Recensie

Recensie Boeken

Deze uitmuntende thriller is niet weg te leggen

Recensie Hars is een grimmig, sprookjesachtig boek over obsessieve vaderliefde. Hoogst origineel, met fascinerende personages en uitzonderlijk goed geschreven. (●●●●●)

De Deense schrijver Ane Riel.
De Deense schrijver Ane Riel.

‘Unputdownable’ is een even onvertaalbaar als sleets adjectief om meeslepende boeken mee aan te prijzen. Maar Hars, de tweede thriller van de Deense kunsthistorica Ane Riel (1971), is écht niet weg te leggen. Vanaf de eerste zin – ‘Het was donker in de witte kamer toen mijn vader mijn oma om het leven bracht’ – moet je doorlezen. Weet de ik-persoon, de pas zes-jarige Liv Haarder, te ontsnappen uit de liefdevolle wurggreep van haar ouders? De nieuwsgierigheid naar het antwoord op die vraag duldt geen uitstel.

Hars is een uitmuntende thriller. Hoogst origineel, met fascinerende personages en uitzonderlijk goed geschreven. Het zou een kandidaat voor het boek-van-het-jaar kunnen zijn (en niet per se alleen in het thrillergenre), ware het niet dat het uit 2015 dateert. Waarom heeft de Nederlandse vertaling zolang op zich laten wachten? Hopelijk volgen snel de vertalingen van haar eerste, eveneens bekroonde thriller, De slager van Liseleje (2013), en het voor oktober aangekondigde derde boek, Beest.

Het is niet zo dat Hars onopgemerkt is gebleven. Riel won er vier literaire prijzen mee in Scandinavië. De rechten van het boek werden aan 21 landen verkocht, en volgend jaar gaat de verfilming in roulatie, met de Deense actrice Sofie Gråbøl (The Killing) in een van de hoofdrollen.

Hars is een grimmig, sprookjesachtig boek over obsessieve vaderliefde. Jens Haarder is timmerman en kerstbomenkweker, net als zijn vader. Zijn familie heeft altijd afgezonderd gewoond, op een eilandje waarvan de enige toegangsweg alleen bij eb droog valt.

Verdronken

Dramatische gebeurtenissen tekenen Jens’ leven. Hij ziet hoe zijn vader dodelijk door de bliksem wordt getroffen en zijn broer verlaat op een dag onaangekondigd het tot dan hechte ouderlijk huis. Als Jens’ enige zoon Carl bij een ongeluk overlijdt, gaat het langzaam bergafwaarts met zijn gezin. Echtgenote Maria begint te eten en te eten, en dijt uit tot een reusachtig personage dat haar bed niet meer uit kan.

Jens ontpopt zich tot een ziekelijke hamsteraar die afval begint te verzamelen en soms met hars probeert het verleden te conserveren. Door zijn dwangmatige gedrag verandert het huis geleidelijk in een met akelige valstrikken beschermde vuilnisbelt. Ook in zijn rol als ouder ontspoort Jens. Omdat hij ervan overtuigd is dat zijn zes-jarige dochter alleen bij hem veilig is, laat hij de autoriteiten weten dat Liv op zee is verdronken. Met nachtelijke strooptochten houdt het kleine meisje het gezin min of meer op de been.

Hoe verontrustend het gedrag van de deraillerende ouders ook wordt, Riel blijft hen op een sympathieke wijze beschrijven. De dingen gaan zoals ze gaan, voor de lezer is het lastig partij kiezen. Het resulteert in een verhaal dat nog lang blijft naijlen.