‘Brein aanslagen Barcelona was informant Spaanse inlichtingendienst’

Volgens het Spaanse Público blijkt uit geheime documenten dat de wijlen imam Es Satty als informant was gestrikt om te helpen bij het opsporen van een jihadistische cel.

De politie onderzoekt de plek waar in 2017 een auto op voetgangers inreed in het Spaanse Cambrils.
De politie onderzoekt de plek waar in 2017 een auto op voetgangers inreed in het Spaanse Cambrils. Foto Luis Gene/AFP

Het vermoedelijke brein achter de aanslagen in Barcelona en Cambrils twee jaar geleden, Abdelbaki es-Satty, was een informant van de Spaanse inlichtingendienst CNI. Dat meldt de Spaanse nieuwssite Público op basis van geheime documenten. Zelfs vlak voor de aanslagen, waarbij zestien doden vielen, zou de man nog contact hebben gehad met de CNI. De dienst zou hem na de bloedbaden in Catalonië hebben verwijderd van de lijst met informanten.

Es Satty, die in de voorbereiding van de aanslagen omkwam door explosieven die afgingen, zat van 2010 tot 2014 een vierjarige gevangenisstraf uit voor drugssmokkel in Spanje. Uit onderzoek van Público blijkt dat de man reeds door de diensten als geradicaliseerd was bestempeld. Tijdens zijn celstraf zou hij door de CNI zijn benaderd om als informant te gaan werken en zo de dienst te helpen een jihadistische cel op te sporen. In ruil daarvoor zou hij niet worden uitgezet naar Marokko.

Lees ook: ‘Die imam maakte onze jongens gek’

Es Satty kreeg een verblijfsvergunning en woonde vervolgens sinds 2015 in het Belgische Diegem waar hij imam in de moskee was. Er ontstonden echter twijfels over Es Satty’s radicale ideeën, en de Belgische politie besloot contact op te nemen met Spanje. Nadat Es Satty werd ontslagen door de moskee verdween hij uit het zicht van de politie. Volgens de Belgische krant De Morgen verklaart het onderzoek van Público waarom de Belgische politie van Spaanse collega’s te horen kreeg dat de imam daar niet verdacht was.

Bij de aanslagen in Barcelona en Cambrils kwamen zestien mensen om het leven en raakten meer dan 120 mensen gewond. In beide steden reden auto’s in op een groep mensen. In Cambrils werd daarnaast een aanslag met bomgordels verijdeld door optreden van de politie, waarbij een burgerslachtoffer viel.