‘Als Nederlanders niet aan het strand liggen, zitten ze wel in een bootje’

Een blik op de inzendingen van juli, met als thema ‘Nederland ontspant’, door Lotte Rijkes.

Vakantie
Vakantie Iris de Koning

„Nederlanders associëren ‘ontspannen’ blijkbaar vaak met ‘buiten zijn’ en dan vooral met water”, zegt Lotte Rijkes. Als fotoredacteur bij NRC ziet zij dagelijks soms letterlijk duizenden foto’s voorbijkomen. Maar zoveel water als bij de inzendingen van de fotowedstrijd van juli zag ze zelden. „Als Nederlanders niet aan de waterkant zitten of aan het strand liggen dan zijn ze wel aan het zwemmen of zitten ze in een bootje. Water is in ons land duidelijk ontspanningsplek nummer één.”

Daarnaast zag ze veel beelden van mensen wandelend in de natuur, of met z’n allen genietend van een concert, of gezellig met een wijntje in de tuin. Veel foto’s ook van kinderen en – opvallend – van heel veel al dan niet slapende dieren. Honden, poezen, paarden, varkens, zeehonden. Niet zo vreemd, volgens Lotte. „Die dieren horen ook bij Nederland en kunnen net zo lekker ontspannen als kinderen.”

Klaas van Slooten

Een goed gelukte dierenfoto vindt Lotte Wildlands van Klaas van Slooten. „Origineel standpunt, zo vanachter die giraffen vandaan. Dat zie je niet vaak. Deze is waarschijnlijk van een afstandje met een telelens gemaakt; er zit weinig dieptewerking in, maar er is nu wel veel te zien. Interessant kader ook, dat moet je maar durven.” Als ze dan toch een minpuntje moet noemen: „De meneer heeft zijn ogen dicht. Maar dat zou je in het kader van het thema van deze maand natuurlijk ook kunnen interpreteren als een genietmomentje.”

Slapende pubers

Frank van de Wal

Een bijzondere categorie die ze tegenkwam: pubers op de bank, in allerlei standjes. Veelal met mobieltje, of slapend. Met als hoogtepunt, volgens Lotte, De natuurlijke positie van Frank van de Wal. „Fotografisch misschien niet geweldig, maar wel heel intrigerend. Ik zie al helemaal voor me hoe die jongen zo op allerlei plekken in huis hangt. Als je meerdere van deze foto’s naast elkaar legt, een beetje snapshot-achtig genomen, zou je er een heel grappige serie van kunnen maken.”

Lynda Molenaar

Ook een opvallende onder de kinderfoto’s: Floating van Lynda Molenaar. „Deze is knap gemaakt. Scherp op de plekken waar het scherp moet zijn. Mooie lichtspiegeling bij de hals. Het zou kunnen dat de maakster een mooi spontaan moment te pakken had. Waarschijnlijker is dat deze foto is geposeerd en dat de fotograaf aanwijzingen heeft gegeven. Maar dat is gebruikelijk bij portretfotografie. Het is een andere manier van fotograferen. In dit soort foto’s zie je duidelijk de hand van de fotograaf.”

Universeel verhaal

Nog een goed geschoten waterfoto: Drie jongens die liggen te zonnen, van Jelte. „Mooi, rustig beeld. Erg goed in compositie en kleur. Hier is over nagedacht. Grappig: een van de jongens ligt plat, een ander komt net wat omhoog en de derde zit al half overeind. Dat maakt het extra leuk. Waarschijnlijk hebben ze net gezwommen; je ziet wat vocht aan de rand van die plaat. Zou een vader of moeder deze foto hebben gemaakt? Je weet het niet en dat maakt hier ook niet uit. Dit is een universeel verhaal.”

Jelte

Hetzelfde geldt voor Vakantie van Iris de Koning. „Ik weet niet waarom, maar ik krijg hier een beetje een Pippi Langkous-gevoel bij”, zegt Lotte. „Misschien door het koppie van dat kind. En waarom ligt daar een bootje? Staat de fotograaf met z’n rug naar het water?” Dat zijn van die vragen die een foto meerwaarde geven. „Er is ook mooi gebruik gemaakt van het tegenlicht dat door de bomen komt. Dat geeft het een feeërieke sfeer.” En misschien wel het belangrijkste element: „Het zou goed kunnen dat dit het kind is van de fotograaf. Maar die heeft het dan toch zo weten te fotograferen dat dat er eigenlijk niet zoveel toe doet.”

Geluksmomentjes

Want dat is precies waar het bij een goede foto om gaat: maak het niet te persoonlijk. „Je ziet vaak dat mensen hun eigen kinderen fotograferen – logisch. Leuk, van die geluksmomentjes in het gezin. Maar een echt goede foto overstijgt het familiealbum.” Hoe je dat doet? „Het is verleidelijk om je kind van heel dichtbij te fotograferen. Dat laat dat ook toe. Maar doe eens een stapje terug. Kijk goed: wat doet het kind? Wat gebeurt er in zijn omgeving? Dan creëer je herkenning. Dat maakt de foto voor veel meer mensen leuk om naar te kijken.”

Het thema van juli is ‘Nederland ontspant’. Inzenden en stemmen kan tot 2 augustus 17:00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.