Excuses Openbaar Ministerie na blunders in witwaszaak

Valutatoerisme Het OM vervolgde drie familieleden voor het op grote schaal faciliteren van valutatoerisme op Curaçao. Maar bij de strafeis vorige week werd een zeldzame fout gemaakt.

De Rechtbank Zwolle, Schuurmanstraat.
De Rechtbank Zwolle, Schuurmanstraat. Foto de Rechtspraak

Het Openbaar Ministerie heeft in een prestigieuze witwaszaak een straf geëist die niet mogelijk is. Ook zag het OM vertrouwelijke afspraken over het hoofd die met de witwasverdachten waren gesloten over strafvermindering. Dat bleek vrijdag tijdens de slotdag van de Cymbal-strafzaak in de rechtbank Zwolle.

De zaak draait om het pinnen van honderden miljoenen dollars op Curaçao door Venezolanen. Zij maakten gebruik van een maas in de Venezolaanse regelgeving. Thuis konden zij tegen een kunstmatig hooggehouden koers hun bolivars omwisselen voor dollartegoed op een creditcard. Zij mochten daar dan in het buitenland alleen eerste levensbehoeften als medicijnen en kleding mee kopen. Veel Venezolanen reisden vervolgens naar Curaçao voor valutatoerisme. Op Curaçao konden zij tegen een commissie contante dollars pinnen en kregen zij nepfacturen van kleding en medicijnen mee naar huis.

In Zwolle stonden drie familieleden terecht die met hun bedrijven op grote schaal dit valutatoerisme faciliteerden. Het OM ziet dit als witwassen, valsheid in geschrifte en oplichting en vervolgde de familieleden vanwege het op grote schaal faciliteren van dit ‘swipen’.

Overeenkomst

Toen het Openbaar Ministerie vorige week de zaak samenvatte voor de rechtbank en de strafeis bekendmaakte, bleek dat de officier van justitie onvoorwaardelijke celstraffen eiste waarbij twee van de drie verdachten nog een jaar de cel in zouden moeten. Dat terwijl de verdachten achter de schermen al een overeenkomst met justitie hadden gesloten over de strafeis. In ruil voor het bekennen van schuld en het afstaan van de vermogenswinsten door het swipen zou justitie de strafeis beperken zodat zij niet terug de cel in hoefden.

Die procesafspraken bleken echter niet bekend bij de officieren van justitie. Hun collega die het leeuwendeel van het strafonderzoek begeleidde en de deal met de verdachten sloot, was namelijk enkele dagen daarvoor vanwege privéomstandigheden van de zaak gehaald.

Nadat dit vorige week bleek, paste het OM in allerijl na crisisoverleg de strafeis aan, die ook in een persbericht werd gepubliceerd. Daarbij maakte het OM echter nog een fout, zo bleek vrijdag. Tegen een van de verdachten eiste men meer voorwaardelijke gevangenisstraf dan wettelijk mogelijk is. Terwijl het maximum op twee jaar ligt, eiste het OM abusievelijk enkele maanden meer.

Het Openbaar Ministerie zette deze fouten vrijdag op de slotdag van het proces ruimhartig recht. Het bood meermaals “excuses aan de rechtbank, de verdediging en de verdachten aan voor de verwarring”.

Volgens Herman Loonstein, advocaat van een van de verdachten, is sprake van een unicum. „In 35 jaar in de advocatuur heb ik dit nog nooit meegemaakt.” Hij benadrukt dat er van de oorspronkelijke zaak van het openbaar ministerie - waarbij de familie werd verdacht van het bewust witwassen van misdaadgeld - weinig meer over is.

In de schikking van 775 miljoen euro die ING vorig jaar sloot met de staat vanwege het faciliteren van witwassen, was deze Cymbal-strafzaak een van de vier casussen waarmee het OM aantoonde dat ING (een van de bankiers van de familie) zijn zaken niet goed op orde had.