MH17: het noemen van de namen

Zap MH17-nabestaande Toos van der Poel wast iedere week de shirtjes van de teamgenoten van haar zoon – van de mannen die nog wel leven. Dat brengt haar dichter bij Erik.

MH17-nabestaande Toos van der Poel in de documentaire 'De oorlog is Oud Ade binnengekomen'.
MH17-nabestaande Toos van der Poel in de documentaire 'De oorlog is Oud Ade binnengekomen'. KRO-NCRV

In het klassenfotoboek dat mijn zoon onlangs kreeg toen hij afscheid nam van de basisschool, staat een foto van een jongen die nooit verder is gekomen dan groep 3. Hij heet Quint en hij stierf in de zomervakantie van 2014. Terwijl zijn klasgenoten naar de grote school gaan, blijft Quint voor altijd zeven jaar. Quint zat in de MH17. Hij heeft geen ouders die om hem kunnen huilen, want die zaten naast hem in het neergehaalde vliegtuig. Evenals zijn broertje en zijn oma. Ze zijn met zijn allen zomaar verdwenen.

Ik kende Quint niet. Toch schrik ik als zijn naam voorbij komt bij de herdenking van de aanslag op de MH17, woensdag bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen. Op NPO 2 was een samenvatting te zien. Nabestaanden lazen de namen voor van de 298 doden. Ik denk dat veel kijkers zo’n moment van opschrikken hebben als ze een bekende naam horen. Het hoeft niet eens iemand te zijn die ze persoonlijk kenden. Dit is rouwen als gemeenschap.

Er waren ook liedjes en toespraken, maar in de samenvatting krijgen we vrijwel alleen het noemen van de namen te zien. Sterke keuze. Je voelt iets van de omvang van deze massamoord. En hoe die nadreunt. Sommige nabestaanden staan er fier, anderen komen moeilijk uit hun woorden, overmand door verdriet. Je hebt de kleine toevoegingen aan de namenlijst die door het hart snijden. Zoals de zus die in een bijzin vertelt dat „haar broer zijn best deed om zijn vliegangst te overwinnen, voor zijn lieve vrouw”.

Naast de week van de maanlanding is dit ook de week van de MH17. Het programma Break Free (NPO 3) herhaalt deze week de reeks uit maart, over vijf jonge wereldreizigers aan boord van het vliegtuig. Een belangrijke toevoeging aan de vele MH17-programma’s is de documentaire De oorlog is Oud Ade binnengekomen. Hierin portretteren Stephanie Sint Nicolaas en Alje Kamphuis de gemeenschappelijke rouw in het Zuid-Hollandse dorpje Oud Ade.

Twee MH17-passagiers komen hier vandaan, het jonge stel Erik van der Poel en Truike Heemskerk. En omdat het zo’n kleine, hechte gemeenschap is, rouwt iedereen mee, de kerk, de toneelvereniging, de voetbalclub. Dat is een grote steun voor de ouders van Erik, die centraal staan in de film. Toos en Dammes van der Poel. We zien Toos met plantjes naar het graf fietsen. Ze laat ook haar herdenkingskast zien, met spullen van Erik: een doosje met zijn melktanden, zijn politiepet. Onderin liggen de spullen die ze terugkreeg uit het vliegtuig, zoals zijn paspoort en portemonnee, verrassend onaangetast. Toos: „Helaas zonder geld.” Ze vertelt hoe blij ze was toen ze na lang wachten de stoffelijke resten van Erik ontving. In een klein kistje. „Ik was blij, maar ook superverdrietig dat je je kind in zoveel deeltjes terugkrijgt.”

De oorlog is Oud Ade binnengekomen

Toos en Dammes verloren hun zoon Erik bij de MH17-ramp. ‘Het is zó verdrietig, dat je je kind in zoveel deeltjes terugkrijgt.’Op 17 juli, 5 jaar na de ramp, zenden we de documentaire 'De oorlog is Oud Ade binnengekomen'. Om 21:10 op NPO 2

Geplaatst door NPO 2 op Donderdag 11 juli 2019

.

Dan zien we de aanvoerder van Eriks voetbalteam. Hij verzamelt na de wedstrijd de vuile shirts en broekjes in een grote sporttas. Hiermee fietst hij langs het weiland. Hij brengt de was naar Toos. Die wast dus iedere week de shirtjes van de teamgenoten van haar zoon – van de mannen die nog wel leven. Heeft ze iets om handen. En: „Het brengt me weer wat dichter bij Erik.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.