Opinie

Winkelman

Marcel van Roosmalen

Voor het blad De Ingenieur bezoek ik met fotograaf Elmer van der Marel maandelijks iemand met een technische hobby. Het is altijd te ver rijden voor weinig woorden, terwijl de mensen die we ontmoeten bijna allemaal uitzonderlijk lang van stof zijn.

Vorige week gingen we naar Ad Los (71), een voormalig BMW-dealer die naast zijn huis in Rijsoord een zelfgebouwde onderzeeër zou hebben staan. Ad stond ons zwaaiend op te wachten. Hij had een keukentrapje naast de onderzeeër gezet zodat hij er voor de foto makkelijk in en uit kon klimmen.

Al snel bleek dat Ad wat veel was voor één aflevering, eigenlijk was hij een serie want behalve een onderzeeër had hij ook nog een watertoren, een tijdmachine en een planetarium gebouwd, maar bovenal was hij oprichter en directeur van het Museum Johan Post dat in zijn woning, de voormalige dorpsschool, was gevestigd. Voor het pand lag een natuursteen met de tekst ‘Buigend voor de Duitse overmacht ondertekende generaal H.G. Winkelman, opperbevelhebber van land- en zeemacht, in dit gebouw op 15 mei 1940 de capitulatie-overeenkomst.’

Even verderop stond een bronzen borstbeeld van de generaal. Ad Los had er een bosje bloemen bij gelegd en zei dat hij het beeld met open armen had ontvangen nadat het weg moest bij de voormalige Generaal Winkelmankazerne in Nunspeet, toen die in 2002 werd omgebouwd tot asielzoekerscentrum. Hij moest de generaal binnenkort maar weer eens schrobben, want dat verdiende hij.

„Hij was begin 1940 al met pensioen, maar liet zich toch overhalen om de landsverdediging te leiden. Hij had onvoldoende middelen maar kreeg later evenzogoed wel de schuld van de snelle capitulatie.”

Hij ging ons voor naar het lokaal waar de capitulatie had plaatsgevonden. Hij had de gebeurtenis tot in detail geconstrueerd, met goed gelijkende poppen in originele uniformen. Generaal Winkelman was een kleine, wat gedrongen man, kalend op het achterhoofd.

„Terracotta, daar kwamen we uiteindelijk op uit”, zei Ad Los terwijl hij de generaal op het hoofd tikte.

Zijn vrouw bracht tomatensoep en boterhammen met kaas. Ze was een jaar of 25 geleden zomaar „aan komen waaien”. Sindsdien woonde ze met hem in het museum.

„Ik ben zeer tevreden”, zei Los, „Ik stond net op het punt om na een paar eerdere relaties een bord ‘verboden voor vrouwen’ in de tuin zetten.”

Thuis bestelde ik de biografie Generaal H.G. Winkelman, standvastig strijder van Teo van Middelkoop uit 2006. Ik ben halverwege, maar weet nu al wel dat het levensverhaal van Ad Los, die ook nog stuntpiloot is geweest en met een eigen partij nogal aanwezig is in de gemeenteraad van Ridderkerk, makkelijker wegleest.

Marcel van Roosmalen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Ellen Deckwitz.