Opinie

Lieve ouders, leg die telefoon eens weg

Onderwijsblog Nu het zomervakantie is, ziet Tjip de Jong overal gezinnen. Maar ouders lijken meer met hun telefoon bezig dan met hun kinderen.

Foto Rob Engelaar /ANP

Afgelopen week zat ik in een koffietentje toen er een moeder binnenstormde met haar telefoon in de hand, druk pratend. Vlak achter haar sjokte een jongen van ongeveer 10 jaar. Moeder plofte op een stoel en begon aan de telefoon te klagen over haar zoon. Ze waren naar de orthodontist geweest en het werd me algauw duidelijk dat het consult niet vlekkeloos was verlopen. De jongen had zijn mond niet open durven doen, moest huilen en wilde niet meewerken.

Ook toen het gesprek aan de telefoon was afgelopen, zoemde de telefoon constant. De jongen zat er wat verloren bij. Af en toe kreeg hij een corrigerende opmerking, bijna alles wat hij deed werd negatief uitgelegd. Hij was onbeleefd, niet volwassen genoeg, kon zich niet zelfstandig vermaken. Dat was volgens moeder vooral heel zwaar voor haarzelf en haar man. Terwijl moeder op haar telefoon bleef kijken staarde de jongen naar buiten. In de tussentijd bracht de serveerster mij een broodje en koffie. De jongen fluisterde ‘eet smakelijk’ naar me.

Het is zomervakantie en dus zie ik overal ouders met kinderen. Rondlopend in een stad, met z’n allen naar het zwembad of de speeltuin. En ik bespeur één duidelijke trend: heel veel ouders hebben continu een telefoon in de hand. Ze kijken er de hele dag op en snauwen hun kinderen af, of spreken in scherpe oneliners. De ogen van ouders blijven gefixeerd op het scherm. Ik snap het ook wel. De telefoons vandaag de dag zijn te leuk en ze kunnen te veel. Ze werken verslavend. Het effect? Volwassenen zitten als zombies naar hun full HD-scherm te staren terwijl ze badderen in een subtropisch zwembad, een museum bezoeken of aan het strand liggen. De vragen van hun kinderen worden al snel als vervelende afleiding ervaren. Kinderen worden afgeblaft en gecorrigeerd. Veel ouder-kindmomenten zijn negatief geladen.

Lees ook: Jongeren vastgeplakt aan hun smartphone? Die ouders zijn pas erg

Zelfstandig worden vergt begeleiding

Er valt me nog iets op aan ouders die voortdurend op hun telefoon zitten. Onophoudelijk vertellen ze hun kinderen dat die zelfstandig moeten spelen, zichzelf moeten vermaken of problemen moeten oplossen door het broertje of zusje erbij te halen. Wat ouders nog weleens vergeten, is dat zelfstandigheid een bekwaamheid is. Zelfstandig worden vergt begeleiding, ontwikkeling en tijd. Je bereikt het meestal niet door je kinderen aan hun lot over te laten. Of door de hele tijd te roepen dat ze het zelf moeten doen. In de regel moet je er tijd en begeleiding in steken – door het voor te doen, mee te spelen, vragen te stellen en in de buurt te zijn.

Tijd voor duidelijke afspraken!

Ouders kunnen veel leren van de afspraken die ze met hun kinderen maken over schermtijd, online spelletjes en spelcomputers. Onder tal van pedagogen en experts bestaan heldere opvattingen over schermtijden. Deze zijn minstens zo relevant voor ouders:
• Maak vooraf samen met je kinderen duidelijke afspraken over hoelang jij als ouder dagelijks op de telefoon mag.
• Gebruik hierbij een kookwekker. Kinderen mogen na de afgesproken tijd je telefoon afpakken en verstoppen.
• Neem je telefoon niet mee tijdens vakantie-uitjes. Je kinderen nemen toch ook niet hun tablet of spelcomputer mee naar het zwembad?
• Als je kinderen met je willen spelen, gaat dit voor je telefoon, tenzij je 112 aan de lijn hebt.
• De telefoon is een beloning. Je hebt hier alle tijd voor als de kinderen in bed liggen!

Lees ook over de i-tiquette, bedacht door vader Wilco Brussee

Ouders zijn doorgaans zeer betrokken bij de ontwikkeling van hun kinderen op school. Maar het lijkt alsof kinderen in de vakantie juist meer aan hun lot worden overgelaten. Er is natuurlijk niets mis met enige liefdevolle verwaarlozing. Daardoor gaan kinderen op avontuur en leren ze zelfstandig spelen. Maar dat bereiken ouders niet door de hele tijd op hun telefoon te kijken. Welk voorbeeld geven we kinderen hiermee? Dat een WhatsApp-bericht of Instagramprofiel interessanter is dan samen een hut bouwen of van de glijbaan gaan? Lieve ouders, ook al zijn de scholen dicht, het leren eindigt niet. Geef deze zomer het goede voorbeeld!

Tjip de Jong is zelfstandig onderzoeker, docent en adviseur leren en ontwikkelen.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.