VS sturen voor het eerst sinds Irakoorlog troepen naar Saoedi-Arabië

De twee landen hebben afgesproken om de veiligheid en stabiliteit in de regio te verbeteren. Vrijdag nam Iran een Britse olietanker in. Londen waarschuwt voor ‘serieuze gevolgen’.

Een helikopter landt op een Amerikaans vliegdekschip dat in de Arabische zee bij Oman ligt.
Een helikopter landt op een Amerikaans vliegdekschip dat in de Arabische zee bij Oman ligt. Foto Ahmed Jadallah/Reuters

De Verenigde Staten sturen troepen naar Saoedi-Arabië, bedoeld om de veiligheid en stabiliteit in het Midden-Oosten te vergroten. Dat hebben zowel de Amerikanen als het Saoedische staatspersbureau SPA bevestigd. De spanningen in de regio lopen al enkele weken op, onder meer nadat de VS donderdag een Iraanse drone neerschoten en Iran vrijdag een Britse tanker in beslag nam.

Het Pentagon zegt een „extra afschrikmiddel” te willen bieden tegen „opkomende en geloofwaardige bedreigingen” in de regio. Volgens een anonieme Amerikaanse regeringsbron van persbureau Reuters zullen zo’n vijfhonderd Amerikaanse militairen in Saoedi-Arabië worden gestationeerd. Ze maken onderdeel uit van de duizend man sterke troepenmacht die het Pentagon vorige maand al aankondigde. Het is voor het eerst sinds 2003 dat het Amerikaanse leger zich in Saoedi-Arabië vestigt. Het zat daar sinds 1991, toen Irak Koeweit binnenviel. Tijdens de Irakoorlog werden 200 Amerikaanse legervliegtuigen op een Saoedische basis geplaatst, om vanuit daar bombardementen uit te voeren.

Waarom is de Straat van Hormuz zo belangrijk? Vijf vragen over een gevoelige kwestie.

Stena Impero

De Britse supertanker die vrijdag is ingenomen door de Iraanse Revolutionaire Garde, had volgens Iran kort daarvoor een aanvaring met een vissersboot. Dat meldt staatspersbureau Fars zaterdag. Vrijdag zei het land dat de Stena Impero zich niet aan internationale zeevaartwetgeving had gehouden. Het schip is naar de haven van Bandar Abbas gebracht, waar de drieëntwintig bemanningsleden aan boord van de tanker gehouden worden.

Volgens het hoofd van de havendienst in de zuid-Iraanse provincie Hormozgan, gaf de vissersboot een alarmsignaal af, en negeerde de Stena Impero dat. Allahmorad Afifipour tegen persbureau Reuters: „Het schip ligt nu in de haven van Bandar Abbas, en alle 23 bemanningsleden worden gedwongen aan boord gehouden tot ons onderzoek is afgerond.”

‘Onacceptabel’

De Stena Impero was vrijdag onderweg van de Verenigde Arabische Emiraten naar Saoedi-Arabië, toen het schip halverwege de Straat van Hormuz eerst van koers afweek en daarna van de radar verdween. In de loop van de avond bleek de tanker te zijn geconfisqueerd door de Iraanse Revolutionaire Garde. Die legereenheid hield vrijdagavond ook kort de Britse olietanker Mesdar tegen.

Iran en de VS leven op gespannen voet nadat Washington vorig jaar eenzijdig een nucleair akkoord opzegde. De EU denkt dat die deal nog levensvatbaar is.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt heeft het Iraanse optreden vrijdag scherp veroordeeld. Hij waarschuwde het land voor „serieuze gevolgen”. “Deze aanvallen zijn onacceptabel. Het is van groot belang dat het recht van doorvaart wordt gewaarborgd en dat alle schepen zich veilig en vrij in de regio kunnen bewegen”.

Begin deze maand hield het Verenigd Koninkrijk voor de kust van Gibraltar een Iraanse tanker tegen, omdat die onderweg zou zijn naar Syrië. De bemanning is vorige week op borgtocht vrijgelaten, maar het schip blijft nog tot minstens 15 augustus in de haven van het Britse gebiedsdeel liggen. „Piraterij”, vindt Teheran. Eén uur nadat de rechter in Gibraltar besloot de Iraanse tanker vast te houden, werd de Stena Impero in beslag genomen.