Streep door bredere A27, A12 en plan vliegbasis Twente

Uitspraken Raad van State Drie infrastructurele projecten van de overheid zijn voorlopig van de baan als gevolg van de ‘stikstofuitspraak’.

De snelwegen die Utrecht wilde verbreden
De snelwegen die Utrecht wilde verbreden

De gevolgen van de recente ‘stikstofuitspraak’ van de Raad van State worden voor de overheid nu echt voelbaar. De raad zette woensdag een streep door drie infrastructurele projecten, bij Utrecht, Enschede en Delfzijl. In alle gevallen verwees de Raad van State expliciet naar de eigen uitspraak over het Programma Aanpak Stikstof (PAS), het overheidsprogramma waarover de raad vorige maand oordeelde dat het in strijd is met de Europese natuurwetgeving.

Voor Utrecht betekent dit dat de snelwegen rond de stad voorlopig niet mogen worden verbreed. Het gaat om gedeeltes van de A27 en A12 die onderdeel uitmaken van de ring. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat had hier toestemming voor gegeven, maar de Raad van State heeft dit nu teruggedraaid omdat de verbreding tot meer stikstofuitstoot in natuurgebieden langs de snelwegen leidt.

Protest tegen bomenkap

Voor de verbreding van de A27 moesten honderden bomen omgehakt worden. Daar was veel protest tegen. Ook bestonden er grote zorgen over geluidsoverlast en slechtere luchtkwaliteit in de landgoederen Amelisweerd en Rhijnauwen en aangrenzende woonwijken Lunetten, Rijnsweerd en Voordorp. De 35 beroepen die tegen de plannen van Rijkswaterstaat werden ingediend zijn door de Raad van State gegrond verklaard. De plannen zijn niet definitief van tafel, het ministerie kan nu met een gewijzigd voorstel komen.

In een gebied net onder de voormalige vliegbasis Twente mogen als gevolg van de Raad van State-uitspraak geen recreatiepark, nieuwe bedrijven en evenementen komen. Drie milieuorganisaties gingen tegen deze herontwikkeling in beroep omdat de plannen de natuur en leefomgeving te veel zouden aantasten.

De Raad van State vernietigde woensdag het bestemmingsplan van de gemeente Enschede, omdat niet aangetoond is dat de nieuwe plannen niet tot meer stikstofuitstoot leiden in nabijgelegen natuurgebieden als het Lonnekermeer. Voorheen mochten overheden met behulp van het PAS beloven elders compenserende maatregelen te treffen voor de natuurschade als gevolg van de stikstoofuitstoot. Maar dat kan niet meer nu het PAS in strijd is verklaard met de Europese regels. Enschede moet nu een nieuw bestemmingsplan maken.

De herontwikkeling van Twente Airport zelf valt onder een ander bestemmingsplan, voor de noordkant van het gebied. Dit plan kan wel doorgaan. Er komen luchtvaartgebonden bedrijven, een testzone voor drones en ruimte voor zakelijke en kleine luchtvaart.

Het derde project dat de Raad van State voorlopig heeft afgeschoten is de herontwikkeling van industrieterrein Oosterhorn bij Delfzijl. De gemeente wilde daar ruimte maken voor bedrijven en windturbines, maar de plannen kunnen tot te veel stikstofuitstoot leiden in de Waddenzee.

Tientallen projecten in gevaar

Uit een inventarisatie van het kabinet bleek onlangs dat door de stikstofuitspraak tientallen projecten vertraging oplopen of zelfs geschrapt moeten worden. Daaronder vallen Lelystad Airport, maar ook projecten in de industrie, bouw of dijkversterking. Een adviescollege onder leiding van oud-minister Johan Remkes (VVD) moet het kabinet binnen twee maanden adviseren hoe om te gaan met de gevolgen van de uitspraak van de Raad van State.