Opinie

Onafhankelijke ombudsman voor de politie

Om discriminatie bij de politie aan te pakken zijn structurele hervormingen nodig, schrijft namens diverse organisaties.

Er moet een onafhankelijke politieombudsman met onderzoeksbevoegdheid komen, die losstaat van de interne beoordelingssystematiek.
Er moet een onafhankelijke politieombudsman met onderzoeksbevoegdheid komen, die losstaat van de interne beoordelingssystematiek. Rick Nederstigt ANP

Agenten die tegen burgers zeggen „ga terug naar je eigen land”. Een agent die tegen de bestuurder van een brommer roept dat hij „een homobrommer” heeft. Een politieagent die te horen krijgt dat hij niet vertrouwd wordt omdat „hij Marokkaans is”. Of: een leidinggevende die roept „waar is die n*ger?” Dit zijn voorbeelden van gedachten en gedragingen die niet thuis horen bij een politie die van en voor iedereen is.

De politie moet nu snel en daadkrachtig op gaan treden. Ten eerste moet de veiligheid van alle politieagenten en burgers gewaarborgd zijn. En ten tweede mag de politie geen enkele ruimte bieden voor racisme, enige vorm van discriminatie of ander grensoverschrijdend gedrag. De politie moet zich zelf gaan houden aan de wetten die zij moeten handhaven. Het is vijf over twaalf. Daarom trekken we niet alleen aan de bel, maar benoemen we ook drie prioriteiten met concrete adviezen die door de politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid opgepakt zouden moeten worden.

Inclusieve werkvloer

De politieleiding is niet in staat gebleken een norm te stellen en te handhaven. Dit blijkt uit de verschillende misstanden die in NRC aangekaart werden. Vertrouwen en veiligheid op de werkvloer ontbreken. De mensen die nu moeten toezien op de integriteit van agenten, zijn afhankelijk van de beoordeling van de chefs waar ze eventueel kritiek op hebben.

Een onafhankelijk integriteitsbureau voor het melden van interne misstanden en toezicht op de afhandeling daarvan is onmisbaar en dus hard nodig. Er moet een onafhankelijke politieombudsman met onderzoeksbevoegdheid komen, die losstaat van de interne beoordelingssystematiek. Van de gerapporteerde meldingen, de afhandeling en de sancties, moet jaarlijks een verslag worden uitgebracht om het publieke vertrouwen in de politie te herstellen.

De politie heeft al een beroepscode, maar deze moet hoog nodig worden aangevuld met heldere regels over omgangsvormen en taalgebruik. Dit moet gelden voor zowel politieagenten onderling, alswel voor het contact dat zij hebben met burgers. Aan het overtreden van de regels moeten transparante sancties verbonden zijn zoals een berisping, schorsing en ontslag.

Gezond HR beleid

De focus ligt de laatste jaren op de instroom van divers personeel. Toch ligt er nog steeds geen visie op doorstroom, zij-instroom en behoud. Het doorstroombeleid moet niet alleen gebaseerd zijn op versleten blauwe broeken (aantal dienstjaren) maar ook op diverse kennis en ervaring in verschillende disciplines.

De komende jaren gaan 14.000 politiemensen met pensioen. Dat is ongeveer een kwart van de organisatie en biedt perspectief voor vernieuwing en verandering. De korpsleiding moet een gezond HR beleid garanderen zodat diversiteit binnen afzienbare tijd in alle managementlagen doordringt. Met de huidige cultuur en werkwijze zijn quota daarom onmisbaar.

Eerlijk politieoptreden

Artikel 1 van de Grondwet moet leidend zijn voor de politie. In 2017 maakte de politie beleid om etnisch profileren tegen te gaan. Hoe kan het dan dat uit onderzoek in Amsterdam bleek dat de richtlijnen voor professionele controles onbekend zijn bij agenten. Een leidinggevende kan er bovendien niet op toezien dat agenten zich eraan houden: er is geen zicht op wat de agent niet vertelt.

Lees ook: Je kunt nooit bewijzen dat het aan je kleur ligt, maar zo voelt het zeker

De politie moet van iedere agent weten wie zij stoppen, wat de reden hiervoor is en wat de uitkomst van de controle is. De gemeenteraad van Amsterdam riep de politie in een motie op om tijdelijk te stoppen met het uitvoeren van verkeerscontroles, met uitzondering van alcoholcontroles, zolang de leidinggevende er niet op kan toezien dat de politiecontroles uitgevoerd worden conform het nieuwe beleid.

Wij vragen van de politie dat zij waakzaam en dienstbaar is voor alle mensen in Nederland en elkaar.

Dionne Abdoelhafiezkhan is initiatiefnemer van Controle Alt Delete (onafhankelijke organisatie tegen etnisch profileren en politiegeweld).

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.