Streep door omstreden verbreding snelweg A27 rond Utrecht

Dit betekent onder meer dat de voorgenomen bomenkap bij het landgoed Amelisweerd niet doorgaat.

De A27.
De A27. Foto Bas Czerwinski/ANP

De ring Utrecht mag niet worden verbreed. Het gaat om de gedeeltes van de A27 en A12 die onderdeel uitmaken van de ringweg. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat had hier toestemming voor gegeven, maar de Raad van State (RvS) heeft dat woensdag teruggedraaid. De verbreding van de snelwegen leidt volgens de RvS tot meer stikstofuitstoot in natuurgebieden langs de snelwegen.

De uitspraak betekent onder meer dat de voorgenomen bomenkap bij Amelisweerd, zoals Rijkwaterstaat van plan was, niet door mag gaan. De minister had eerder gezegd dat de „natuurlijke kenmerken van die gebieden” niet aangetast zouden worden door de hogere uitstoot van stikstof. De Raad van State zegt nu dat dit niet zeker is.

Lees ook: Zeker 200 projecten getroffen door ‘stikstofuitspraak’

De RvS oordeelde dat het tracébesluit A27/A12 uit 2016 over de vernieuwingsplannen voor de snelwegen rond de ring Utrecht vernietigd moet worden. Dat geldt ook voor de gewijzigde plannen uit 2018. Er waren in totaal 32 beroepen ingediend tegen de plannen van Rijkswaterstaat om het wegennetwerk rond Utrecht te vernieuwen. De RvS heeft die beroepen gegrond verklaard.

Stikstofuitspraak

De plannen omvatten onder meer een versmalling van het Merwedekanaal en vernieuwing van de knooppunten Rijnsweerd (A27/A28), Lunetten (A27/A12) en Oudenrijn (A12/A2). Dit om een einde te maken aan de dagelijkse files op de snelwegen. Voor de verbreding van de A27 moesten honderden bomen worden gekapt, waar veel protest tegen was. Ook bestonden er grote zorgen over geluidsoverlast en slechtere luchtkwaliteit in de landgoederen Amelisweerd en Rhijnauwen en aangrenzende woonwijken Lunetten, Rijnsweerd en Voordorp.

Belangrijk bij de huidige uitspraak van de RvS zijn eerdere ‘stikstofuitspraak’ van eind mei over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Dat is het Nederlandse overheidsprogramma voor de aanpak van stikstof in natuurgebieden. De RvS concludeerde in mei dat het huidige beleid in strijd is met de Europese natuurwetgeving. Het Europese Hof kwam eerder al tot dezelfde conclusie. In mei was al duidelijk dat meerdere overheidsprojecten getroffen zouden worden door de uitspraak. Na deze woensdag is dat zeker.

Geen plan B

„Dit is een enorme overwinning voor iedereen die de al bijna tien jaar durende strijd tegen de snelwegverbreding de afgelopen jaren heeft gesteund, maar een nog grotere overwinning voor de natuur in het algemeen en het bos van Amelisweerd in het bijzonder”, aldus Kerngroep Ring Utrecht, die al jaren protesteert tegen de verbreding. Wel zegt een woordvoerder van de actiegroep dat „de minister nog steeds geen plan B heeft”. „Er moet nu een nieuw plan komen en ik hoop dat deze keer de burgers wel betrokken worden”

Ook de Natuur en Milieufederatie Utrecht zegt in een reactie tegen NRC „verheugd” te zijn met de uitspraak. „We waren altijd al van mening dat de verbreding niet nodig was. In plaats van verbreding kun je investeren in openbaar vervoer en fietspaden.”

Zware tegenvaller

Een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat noemt de uitspraak „een zware tegenvaller”. „De verbreding van de wegen bij Utrecht, de draaischijf van ons wegennet, is erg belangrijk voor de doorstroming van het drukke verkeer in Nederland, en voor de verbetering van de verkeersveiligheid op de ring Utrecht”.

Ook ondernemersorganisaties TLN en evofedenex, die bedrijven in de transportsector vertegenwoordigen, zijn teleurgesteld. Zij wijzen op het belang dat een bredere ring rond Utrecht volgens hen voor de aantrekkingskracht van de regio had kunnen hebben. Bovendien voorzien zij problemen in de planning van het project en dus ook voor fileknelpunt Utrecht.

Volgens het ministerie zorgt het project ervoor dat de leefomgeving van de mensen die in de buurt van de wegen wonen verbetert. Zo zijn er meer en hogere geluidsschermen gepland en komt er een groene verbinding over de A27 waarmee de stad verbonden wordt met landgoed Amelisweerd. Daarnaast komt er in de omgeving meer bos en natuur terug dan wat voor de wegverbreding moet worden weggehaald.

De vernietiging van het Tracébesluit zorgt volgens het ministerie echter voor „een flinke vertraging”. „Hoeveel is nu nog niet te zeggen. De uitspraak onderstreept hoe verstrekkend de consequenties zijn van het wegvallen van de PAS.”