Opinie

Day Two voor Amazon

Marc Hijink

Kan Europa Amazon in toom houden? Die vraag dringt zich op nu de EU de webgigant gaat onderzoeken wegens mogelijk machtsmisbruik. Amazon werd groot met lage prijzen (voor klanten), lage belastingtarieven (voor zichzelf) en stelt hoge eisen aan leveranciers die gebruik maken van het geavanceerde logistieke netwerk.

Een van die eisen is toegang tot andermans verkoopdata. Het lijkt erop dat Amazon, die zowel winkelier als leverancier is, zo de verkoop van zijn eigen producten bevoordeelt. Een soortgelijke kartelzaak liep in Duitsland – daar past Amazon de voorwaarden aan.

Amazon is reusachtig: meer dan 600.000 medewerkers en een beurswaarde van 1.000 miljard dollar. In de EU heeft het al ruim veertig fulfillmentcenters. Nog niet in Nederland; voor Amazon is dat een provincie van Duitsland. Shoppen doe je dus op Amazon.de, waar een tandenborstel vaak een Zahnbürste heet en de tv soms 55 zoll groot is. De vertaalsoftware laat nog te wensen over, erkent een Amazon-vertegenwoordiger: „Het is Day One.” Dat is Amazoniaans voor iets dat nog niet af is. En het is nooit af, vindt Amazon-chef Jeff Bezos.

Amazon vindt De Klant zo belangrijk dat ze bij vergaderingen een lege stoel aanschuiven. Opdat men De Klant niet vergete.

In Nederland groeit Amazon bijna ongemerkt, als een reus die op z’n tenen komt aangetrippeld. Afgelopen week werd de eerste Nederlandse Prime Day gehouden, koopjesdagen voor trouwe klanten. Alsof Black Friday en Cyber Monday niet genoeg zijn. ‘Happy Prime Day!’, gilt een presentatrice op het Prime-promotieconcert.

Die hysterie voelt wat on-Nederlands. Maar onderschat nooit het instinct van de koopjesjager. Als tandenborstels voordeliger zijn bij Amazon, dan worden ze daar besteld – ook als ze uit Düsseldorf, Lyon of Wroclaw moeten komen.

Vorige maand organiseerde Amazon in Amsterdam een mediadag om de strategie toe te lichten. We hoorden over de ‘obsessieve aandacht’ voor de consument, die nú wil bestellen en gisteren geleverd wil hebben. Amazon vindt De Klant zo belangrijk dat ze bij vergaderingen een lege stoel aanschuiven. Opdat men de klant niet vergete.

Met de consument op het netvlies bouwde Amazon een geoliede behoeftebevredigingsmachine. Lever zo snel mogelijk, zo veel mogelijk, voor zo weinig mogelijk. Nederland heeft wat dat betreft iets in te halen, vinden ze bij Amazon. De pakketjespenetratie is nog laag; in 2017 bestelden Nederlanders gemiddeld twaalf pakketjes per persoon per jaar – de helft van wat Duitsers dat jaar thuis lieten bezorgen. Niet voor niets komt bijna 10 procent van Amazons jaaromzet uit Duitsland.

Bestel mar, bestel mar, bestel mar, zong Rowwen Hèze. In theorie is het efficiënter met één busje boodschappen rond te brengen, zodat niet iedereen met zijn eigen auto naar de winkel rijdt. Maar hoe sneller bestellingen bezorgd moeten worden, hoe minder tijd er is om pakketjes efficiënt te vervoeren. De duurzaamheidsbaas van bezorger UPS waarschuwde op CNN voor de race naar steeds kortere bezorgtijden: „Iets wat je morgen in huis wilt hebben, heeft meer impact op het milieu dan iets wat je overmorgen laat komen.”

Amazon droomt van schone drones die binnen een uur aan komen zoeven. Dat is de toekomst, maar de praktijk is nog Day One: voor elk wissewasje komt een koerier in een bestelbusje aandieselen. We bedelven onszelf onder karton en kilometers bubbeltjesplastic. Zo halen we Day Two nooit.

Marc Hijink vervangt Marike Stellinga tijdens haar vakantie.