Het enthousiasme over Bookaroo is alweer wat bekoeld

Concurrent bol.com Toen de online boekdienst twee weken geleden op proef begon waren de reacties van boekwinkels positief. Maar in aanloop naar de definitieve start, naar verwachting deze woensdag, klinkt ook kritiek. „Het goud zit in de vloer van de boekhandel.”

Na twee weken proefdraaien begint naar verwachting deze woensdagnacht de online boekenservice Bookaroo. Hiermee willen Toine Donk en Daniël van der Meer, oprichters van uitgeverij Das Mag, de strijd aanbinden met internetgiganten als Amazon (internationaal) en bol.com (Nederland). Met dit verschil dat de initiatiefnemers juist wél een rol zien voor de lokale boekhandel.

Waar boeken via zo’n internetreus uit een ‘anoniem’ centraal magazijn komen, belandt een online bestelling bij Bookaroo bij een netwerk van boekhandelaren. Wie dicht bij de klant is gevestigd, kan de bestelling als eerste claimen en het boek uit voorraad versturen of persoonlijk bezorgen.

De marketing van Bookaroo richt zich eerder op gevoel dan op gemak. Door hun bestelgerief bedreigen de „webreuzen” die „mooie” boekhandel in de buurt. Bookaroo probeert daarom „de voordelen van online” te bieden, terwijl klanten tegelijk de lokale boekenwinkel ondersteunen.

Geestdrift bekoeld

Toen Bookaroo twee weken geleden op proef begon, reageerden veel boekhandelaren en auteurs enthousiast. Die geestdrift is nu wat bekoeld. De site kost boekhandelaren meer dan hij opbrengt, maakten ze op sociale media duidelijk.

Op een boek met een brutoprijs van 20 euro houdt een boekwinkel pakweg 8 euro over; de rest is voor uitgever en auteur. Maar Bookaroo vraagt ook 5 procent van de brutoprijs: in dit geval één euro. Daarnaast is verzending of bezorging voor rekening van de boekhandelaar. Dat houdt niet over.

Initiatiefnemer Donk vindt die vergoeding voor Bookaroo logisch. De site maakt ook kosten, zoals elke online boekverkoper. Voor ontwikkelen en in stand houden van de website, voor promotie, voor het afrekenen.

Concurrent erbij

Joost Baars, verkoper bij boekhandel Van Rossum in Amsterdam, stopte na een week met Bookaroo. Deelname kostte te veel tijd en geld én ging ten koste van de toeloop naar de winkel. „We merkten dat vaste klanten van ons bij Bookaroo gingen bestellen in de veronderstelling dat ze dan alsnog bij ons bestelden. Zo verliezen wij marge en klantcontact. De crux van het verhaal is dat Bookaroo gewoon een concurrent is, terwijl het zich niet zo presenteert. Ik heb tegen Toine Donk gezegd: wil je de lokale boekhandel echt steunen, zet dan op de site: bestel je boek niet bij Bookaroo.”

Donk vindt die redenering vreemd. „Als je naar de boekhandel gaat, wil je er rondsnuffelen of je wil advies. Je gaat er niet heen omdat je het boek thuisbezorgd wil hebben. Mensen die dát willen, zijn de mensen die wij bedienen.”

Caroline Damwijk, directeur van boekwinkelketen Libris/Blz., waarbij 180 boekwinkels zijn aangesloten, moedigt haar franchisers juist aan mee te doen aan Bookaroo. Ze ziet het als extra afzetkanaal. Wat ze vooral positief vindt, is dat de consument nu leert dat je online ook een keuze hebt. „De online verkoop groeit sowieso, dat kun je niet tegenhouden.”

De crux is dat Bookaroo gewoon een concurrent is

Joost Baars boekverkoper

Inmiddels wordt in Nederland bijna 40 procent van de boeken online verkocht. Van die omzet gaat nu 80 procent naar bol.com. De verwachting is dat binnen vijf jaar meer dan de helft van de boeken online verkocht wordt.

Via de eigen website behalen de Libris/Blz.-winkels maar 10 procent van hun omzet, terwijl levering net zo gaat als bij bol.com, namelijk via boekenmagazijn CB en de post. „Online doen wij het verhoudingsgewijs niet goed”, concludeert Damwijk.

Opvallend is dat de online verkoop via Libris.nl steeg toen Bookaroo begon. Damwijk: „Het is ons niet gelukt de consument ervan bewust te maken dat er online keuze is. Bookaroo lukt dat wel; dat raakt een snaar waardoor er in de media en bij auteurs opeens aandacht voor is. Je bereikt zo de klant die automatisch geneigd is bij bol.com te bestellen.”

Wouter Roelants, van boekhandel Roelants in Nijmegen, had bezwaren tegen Bookaroo, maar doet wel mee. Bookaroo maakt wat los bij de consument, stelt hij vast, al is het een illusie „te denken dat je bol.com pijn kan doen”. Eerder tuigde hij een eigen site op. „Maar die goed bijhouden en de marketing ervan kosten veel geld.”

Lees ook over de lancering van het initiatief: Met online boekwinkel wil Bookaroo de lokale boekhandel steunen

Duur magazijn

Joost Baars, van Van Rossum in Amsterdam, houdt geloof in de offline verkoop. „Het goud zit in de vloer van de boekhandel.” De boekhandelaren die de „retail-apocalyps” overleven, zo is zijn overtuiging, zijn zij die persoonlijk contact met de klant hebben. Wie boeken bij Bookaroo bestelt, degradeert de boekhandel tot een „duur magazijn”, zegt Baars. „Om een winkelpand te rechtvaardigen, heb je mensen nodig die ernaartoe komen.”

Bol.com was niet bereikbaar voor commentaar, maar liet in een persverklaring weten: „Wat ons betreft kunnen de fysieke winkel en de online winkel goed naast elkaar bestaan, het kan elkaar zelfs versterken.”