Opinie

De stad is heilig

Ilja Leonard Pfeijffer

Hun namen zijn niet bekendgemaakt, maar ze zouden Jens en Ulrike kunnen heten, 35 en 32 jaar oud, uit Berlijn, samen op vakantie in Venetië. Ze hadden niet veel geld, of geen zin om geld uit te geven en toen ze afgelopen donderdagochtend wakker waren, wilden ze niet bij een barretje ontbijten. Ze zochten een leuk plekje uit, aan de voet van de Rialtobrug, met uitzicht op het Canal Grande, legden hun rugzakken op het marmer, trokken hun gympen uit en gingen op de grond zitten. Hij haalde het campinggasstelletje tevoorschijn en ging koffie voor haar maken. Toen ze romantisch aan het nippen waren van hun hete oploskoffie, kwam de politie. Hij kreeg een boete van 650 euro, zij van 300. Ze werden uitgenodigd de stad te verlaten. Ze werden uit de stad verbannen.

„Venetië dient te worden gerespecteerd”, verklaarde burgemeester Luigi Brugnaro in de Corriere della Sera. „Onopgevoede sujetten die naar de stad komen en denken dat ze kunnen doen wat ze willen, moeten begrijpen dat ze zullen worden opgepakt, beboet en verwijderd.”

Steeds meer Italiaanse steden voeren vergelijkbare restrictieve maatregelen in tegen toeristen. In Florence is het al tijden verboden om te eten of drinken op de trappen van de kerken. Om de toeristen te ontmoedigen, spoot de stadreiniging de trappen nat. Maar dit had een averechts effect. De toeristen waren dankbaar voor het schone en koele marmer en beschouwden de maatregel als een service. Ook daar worden nu boetes uitgedeeld. De Nederlandse ambassade heeft het reisadvies voor Rome aangepast. Onfatsoenlijk gedrag, zoals door de stad lopen met ontbloot bovenlijf en eten op plekken die daarvoor niet zijn bedoeld, wordt inmiddels hard aangepakt.

Ik vermoed dat deze maatregelen op de meeste Nederlanders nogal overdreven overkomen. Sterker nog, veel Nederlanders zijn heel goed in staat om op vakantie in Italië op de trappen van een kerk te gaan zitten picknicken. Onze misplaatste trots op onze eenvoud en onze anarchistische inslag gaan hier een onfortuinlijk verbond aan met onze gierigheid. „Laten we in de supermarkt een stokbrood kopen en een stuk brie”, zeggen we dan, „en dan gaan we dat gezellig daar op dat leuke pleintje zitten opeten.” Voor ons is dat vakantie. Lekker makkelijk. Lekker vrij. En het scheelt een lieve duit.

Het kan voor dit soort Nederlanders verleidelijk zijn om te denken dat de aangescherpte wetgeving in Italië bedoeld is als een steuntje in de rug voor de plaatselijke horeca en als een vuile truc om hun meer geld uit de zak te kloppen. Ik kan hen echter verzekeren dat dit niet zo is. Achter de draconisch ogende maatregelen gaat een diepe ergernis en wanhoop schuil. Ik zie dagelijks op de trappen van de San Lorenzo in Genua, waar een dergelijk verbod nog niet van kracht is, hoeveel vuilnis een dagje gepicknick oplevert. En dat zijn allemaal nette mensen, zoals alle Nederlanders zijn, die na afloop hun papiertjes en bekertjes keurig weggooien. Maar dan nog.

Maar dat is nog niet eens het belangrijkste. Kerken zijn heilig, zelfs voor wie niet gelooft. De stad is heilig. Je kunt niet voor een monument gaan zitten kauwen en kruimelen.

Ilja Leonard Pfeijffer vervangt Frits Abrahams tijdens de vakantie