Britten willen Europese missie in Straat van Hormuz

Spanningen met Iran Met een maritieme beschermingsmissie wil het VK de doortocht van schepen in de Straat van Hormuz garanderen.

Een boot van de Iraanse Revolutionaire Garde cirkelt rondom de Stena Impero.
Een boot van de Iraanse Revolutionaire Garde cirkelt rondom de Stena Impero. Foto Hasan Shirvani /EPA

Het Verenigd Koninkrijk wil dat er een Europese maritieme beschermingsmissie komt om scheepsverkeer veilig door de Straat van Hormuz te loodsen. Ook Nederland is benaderd, bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken.

De spanning in de Straat van Hormuz – een van de drukste waterwegen ter wereld – loopt al weken op. Afgelopen vrijdag nam de Iraanse Revolutionaire Garde een tanker in beslag die onder Britse vlag voer. Dat leek een reactie op het in beslag nemen van een Iraans schip twee weken eerder door de Britten. De twee partijen beschuldigen elkaar ervan de maritieme wetten niet te respecteren.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt noemde maandag de inbeslagname van de Britse tanker „een daad van staatspiraterij”. „Internationale wetgeving geeft Iran niet het recht om de doortocht van het schip te bemoeilijken – laat staan het schip te enteren.”

Hunt zegt dat het VK nu een maritieme beschermingsmissie nastreeft „om veilig verkeer van bemanning en goederen in deze regio te garanderen.” De voorgestelde coalitie zal onder Europese leiding staan, zei Hunt maandag. De afgelopen 48 uur voerde hij „constructieve discussies” met meerdere landen, waaronder dus ook Nederland.

Hunt wil niet dat de voorgestelde beschermingsmissie het Iran-akkoord verder in gevaar brengt. Die deal uit 2015 moest verhinderen dat Iran een nucleaire arsenaal opbouwt, in ruil voor verlichting van sancties. De Verenigde Staten trokken zich er in 2018 eenzijdig uit terug. Europese ondertekenaars zetten zich in voor behoud van de afspraken, die ze zien als een groot diplomatiek succes.

Alles wat je moet weten over de Straat van Hormuz

Dat Nederland is benaderd door het VK is niet ongewoon. De twee landen werken veel samen op marinegebied. Zo vormen mariniers uit beide landen sinds 1972 samen een amfibische strijdmacht. Nederland draagt bij aan deze ‘Amphibious Force’ met onder meer ongeveer duizend militairen, aldus het ministerie van Defensie. Ook draaien stafofficieren over en weer mee. Momenteel overigens niet op Britse schepen in de Straat van Hormuz, zo laat een woordvoerder van de Nederlandse marine weten.

Nederland beraadt zich al op een recent Amerikaans verzoek om bij te dragen aan een missie in de regio. Officieel komt het kabinet hier pas op terug na het zomerreces. Dan wordt gekeken of deelname mogelijk is, maar vooral of dit wenselijk is. Nederland, zo heeft het kabinet afgesproken, doet alleen mee aan missies met een duidelijk mandaat. Dat ontbreekt nog in dit geval. Een beperktere, Europese beschermingsmissie met een sterke Britse component is politiek waarschijnlijk beter verteerbaar.

De Europese route waar Hunt nu voor kiest, lijkt opmerkelijk gezien de Britse pogingen om juist uit de EU te stappen - de deadline voor Brexit is in oktober. Maar tegelijkertijd is deze benadering niet onlogisch: de Britten werken op defensiegebied intensief samen met Europese partners en hebben altijd de hoop uitgesproken dat dit zo blijft na Brexit.