepen in Parijs woensdag op tot bijna veertig graden. Donderdag zal het er naar verwachting 42 graden worden. Het hitterecord van de Franse hoofdstad is momenteel nog 40,4 graden, gemeten in 1947.

Honderden varkens overleden door oververhitting

Honderden varkens zijn overleden in een stal in Middelharnis door oververhitting, meldt de Zuid-Hollandse gemeente Goeree-Overflakkee. Door een technische storing in de nacht van 23 op 24 juli was de ventilatie uitgevallen.

De nog levende dieren zijn woensdag met spoed uit de stal gehaald. De boer heeft het overlijden van de varkens gemeld bij onder meer de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Zij doet onderzoek.

Twitter avatar gem_go Goeree-Overflakkee Honderden varkens dood door technische storing: Bij een veeteeltbedrijf in Middelharnis zijn op 24 juli enkele... https://t.co/coolQ957uS

Hitterecord opnieuw verbroken: 39,3 graden in Eindhoven

Het hitterecord is opnieuw verbroken. Omstreeks 16:40 werd een temperatuur van 39,3 graden gemeten in Eindhoven, meldt Weerplaza. Dat is nauwelijks anderhalf uur nadat in Gilze-Rijen een record van 39,1 graden werd gemeten. Die temperatuur verbeterde een record van 38,6 graden dat in 1944 was gevestigd. Inmiddels zakt de temperatuur in Gilze-Rijden iets. Morgen volgt er nog een extreem hete dag. Mogelijk wordt dan (afgerond) 40 graden gemeten.

Twitter avatar Weerplaza Weerplaza.nl Eindhoven nu recordhouder met 39,3 graden. https://t.co/DasI0AE9Dv

Landelijk Informatiecentrum Gezelschapdieren: let op je huisdieren

Huisdieren als konijnen en honden kunnen bij oververhitting in 'hitteshock' raken en overlijden, daarvoor waarschuwt het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapdieren (LICG) woensdag. Deze dieren hebben weinig zweetklieren en kunnen zich moeilijk koelen. Laat honden daarom niet achter in warme ruimtes zoals een auto en sleep het konijnenhok naar de schaduw.

Het is een herkenbare en jaarlijkse mededeling, toch is woensdag in Capelle aan den IJssel ook een hond overleden nadat hij dinsdag in de zon zonder water op een balkon had vastgezeten, meldt ANP. Buren hebben de politie gebeld, waarna de hond met een lichaamstemperatuur van 41,5 graden werd aangetroffen. De dierenarts heeft het dier geprobeerd te koelen, maar hij heeft het niet gehaald. Tegen de eigenaar is een proces-verbaal opgemaakt.

In het hele het land worden creatieve oplossingen bedacht om het voor de dieren zo aangenaam mogelijk te maken. Zo is er een boer die een partytent opzette om een zieke koe in de schaduw te leggen. Een kudde met meer dan 150 konikpaarden in een vangweide in de Oostvaardersplassen krijgt extra veel water en hooi van de boswachters van Staatsbosbeheer.

Ondertussen nemen wilde dieren nemen het heft in eigen handen, bijvoorbeeld door te gaan zwemmen, of zich in te smeren met modder:

Twitter avatar GerhardKornelis Gerhard Kornelis Vanwege de #hitte zijn de jonge #kuifeendjes meer onder dan boven water. Sommigen nemen zelfs een heus #modderbad ter #afkoeling...#hitteplan #Lauwersmeer. https://t.co/uwqA7qdlnq

Hoe warm is het in Europa? Bekijk de interactieve kaart

Op deze kaart van Europa vind je per plaats de maximumtemperaturen op woensdag 24 juli.
Vooral in het zuiden en westen van het continent vind je woensdag tropische temperaturen:

Hitterecord verbroken, 39,1 graden in Gilze-Rijen

Het Nederlandse hitterecord van 38,6 graden dat 75 jaar standhield is woensdag verbroken. Omstreeks 15.00 uur werd het 38,8 graden in Gilze-Rijen in Noord-Brabant. De temperatuur bleef ondertussen verder oplopen in de Noord-Brabantse gemeente, enkele minuten later gaf de thermometer al 39,1 graden aan.

„Het nieuwe temperatuurrecord komt door uitzonderlijk warme lucht uit Noord-Afrika, volop zonneschijn en de uitgedroogde zandgrond in Noord-Brabant/Limburg", zegt Weerplaza-meteoroloog Ben Lankamp.

Twitter avatar Weerplaza Weerplaza.nl Op de kaart is inmiddels ook het nieuwe #hitterecord te zien. Dat is er echt eentje voor de geschiedenisboeken! Ons uitgebreide artikel: https://t.co/ogC1jjORUd https://t.co/kfC4lVKRq4

Het oude record is gemeten in Warnsveld in Gelderland op 23 augustus 1944 door een vrijwilliger die in zijn achtertuin drie keer per dag metingen deed voor het KNMI.

Twee uur vast in snikhete Belgische trein

In België hebben zo’n zeshonderd treinreizigers woensdagmiddag niet ver van Brussel twee uur lang vastgezeten in een snikhete Eurostar-trein, zo meldt krant Het Laatste Nieuws. De reizigers moesten worden geëvacueerd, een lege trein is onderweg om ze op te halen. De trein zou bij een ongeval de bovenleiding beschadigd hebben, en kwam daarop tot stilstand. De elektriciteitstoevoer, en dus ook de airco, viel daarbij ook volledig uit. Ook andere treinen zijn als gevolgd van de problemen met de Eurostar geannuleerd, zo meldt de vervoerder.

Twitter avatar pdegrauwe Paul De Grauwe Stuck in Eurostar somewhere close to Tubize. Train broke down. No elecricity, no airco anymore. Temperature rising. Conclusion: avoid Eurostar when its very hot. (Also when very cold). I should have known better.

Ook de rest van België heeft het vandaag zwaar te verduren met de hitte. Woensdag werd met 38,9 graden een hitterecord gevestigd. Voor het eerst in de geschiedenis werd code rood afgegeven voor het uitzonderlijk warme weer; de waarschuwing geldt tot en met vrijdag. Morgen wordt het naar verwachting nog warmer.

Het Belgische weerinstituut KMI adviseert mensen uit de zon te blijven en veel te drinken en rusten. Ook op de Belgische stations wordt een soortgelijk advies omgeroepen.

In Gent, waar sinds afgelopen vrijdag de jaarlijkse Gentse Feesten worden gevierd, zijn speciale maatregelen genomen. Bezoekers kunnen gratis water afhalen aan ‘waterbars’ en er zijn extra hulpverleners ingezet. De stad Gent roept bezoekers op om alcohol te mijden.

Raadkamer van het hof van Arnhem trekt de toga's uit

De raadkamer van het hof van Arnhem-Leeuwarden heeft woensdag vanwege de hitte bij hoge uitzondering besloten niet in toga te werken, dat meldt advocaat Anno Huisman die in de zittingszaal zat. Van het traditionele zwarte gewaad voor rechters, officieren van justitie, griffiers en advocaten wordt bijna nooit afgezien.

De voorzitter bepaalt de orde en de voorzitter van de raadkamer vh @Hof_Arnh_Leeuw (te Arnhem) doet dat prima: de raadkamer is ivm de hitte van vandaag bij hoge uitzondering niet in toga. #unicum

— Anno Huisman (@AnnoHuisman) July 24, 2019

„Dat was wel bijzonder”, zegt advocaat Huisman tegen NRC. In plaats van hun toga droegen leden van de raadkamer gewone kantoorkleding, zoals een overhemd bij de mannen. „Het was wel warm, ik kon het wel begrijpen.” Huisman was de enige in pak, zegt hij, maar hij hoefde niet de hele dag in de zittingszaal te zijn.

„Het is toch een beetje alsof je bij het hof op de koffie komt, als iedereen er dan wat alledaags bij zit. Je bent veel formeler gewend”, zegt Huisman. „Maar uiteindelijk maakt het niet veel uit en discussieer je toch gewoon over de inhoud.”

De persrechter van het hof te Arnhem zegt dat ze niet op de hoogte is van de kledingkeuze van de raadkamer. Er bestaat geen protocol dat voorschrijft dat de toga's uit gaan bij een bepaalde temperatuur.

Beeldserie van de hitte op 24 juli

Een bruine beer in een Zwitserse dierentuin krijgt ingevroren fruit.
Foto Jean-Christophe Bott/EPA
Luchtfoto van het strandbad Maarsseveense Plassen. Het KNMI heeft een code oranje afgegeven wegens de hoge temperaturen en er is een hitteplan afgekondigd.
Foto Sem van der Wal/ANP
De otters in DierenPark Amersfoort worden vanwege de aanhoudende warmte getrakteerd op ijs.
Foto Bart Maat/ANP
Dode vissen in de opgedroogde Wurmsee in het noorden van Duitsland.

Julian Stratenschulte/dpa via AP
Het strand van Scheveningen op woensdagochtend.
Foto Sem van der Wal/ANP
Sander van Wijk van Bergers Combinatie Utrecht sleept het voertuig van een gestrande reiziger weg. De ANWB waarschuwt voor meer autopech vanwege de hitte. Automobilisten wordt aangeraden om extra water mee te nemen voor onderweg.
Foto Robin Utrecht/ANP
Het wegdek van de T.A. Musschengabrug in het Groningse Middelstum wordt besproeid vanwege de hoge temperaturen. De provincie doet dit om schade aan de brug te voorkomen.
Foto Anjo de Haan/ANP
Luchtfoto van de eerste strandgangers op het strand van Scheveningen rond 9.00 uur. Het KNMI heeft een code oranje afgegeven wegens de hoge temperaturen en er is een hitteplan afgekondigd.
Foto Sem van der Wal/ANP

Taxibanen van Schiphol worden gekoeld, pekelwagens ingezet

Luchthaven Schiphol koelt het asfalt van de taxibanen met water, dat meldt NH Nieuws. De banen kunnen met dit weer opwarmen tot 45 of 50 graden, waardoor de baan onder het gewicht van de vliegtuigen kan vervormen.

De luchthaven heeft de waterwagens ingezet die 's winters antivries op de banen spuiten, maar omdat dit er niet genoeg zijn, zijn ook landbouwwagens ingezet. De machines rijden dezelfde richting op als de vliegtuigen, om vertragingen te voorkomen.

De infrastructuur heeft sterk te lijden onder het tropische weer. In Amsterdam worden verschillende bruggen dichtgehouden en met water gekoeld omdat de metalen scharnieren kunnen uitzetten en zo blokkeren. De Drentse gemeente Noordenveld heeft strooiwagens ingezet om wegen te koelen met zout.

Frans energiebedrijf legt verschillende kerncentrales stil vanwege temperatuur koelwater

Het Franse energiebedrijf EDF heeft wegens de hitte de reactoren van enkele kerncentrales stilgelegd of hun capaciteit verminderd. Het gaat om centrales langs grote rivieren in het zuiden. De afwatering van het gebruikte koelwater kan de temperatuur van het natuurwater zo ver doen stijgen dat vissen, in het bijzonder trekvissen als zalmen en zeeforellen, en ander onderwaterleven gevaar zouden lopen.

Zaterdag verminderde EDF om die reden al de stroomproductie in de centrales van Saint-Alban en die van Bugey, beide in de buurt van Grenoble aan de Rhône. Dinsdag werden al de eerste reactor van de centrale in Golfech aan de Garonne bij Montauban volledig stilgelegd, woensdag zou hier ook de tweede reactor tot in ieder geval 30 juli worden uitgezet. De watertemperatuur mag hier volgens milieuafspraken niet boven de 28 graden Celsius uitkomen. Voor kerncentrales aan zee gelden geen beperkende maatregelen.

De maatregelen hebben volgens distributiebedrijf RTE geen gevolgen voor de elektriciteitsvoorziening van de Fransen: in de zomer wordt (ondanks een scherpe toename van het aantal airconditioners) aanzienlijk minder stroom verbruikt dan in de winter. Met 58 kernreactoren en zo’n 75 procent nucleair in de elektriciteitsmix is Frankrijk wereldwijd het meest afhankelijk van kernenergie.

Koeltorens van de Golfech kerncentrale langs de rivier Garonne tussen Toulouse en Agen. Foto Regis Duvignau/Reuters

RIVM: kans op smog, mensen met luchtwegaandoeningen kunnen het best binnenblijven

Woensdag is er in heel Nederland kans op smog door ozon en is de luchtkwaliteit slecht, dat heeft het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu (RIVM) voorspeld. Mensen die gevoelig zijn voor smog, bijvoorbeeld door astma, bronchitis of andere longaandoeningen, worden geadviseerd binnen te blijven. De waarschuwing geldt vooral voor de namiddag en het begin van de avond.

In de zomer worden stikstofoxiden en andere afvalstoffen onder invloed van zonlicht omgezet in ozon. Als deze luchtvervuiling in de loop van de dag opstapelt en blijft hangen omdat er weinig wind is, kan smog ontstaan. Naast longpatiënten zijn vooral kinderen en ouderen er gevoelig voor. Smog kan hoesten, kortademigheid, verminderde longfunctie en irritatie van de slijmvliezen in ogen, neus en keel veroorzaken.

Ouderen niet bewust van wisselwerking medicijnen en hitte

Acht op de tien ouderen die medicijnen gebruiken weten niet welke invloed de hitte heeft op de werking van hun medicatie. Dat blijkt uit een onderzoek van het Rode Kruis. Sommige medicijnen voor bijvoorbeeld hart- en vaatziekten, diabetes, luchtwegproblemen of psychische aandoeningen kunnen in combinatie met de hitte de lichaamstemperatuur beïnvloeden.

Slechts vijf procent van de ouderen in het onderzoek treft hitte-voorbereidingen door bijvoorbeeld de bijsluiter te raadplegen of bij de huisarts of een apotheek te informeren naar mogelijke bijwerkingen. Het Rode Kruis adviseert medicijngebruikers om in ieder geval de bijsluiter te lezen en bij twijfel contact op te nemen met een arts.

„De huisarts kan aanraden om het medicijngebruik al dan niet aan te passen gedurende de warmere dagen”, zegt Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie aan het Radboudumc tegen ANP.

Tweede tropische dag

Woensdag dient zich de tweede tropische dag op rij aan in Nederland. Op zijn heetst wordt het tussen de 33 en 39 graden, meldt Weeronline. Verder gaat de warmte waarschijnlijk langer aanhouden dan eerder verwacht: volgens eerdere weersvoorspellingen zou het na donderdag afkoelen, maar nu blijft het tot en met zaterdag boven de dertig graden.

Onderzoekers van Wageningen Universiteit en AMS Institute laten een weerballon op vanaf de Dam. Een dag lang worden ballonnen opgelaten om te meten hoe de hitte in de hoofdstad verschilt van de temperaturen van buiten de stad. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Warme nacht op komst

Spijtig nieuws voor wie zo naar bed gaat: bijzonder koel gaat het de komende nacht niet worden. Volgens Weerplaza blijft het tussen de 18 en 25 graden. Dat wordt ventilators aan op de slaapkamer. Vooral in de steden zal het relatief warm zijn.

Woensdag en donderdag stijgen de temperaturen verder. Dan kan het plaatselijk 40 graden worden. Gebeurt dat, dan belandt het Nederlandse warmterecord van 38,6 graden (1944, in het toen nog door de Duitsers bezette Gelderse Warnsveld) definitief in de prullenbak.

Dit blog laten we de komende nacht open, al zullen we minder frequent updates plaatsen. Morgen, woensdag, gaan we op volle sterkte verder.

‘Touretappe dinsdag was warmste ooit’

Volgens het Twitter-account Velofacts, dat data verzamelt over wielrennen, was de etappe in de Tour de France dinsdag met 38,4 graden de warmste ooit. De warmste wielrenetappe ooit was de vijfde etappe in de Vuelta van Spanje in 2014, toen werd het 40,9 graden.

Tegenover de NOS liet Jumbo-Visma-renner Steven Kruijswijk zich na de etappe al kritisch uit over de organisatie. “Code oranje geldt schijnbaar niet in de Tour. Wij gaan gewoon door.”

In een recordaantal van 81 departementen in Frankrijk is dinsdag vanwege de hitte code oranje afgekondigd. Donderdag, als er in de Tour twee beklimmingen van de buitencategorie worden gereden, kan het in Frankrijk lokaal tot boven de 42 graden uitkomen.

Twitter avatar velofacts Velofacts How hot the #tdf2019 stage was compared to other races in 2019 and other grand tour stages https://t.co/QbTaACg1yH

Voedselbank gesloten in Alphen aan den Rijn vanwege de hitte

Vanwege de hitte zullen er op donderdag geen voedselpakketten uitgedeeld worden door de voedselbank in Alphen aan den Rijn. Omroep West meldt dat de beslissing is genomen om vrijwilligers bij de voedselbank, over het algemeen zestigplussers, te beschermen. Donderdag worden in Nederland temperaturen tot 40 graden verwacht en in het gebouw van de voedselbank zouden temperaturen snel stijgen.

Volgens de voorzitter van de voedselbank is het de “moeilijkste beslissing die we in de afgelopen zes jaar hebben moeten nemen”. Zo’n honderdtachtig gezinnen halen wekelijks pakketten in Alphen aan den Rijn. Ook in Boskoop blijft de voedselbank op donderdag dicht.

Tegenover Omroep West zegt de voorzitter verder dat er eerder tijdens een hittegolf twee vrijwilligers onwel werden door de hitte en zelfs werden afgevoerd door een ambulance. In de beslissing van de voedselbank speelt ook mee dat de voedselpakketten tot wel dertig kilo wegen en dat klanten daar soms enkele kilometers mee moeten lopen. Voor mensen die echt zonder eten komen te zitten, worden uitzonderingen gemaakt.

Ook woensdag weer tropische temperaturen verwacht

Code oranje in Frankrijk voor recordaantal departementen

In Frankrijk is voor 81 van de 102 departementen een code oranje afgegeven vanwege de hitte. Nooit eerder werd er voor zoveel departementen tegelijk een code oranje afgegeven. Het oude record stond op 78 departementen.

Verschillende steden door het land hebben te kampen met de hitte. In Bordeaux in het zuidwesten van het land werd een plaatselijk hitterecord gevestigd, met een gemeten temperatuur van 41,2 graden. Ook in steden als Angers, met 40,7 graden, en Rennes, met 40,1 graden, werden recordtemperaturen gemeten.

De hoogste temperatuur dinsdag werd gemeten in het zuidwestelijke stadje Brive. Daar werd het volgens persbureau AFP 41,3 graden. De komende dagen worden, net als andere West-Europese landen, nog hogere temperaturen verwacht. Op donderdag kan in Frankrijk het kwik lokaal boven de 42 graden uitkomen.

Historische code rood in België vanwege de hitte

In België is er voor het eerst in de geschiedenis een code rood afgegeven vanwege de hitte. De code rood geldt vanaf woensdag tot en met vrijdag, meldt het Belgische weerinstituut KMI.

Net als in Nederland is het tropisch heet in België. Voor woensdag en donderdag worden lokaal temperaturen tot 40 graden verwacht.

Het instituut raadt mensen onder anderen aan om rechtstreekse zonnestralen te vermijden, veel te drinken en te rusten, en schrijft verder dat mensen “de raadgevingen van de bevoegde overheid strikt op moeten volgen”.

Warmste 23 juli ooit gemeten in De Bilt

De hoge temperaturen dinsdag hebben een record gebroken: volgens Weeronline is deze 23 juli officieel de warmste 23 juli ooit gemeten in Nederland. Het oude record stamde uit 2013, toen het in De Bilt 31,6 graden werd.

Vandaag werd er om 17.50 uur een temperatuur van 31,7 graden gemeten in De Bilt, wat een nieuw record betekent. Het landelijke record voor alle weerstations op een 23 juli staat nog op 35,0 graden, een temperatuur die in 1911 in Maastricht werd gemeten.

Deze week worden er naar verwachting nog meer hitterecords gebroken. Woensdag en donderdag worden nog hogere temperaturen verwacht met uitschieters tot 40 graden en de kans bestaat dat op donderdag zelfs de warmste dag ooit gemeten wordt. Volgens het KNMI staat dat record nu nog op 38,6 graden, gemeten op 23 augustus 1944 in Warnsveld.

Code rood voor Italiaanse steden

Italië maakt zich op voor twee ongekend hete dagen. Als onderdeel van de Italiaanse versie van een weeralarm publiceert het ministerie van Gezondheid iedere dag een overzicht van de situatie in de belangrijkste steden. In veel daarvan geldt de alarmfase rood.

Voor woensdag is code rood afgekondigd in Turijn, Florence, Perugia, Brescia en Bolzano, voor donderdag komen daar Bologna, Frosinone, Genua, Pescara, Rieti, Rome, Triëst en Verona bij.

Volgens de toelichting betekent code rood dat er sprake is van een noodtoestand. Wat bijzondere adviezen daarbij: tussen 11 en 18 uur niet in de zon en ook parken vermijden, omdat hoge temperaturen in Italië ook vaak gepaard gaan met hoge ozon-waarden, waar vooral kleine kinderen, bejaarden en mensen met ademhalingsproblemen last van kunnen krijgen. Uit dit overzicht blijkt dat je de komende dagen beter in het zuiden van Italië kunt zijn dan in het midden en noorden.

Voetbalclubs: zoek schaduw op en doe rustig aan met alcohol

Ook voetbalclubs nemen maatregelen tegen de warme temperaturen tijdens wedstrijden of andere evenementen. Zo besloot Ajax maandag al “na nauw overleg met verschillende overheidsinstanties en de Johan Cruijff Arena” de Ajax Open Dag donderdag, de warmste dag van de week, niet door te laten gaan. De club zegt nog naar een andere datum te zoeken.

De kwalificatiewedstrijd voor de Europea League tussen FC Utrecht en het Bosnische HŠK Zrinjski Mostar op donderdag gaat ondanks de hitte wel door. Voetbalfans in Stadion Galgenwaard krijgen drinkbekers waarmee ze water kunnen halen, aldus de club. “Supporters wordt bovendien zeer aangeraden matig te zijn met de consumptie van alcoholische dranken, luchtige kleding te dragen en zich goed in te smeren. Er is extra EHBO-personeel aanwezig.”

Ook AZ roept haar bezoekers op donderdag tijdens de wedstrijd tegen het Zweedse BK Häcken voor verkoeling te zorgen, door bijvoorbeeld in de schaduw te zitten.

Twitter avatar AZAlkmaar AZ ☀️ Tropical thursday 💦 AZ zorgt donderdag voor extra waterpunten in en rondom het stadion. ➡️ https://t.co/LXDDRD905x #azbkh #hitteplan https://t.co/pdZVlvUDvy

Bijen in Italië zijn verlamd door de hitte

De bijen in Italië hebben zwaar te lijden onder de ook voor Italië ongekend hoge temperaturen. Juni was de op één na heetste maand sinds de temperaturen in 1800 werden bijgehouden. Veel bijen vliegen simpelweg niet meer. Er wordt minder stuifmeel verspreid, minder nectar geoogst.

Volgens de landbouworganisatie Coldiretti ligt de productie van honing dit jaar ruim 40 procent lager dan verwacht. Vorig jaar werd er nog 23,3 miljoen ton honing geproduceerd. Een ander effect van de hoge temperaturen is dat veel bijenkorven dreigen uit te drogen.

Franse weilanden zijn kaal, Parijs wil versneld EU-subsidie

De Franse regering wil dat de Europese Commissie in oktober niet de helft maar al 70 procent van de jaarlijkse landbouwsubsidies voor boeren overmaakt. Die maatregel zou Franse boeren die door de droogte in de problemen zijn gekomen, enige lucht moeten geven.

Veel veeboeren hebben om hun koeien te voeden eind juni al een beroep moeten doen op de hooivoorraden die eigenlijk voor de winter bedoeld zijn. Met de warmte en de droogte zijn de weilanden inmiddels helemaal kaal. In 33 departementen heeft het ministerie van Landbouw boeren nu toestemming gegeven om zogenoemde braakakkers te maaien.

Maar volgens voorzitter Christiane Lambert van landbouwbond FNSEA moet nu ook naar de langere termijn gekeken worden. In Le Figaro zei ze dinsdag dat in Frankrijk slechts 2,7 procent van het overtollige water in de winter opgeslagen wordt, tegenover 25 procent in Duitsland. “We kunnen niet zes maanden toekijken als het water voorbijkomt en er overstromingen zijn, en dan in de zomer huilen als we te weinig hebben.”

Behalve de gewassen van boeren (in het bijzonder mais) heeft ook de natuur zwaar te lijden onder de droogte. Verschillende Franse media berichtten de laatste weken over uitgedroogde naaldbossen in de Vogezen, in het oosten van het land. De toppen van de bomen zijn geheel bruin uitgeslagen, alsof het herfst is.

Een vrouw koelt zich af in een van de fonteinen op de Trocadéro in Parijs. Foto Alain Jocard/AFP

Strooiwagens de weg op om asfalt te koelen

Op het eerste gezicht lijkt het onwaarschijnlijk: met deze temperaturen een strooiwagen de weg op. Toch helpt het, kennelijk. De Drentse gemeente Noordenveld stuurt de komende dagen verschillende strooiwagens de weg op. Met pekelwater wordt de asfaltlaag wat afgekoeld, waardoor het asfalt niet gaat plakken of beschadigd raakt.

Door de hitte wordt het wegdek zacht. Op wegen die onlangs opnieuw zijn voorzien van nieuw asfalt en een slijtlaag gaat de gemeente strooien. „Die zijn altijd wat gevoeliger voor warmte. In pekelwater zit zout en dat onttrekt de warme eraan”, aldus een woordvoerder tegenover persbureau ANP.

Noordenveld bestaat uit de voormalige gemeenten Norg, Peize en Roden en ligt tussen de stad Groningen en Assen in.

Ook de Gemeente Arnhem laat weten met strooiwagens de straten op te gaan. In het Groningse Westerkwartier wordt zelfs met schelpen gestrooid om het wegdek tegen de hitte te beschermen.

We gaan strooien (in de zomer)! De komende dagen gaan we wegen met een slijtlaag en nieuw asfalt strooien. Met het strooien wordt het asfalt gekoeld zodat het asfalt niet gaat plakken. pic.twitter.com/eYNHCKPJHo

— Gemeente Noordenveld (@Noordenveld) July 23, 2019

Is de hitte een gevolg van klimaatverandering?

Wetenschappers durfden vroeger niet zo goed van trends te spreken omdat die in de grillige weersgrafieken vaak moeilijk te ontdekken waren. Maar dat is aan het veranderen. „De effecten van klimaatverandering worden duidelijker zichtbaar”, zei Geert Jan van Oldenborgh, klimaatwetenschapper bij het KNMI, vorig jaar in NRC, na een langdurige hittegolf. „Klimaatverandering is van iets heel abstracts veranderd in iets tastbaars.” Voor zijn klimaatscenario’s kijkt het KNMI onder meer naar de terugkeertijd van bepaalde extremen.

Hoelang je bijvoorbeeld moet wachten voordat een temperatuur van 30 graden Celsius zich opnieuw voordoet? De terugkeertijd voor zo’n tropische dag is in Nederland nu zelden langer dan één à twee jaar. De terugkeertijd voor een temperatuur boven de 35 graden is nu ongeveer tien jaar, veel langer dan bijvoorbeeld in Bordeaux. Maar die terugkeertijd van zo’n extreme temperatuur wordt korter. Het KNMI schrijft op zijn website: „Nederlanders die nu voor het weer naar Bordeaux afreizen kunnen in de toekomst wellicht vakantie vieren in eigen land.”

Lees ook het grote hittestuk. Welke maatregelen kun je nemen? En 11 andere vragen.

Vakbonden: algemeen hitteverlet niet haalbaar

Een algemeen hitteverlet is de komende dagen niet haalbaar, concluderen FNV Bouw en CNV Vakmensen. „Iedereen heeft namelijk te maken met andere omstandigheden”, zegt de FNV-woordvoerder tegenover ANP. Alleen dakdekkers stoppen met werken als het 40 graden of warmer is.

Wel gaan de vakbonden de komende dagen langs bij bouwplaatsen om te kijken of werknemers goed beschermd zijn tegen de hitte. Ze kijken dan of er zonnebrandcrème en uv-werende kleding wordt gebruikt door mensen die buiten werken. Werknemers moeten vooral elkaar in de gaten houden. Een woordvoerder van het CNV adviseert extra pauzes te nemen, eerder te beginnen zodat je eerder kunt stoppen en naar de baas te stappen als het „te heet” wordt.

Lees ook: Zwoegen in de brandende zon, geen airconditioning op kantoor. Welke rechten hebben werknemers op warme dagen?

Hitte en vervuiling: verkeer beperkt in Parijs en andere steden

Vanwege de hittegolf en de daardoor verhoogde luchtvervuiling zijn in Parijs en in andere steden in Frankrijk (onder andere Lyon) opnieuw beperkende maatregelen ingesteld voor het autoverkeer.

Op alle wegen in de regio Île-de-France binnen de rondweg A86 mogen tussen half zes ’s ochtends en middernacht alleen auto’s rijden met een Franse milieusticker (het vignet ‘Crit’Air’) met de nummers 0, 1 of 2 erop. Dat wil zeggen: diesels van voor 2010 en benzineauto’s van voor 2006 zijn op de wegen van groot-Parijs niet welkom. Dat geldt in principe ook voor auto’s van vakantiegangers die via Parijs naar het zuiden onderweg zijn. Wie gesnapt wordt met een verkeerde sticker of zonder sticker riskeert een boete van 68 euro en een rijverbod.

Om te voorkomen dat mensen hun auto pakken, is parkeren dinsdag in Parijs gratis. De maximumsnelheden zijn overal rond Parijs met 20 kilometer per uur teruggebracht.

Goed koelen: hoe gaat dat?

Koelen met heet weer, wat wel en niet te doen? Daarover gaan verschillende adviezen rond, maar volgens het RIVM zijn de twee stelregels: luister naar je eigen lichaam en doe iets rustiger aan dan dat je gewend bent. Dat voldoende water drinken belangrijk is klinkt logisch, maar is vooral voor ouderen toch een belangrijk advies. Zij hebben namelijk een minder sterke dorstprikkel en hebben daardoor minder snel behoefte aan vocht.

Hoewel het Voedingscentrum adviseert om bij warmte dagelijks twee liter water te drinken, is het RIVM iets minder streng. De voorlichtingsdienst hanteert geen strakke richtlijn voor de exacte hoeveelheid vocht die je binnen moet krijgen, omdat de vochthuishouding per persoon verschilt. “Je weet dat je genoeg hebt gedronken als je urine aan het eind van de dag niet donker gekleurd is”, aldus Werner Hagens van het RIVM, expert op het gebied van het Hitteplan.

Niet alleen verliest het lichaam vocht door warmte, door te zweten raakt het ook zout kwijt. “Als je alleen water drinkt, vul je die zouten niet aan. Bij grote inspanning kan het daarom slim zijn om bijvoorbeeld wat bouillon of sportdrank te drinken.”

Thee drinken kan helpen

Koffie en thee drinken kan volgens het RIVM overigens geen kwaad, ook al werkt cafeïne in principe plasbevorderend: “Je moet wel heel veel koffie en thee drinken, wil je door cafeïne echt meer plassen. Maar doorgaans heb je dan ook al zoveel extra vocht binnen gekregen, dat dit niet meer uitmaakt.” Warme thee drinken kan overigens juist helpen bij hitte: het drinken van een warme vloeistof zorgt ervoor het het lichaam eerst iets warmer wordt. “Daarna ga je een drempel over waarna je lichaam juist weer beter gaat koelen.”

Lees ook deze vijf do’s en vijf don’ts: De hittegolf houdt waarschijnlijk nog even aan. Wat te doen en wat te laten?

Op het werk adviseert het RIVM overigens om de ramen dicht te laten en de airco z’n gang te laten gaan. Voor wie het echt erg warm heeft op het werk (of thuis) kan koelen met koud water op het lichaam goed helpen: “Bloed stroomt door je huid, het is dus slim om op een plek te koelen waar het bloed dicht onder de huid zit en waar zich weinig vet bevindt, bijvoorbeeld op je polsen.” Een voetenbadje kan ook verlichting geven. Maar voor alle adviezen geldt in principe: gebruik je gezonde verstand.

Noodsituatie in veel delen van Frankrijk

Het was al droog in Frankrijk en het wordt nog droger. Met temperaturen die in delen van het land vanaf dinsdag oplopen tot (ruim) boven de veertig graden, is op veel plekken een noodsituatie ontstaan. Voor 73 van de 101 departementen gelden strenge restricties voor het watergebruik, voor zowel boeren als particulieren.

Het zwaarst getroffen zijn departementen in het centrum van het land, zoals de Creuse, de Indre en de Cher. Daar staat het grondwater zo laag, dat beekjes en stroompjes volledig zijn opgedroogd. De autoriteiten hebben daar een crisissituatie uitgeroepen. Dat betekent dat water alleen gebruikt mag worden voor de meest noodzakelijke gezondheidsdoeleinden: als drinkwater en voor persoonlijke hygiëne. Het bewateren van de tuin of van gewassen, laat staan het vullen van zwembaden, is niet toegestaan.

Weinig regen en sneeuw

De belangrijkste oorzaak van het lage grondwaterniveau ligt overigens ver voor deze hete zomer. Doordat in de herfst en in de winter relatief weinig regen en sneeuw is gevallen, zijn de zogenoemde ‘nappes phréatiques’, ondergrondse waterreservoirs, nauwelijks bijgevuld, meldt het Bureau de Recherches Géologiques et Minières (BRGM). Harde regenbuien in het voorjaar hebben dat niet kunnen compenseren, omdat veel van dat water door planten wordt opgenomen of, bij grote hitte, direct verdampt.

Bruine bomen in de Vogezen in het oosten van Frankrijk. Foto Vincent Kessler/Reuters

Duitsland: Pas op met Hawaïhemden!

In een land met zoveel regels als Duitsland zijn er natuurlijk ook regels voor de maximale temperaturen op kantoor en andere werkplekken. Nu de hitte – vooral in het westen van het land – de komende dragen richting veertig graden dreigt te gaan, moeten werkgevers er rekening mee houden dat ze wettelijk verplicht zijn om maatregelen te nemen.

De temperatuur in ruimtes waar gewerkt moet „voor de gezondheid dragelijk zijn”, stelt de richtlijn voor arbeidsplaatsen (de Arbeitsstättenverordnung, of in beambten-Duits: ArbStättV). Om precies te zijn, aldus weer een andere regel: de luchttemperatuur mag niet warmer zijn dan 26 graden. Loopt de hitte toch verder op, dan moet de werkgever maatregelen nemen om de gezondheid van zijn personeel te beschermen. Op hittevrij kan de werknemer geen aanspraak maken. Maar wel op bijvoorbeeld het ophangen van luxaflex, andere werktijden, minder lichamelijk inspannend werk of een minder strikte ‘dress code’ dan gebruikelijk is.

Lees ook: Hoe overleef je de hitte op je werk?

Wordt de lucht in een ruimte warmer dan 35 graden, dan mag er niet meer in gewerkt worden. Dat betekent echter in geen geval, waarschuwt de industriebond IG Metall, dat je als werknemer dan naar huis mag gaan. Zoek het gesprek met de werkgever, zegt de bond, of stap naar de ondernemingsraad om te bespreken welke extra maatregelen nog mogelijk zijn. Ook waarschuwt de bond: pas op met de ‘strand-look’! „Korte broeken en hawaïhemden spelen steeds weer een rol bij ontslagprocedures.”

KNMI geeft code oranje af

Het KNMI heeft dinsdagmorgen voor bijna het hele land code oranje afgegeven. Alleen voor het Waddengebied geldt code geel, daar blijft het iets koeler vanwege de wind. Code oranje is van kracht wanneer „er kans is op extreem weer waarbij de impact groot is”. Het KNMI kan code oranje afgeven als voor minstens drie aaneengesloten dagen dertig graden worden voorspeld. De minimumtemperatuur moet dan steeds 18 graden zijn.

Code rood werd voor hitte nog nooit afgegeven in Nederland. Wil code rood in werking treden, dan moet de minimumtemperatuur ook 's nachts relatief hoog zijn. Voor code rood geldt dat het overdag steeds 32 graden of warmer is, 's nachts gaat het om een minimumtemperatuur van 20 graden.

Code oranje van het KNMI heeft bij warmte vooral betrekking op de impact van het weer op bijvoorbeeld de infrastructuur. Zo kunnen bruggen en spoorrails uitzetten door warmte, waardoor verkeersproblemen kunnen ontstaan. Ook warmt rivierwater bij langdurige hitte op, waardoor koelingsproblemen van centrales en gebouwen mogelijk zijn. Het KNMI brengt geen advies naar buiten over hoe te koelen op het werk en thuis, dat staat in het Hitteplan van het RIVM beschreven. „De code is vooral als signaal bedoeld dat er forse hitte op komst is en mensen zich daarop moeten voorbereiden.”

Lees ook dit stuk uit het archief: Zin en onzin van de koelingsadviezen in Nationaal Hitteplan

Het Hitteplan werd twaalf jaar geleden voor het eerst gebruikt naar aanleiding van het hoge aantal doden onder ouderen. Dit jaar werd het voor de tweede maal afgekondigd, eind juni werd het ook al ingesteld.

Hitteplan van kracht

Vanaf dinsdagmorgen is officieel het Nationaal Hitteplan van kracht in heel Nederland. Dit plan van het RIVM geldt als waarschuwing voor kwetsbare groepen zoals ouderen, mensen met overgewicht en chronisch zieken. Omdat hun lichamen de warmte doorgaans minder goed kwijt kunnen, worden deze groepen aangeraden om extra te drinken en vooral luchtige kleding te dragen. Er is sprake van een hittegolf wanneer de temperatuur vijf achtereenvolgende dagen boven de 25 graden uit komt, waarvan drie dagen op 30 graden of meer.

Lees ook: Dit is wat je moet weten over de hitte

Het KNMI waarschuwt ook voor hoge zonkracht, de hoeveelheid ultraviolette straling in het zonlicht. Zulke straling is schadelijk voor de huid. De komende dagen kan de zonnekracht op onbewolkte momenten oplopen tot 7 op de UV-index: dit houdt in dat de onbeschermde de huid al binnen vijftien minuten kan verbranden. Het RIVM raadt bij forse zonnekracht aan om tussen 11.00 uur en 16.00 uur uit de zon te blijven.

Sneller hulp bij pech langs de snelweg

Ook Rijkswaterstaat neemt de nodige maatregelen: vanaf dinsdag geldt het hitteprotocol. Dat houdt in dat automobilisten die stranden met pech, snel van de snelweg worden weggehaald. „Onder normale omstandigheden bel je met pech naar je pechhulpverlener, zoals de ANWB. Je wacht naast je auto aan de kant van de snelweg tot zij ter plekke zijn voor een reparatie. Maar vanwege de warmte vinden we het onverantwoord als mensen buiten hun auto in de zon moeten wachten", zo licht een woordvoerder van Rijkswaterstaat toe. Een berger brengt gestrande automobilisten vervolgens naar een plek met voorzieningen, zoals bijvoorbeeld een wegrestaurant of een benzinepomp.

Rijkswaterstaat adviseert iedereen die op pad gaat om in ieder geval een paraplu en voldoende water mee te nemen.

Welkom

De komende dagen wordt het warm in Nederland. Dinsdag loopt de temperatuur op tot boven de 30 graden en donderdag wordt het in grote delen van het land 37 graden.

Lees ook: ProRail en Rijkswaterstaat nemen maatregelen tegen de hitte

Vanwege het risico op storingen zet ProRail de komende dagen extra ploegen in. Het spoor is namelijk gevoelig voor hoge temperaturen omdat staal uitzet. Vanaf dinsdagochtend is ook het Nationaal Hitteplan van het RIVM van kracht, dit geldt vooral als waarschuwing voor kwetsbare groepen. Rijkswaterstaat stelt bovendien het hitteprotocol in zodat gestrande automobilisten op de pechstrook niet te lang in de zon hoeven te wachten.