Opinie

Megan Rapinoe, de Rosa Parks van nu

Danielle Pinedo

Elf dagen na het WK voetbal is de honger naar nieuws over de Amerikaanse voetbalster Megan Rapinoe nog altijd niet gestild. Een kleine bloemlezing: Ze „waagde het” de bal van een jonge fan te signeren zonder hem aan te kijken; ze droeg een colbert „waar haar borst uithing”; ze danste „te uitdagend” bij de huldiging; ze sprak Trump op CNN „respectloos” aan op diens uitsluitingsbeleid (en toen moest zijn aanval op de vier vrouwelijke Congresleden nog komen).

Vooral mannen raken oververhit door Rapinoe’s zelfbewuste optreden. Ze ergeren zich aan de ostentatieve wijze waarop zij WK-goals vierde: armen gespreid, kin omhoog. En beschimpen haar afwijzing-bij-voorbaat van een Witte Huis-invitatie, net als haar weigering het Amerikaanse volkslied te zingen, uit protest tegen racisme in haar land.

Het zege-gebaar van Rapinoe doet denken aan dat van Brandi Chastain in de WK-finale van 1999, na haar beslissende penalty tegen China. De Amerikaanse trok haar shirt uit en zeeg neer in haar bh, vuisten in de lucht. Het werd een symbool van empowerment van vrouwen in de VS. Maar het leverde haar, net als Rapinoe, ook veel boze reacties op.

‘Mijn actie was een spontane actie, in een tijd die niet zo gepolitiseerd en gepolariseerd was als nu”, zegt Chastain via de telefoon vanuit Californië. „Een tijdperk zonder sociale media ook, ik kan me niet voorstellen wat de reacties nu zouden zijn geweest.”

Chastain volgt Rapinoe met be- en verwondering. „Ik kan me niet altijd vinden in haar stijl”, zegt ze, „maar de impact van haar woorden en daden moet niet worden onderschat. Daar hebben onze kinderen en kleinkinderen het straks nog over.”

Megan Rapinoe is de Rosa Parks van deze tijd, zegt Chastain. Net als de Amerikaanse zwarte burgerrechtenactivist die in 1955 weigerde op te staan in een bus voor een blanke man, strijdt Rapinoe voor inclusiviteit. Haar stijl is confronterender dan die van Parks, vindt ze, maar ze zijn even volhardend en hun boodschap leidt tot ongemak.

De wijze waarop Rapinoe op het WK haar goals vierde is niet nieuw; ze deed het daarvoor ook al. Maar door de plek en de timing – ná #MeToo, voor het oog van miljoenen kijkers – kreeg het een andere lading. De lesbische voetbalster met het roze haar vertolkt de behoefte van veel immigranten, vrouwen, homoseksuelen en Afro-Amerikanen in de VS om gehoord te worden. Me too, maar dan anders.

Ik vraag Chastain wat dat iconische beeld van haar in haar bh vrouwen nou heeft opgeleverd. „Minder dan je zou hopen”, zegt ze. „Jij en ik praten nog steeds over dezelfde dingen als toen. Rapinoe vecht voor equal pay voor voetbalsters. Maar goed, seksegelijkheid blijft wel op de agenda staan. Dat is in deze gekke tijd al heel wat.”

Danielle Pinedo schrijft tijdens de zomer enkele columns op deze plek.