Goede sportbio’s gaan over zo veel meer dan alleen de prestaties

Bingereaden Zomer! Tijd voor goede leesvoornemens. Deze week: de sportbiografie.

Er gaat geen maand voorbij zonder dat de contouren van een sportbiografie aan de horizon verschijnen. Eerste voorwaarde voor een boek over het leven van een sporter: een bijzondere prestatie. Als vijftienjarige op Wimbledon Venus Williams verslaan, als negentienjarige studente de negende tijd ooit op de 100 meter lopen, als betrekkelijk onbekende wielrenner de massasprint winnen in de Tour én daarmee de eerste Nederlander in de gele trui worden sinds 1989, zoals de afgelopen weken achtereenvolgens de Amerikaanse Cori Gauff, haar landgenote Sha’Carri Richardson en Mike Teunissen deden.

Maar de mooiste biografieën beschrijven niet alleen de weg naar de top en de doorbraak van een sportman of sportvrouw. Voltooide carrières leveren doorgaans de meest interessante sportbio’s op, omdat ze opkomst en ondergang en vaak ook nog een comeback beschrijven. En over veel meer gaan dan de naakte sportprestaties. Bijvoorbeeld Muhammad Ali. His Life and Times van Thomas Hauser, over een van de grootste sporters aller tijden. Buiten de ring was Ali (de dienstweigeraar, moslim, activist, rapper) minstens zo boeiend als ín de ring Of neem dat andere omstreden zwaargewicht, Mike Tyson. Zwarte sporters hebben vaak een boeiender levensgeschiedenis dan veel van hun witte collega’s, omdat ze nog meer moeten overwinnen – racisme is er altijd en overal – om de top te bereiken en daar te blijven. Zie de biografieën van de tenniszussen Williams, basketballer Michael Jordan, tennisser Arthur Ashe of die van golfer Tiger Woods. Toevallig allemaal Amerikanen, het land waar de biografie een lange en rijke traditie kent, mede doordat grote schrijvers daar voor sport nooit hun neus hebben opgehaald.

Tom Dumoulin. Wielerlegende in wording, Patrick Bernhart. Spectrum, 203 blz, 19,99 euro

Tiger Woods, Jeff Benedict en Armen Keteyian. Balans, 420 blz, 25 euro

Sjaak Swart 80, Jaap Visser en Matty Verkamman. Kick, 264 blz, 39,95 euro