Sproeiverbod in oosten van Nederland

Droogte De verschillen in droogte zijn dit jaar groot. In de Achterhoek en Twente is het verboden oppervlaktewater te gebruiken.

Een droge sloot tussen de akkers met aardappelen en maïs in het buitengebied van het Achterhoekse Halle.
Een droge sloot tussen de akkers met aardappelen en maïs in het buitengebied van het Achterhoekse Halle. Foto Vincent Jannink/ANP

In verschillende delen van het land neemt de droogte, net als vorig jaar, opnieuw toe. In het oosten van het land geldt sinds donderdag een sproeiverbod vanwege grote droogte. Verschillende waterschappen zijn inmiddels, net als vorig jaar, begonnen met de inspectie van dijken die dreigen uit te drogen en daardoor kunnen bezwijken.

In de twee droogste gebieden van Nederland, Achterhoek en Twente, is het verboden water uit de beken, sloten en vijvers te halen. De waterschappen Rijn en IJssel en Vechtstromen hebben tot de maatregel besloten om de toevoer van water naar de steden zo lang mogelijk op peil te houden, en ook om „problemen met de waterkwaliteit en volksgezondheid te beperken, zoals ongedierte, bacteriën, vissterfte, blauwalg en botulisme”.

De waterschappen liggen op hoge zandgronden en kampen met erg lage waterstanden en een neerslagtekort van meer dan 220 millimeter, vergelijkbaar met de extreme droogte van vorig jaar. In de droge gebieden is het, anders dan bijvoorbeeld in het westen van het land, niet goed mogelijk water aan te voeren van andere rivieren of grotere wateren zoals het IJsselmeer.

De droogte bedreigt niet alleen steden als Zutphen en de waterkwaliteit in het gehele gebied, maar schaadt ook de natuur. Om die reden is het in en rondom twee natuurgebieden in de Achterhoek sinds donderdag verboden grondwater te gebruiken om te sproeien; Stelkampsveld bij Burculo en De Zumpe bij Doetinchem. In de Achterhoek staan verschillende beken volledig droog, en zijn alle vissen verdwenen. In andere gebieden van de Achterhoek en Twente mag nog wel met grondwater worden gesproeid. „Die natuurgebieden zijn erg kwetsbaar in een droge zomer”, vertelt Peter Schrijver, bestuurder van het waterschap Rijn en IJssel in Doetinchem.

In westen minder uitgedroogd

De verschillen in droogte zijn dit jaar groot. Met name in het westen is van droogte nauwelijks sprake. Het gemiddelde neerslagtekort in heel Nederland ligt boven normaal, maar ligt nog behoorlijk ver onder dat van vorig jaar. Toch zijn in sommige delen van het land, zoals het oosten en zuidoosten, de problemen aanzienlijk.

De droogte slaat bovendien snel toe, doordat het tekort aan water van vorig jaar in de afgelopen winter onvoldoende is aangevuld. Vorige maand besloot het Brabantse waterschap De Dommel al een verbod in te stellen op het sproeien met oppervlaktewater in het gebied tussen Tilburg en Eindhoven. Door het gebrek aan regen vallen ook daar beken droog.

Het waterschap is woensdag begonnen met een reddingsactie voor de Beekloop, een beek bij Bergeijk. Een laagje van enkele centimeters ‘overlevingswater’, opgepompt grondwater, moet de bijzondere soorten helpen de droogte te doorstaan. Het gaat om soorten zoals beekprik, de kwabaal, bepaalde libellen en kokerjuffers.