‘Banken en verzekeraars investeren miljarden in schaliegas en plastic’

ING is met 3,5 miljard euro veruit de grootste Nederlandse financier van bedrijven die schaliegas winnen en plastic produceren. Bedrijven zoals Shell en ExxonMobil.

Plastic afval op een vuilnisbelt in Kenia.
Plastic afval op een vuilnisbelt in Kenia. Foto Daniel Irungu/EPA

Op grote schaal investeren Nederlandse banken en verzekeraars in bedrijven die schaliegas (moeilijk winbaar gas uit kleisteenlagen) winnen en plastic produceren. Sinds 2010 hebben banken en verzekeraars ongeveer 4,7 miljard euro in dat soort bedrijven geïnvesteerd. Dat blijkt dinsdag uit onderzoek van de Eerlijke Banken- en Verzekeringswijzer.

ING was met 3,5 miljard euro veruit de grootste Nederlandse financier van bedrijven zoals Shell, ExxonMobil, DowDuPont en Chevron. ABN Amro staat op de tweede plaats met ruim achthonderd miljoen euro uitstaande leningen aan schaliegas- en plasticbedrijven. De Rabobank financiert één plastic-, maar geen schaliegasbedrijf. Triodos, de Volksbank en NIBC hebben geen geld in dit soort bedrijven gestoken.

Naast de investeringen, hebben de zeven onderzochte banken en negen verzekeraars ongeveer 3,5 miljard dollar aan aandelen in schaliegas- en plasticbedrijven. Aegon (0,9 miljard euro) en Allianz (1,32 miljard euro) hebben de meeste aandelen in dergelijke bedrijven. Daarna komen NN Group (0,53 miljard euro) en VIVAT (0,35 miljard euro). ASR en Achmea, de andere twee grote Nederlandse verzekeraars, zijn relatief kleine beleggers in schaliegas en plastic.

Hoewel de bedragen van 4,7 en 3,5 miljard euro gigantisch lijken, is het maar een fractie van de honderden miljarden die de zestien onderzochte financiële instellingen gezamenlijk op de balans hebben staan.

Stop met investeringen

Het samenwerkingsverband van Milieudefensie, SOMO en de Plastic Soup Foundation roept de financiële sector echter op niet langer te investeren in schaliegas en plastic. Evert Hassink, woordvoerder Eerlijke Bank- en Verzekeringswijzer, laat in een verklaring weten: „ING en ABN Amro zeggen zich zorgen te maken over de plastic soep die overal wordt aangetroffen. Maar ondertussen blijven zij geld verdienen aan de productie van meer en meer plastic en schaliegas.”

Vorige week ondertekenden vijftig grote bedrijven de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs. Vanaf 2020 moeten zij de impact van hun beleggingen op het klimaat rapporteren. Ook moeten de bedrijven voor 2022 plannen klaar hebben waarin ze uiteenzetten hoe ze gaan bijdragen aan de vermindering van CO2-uitstoot.

In 2017 werd wereldwijd bijna 350 miljoen ton plastic geproduceerd, stellen de milieuorganisaties. Een deel daarvan belandt in de oceanen en zorgt voor veel CO2-uitstoot. En de productie van plastic blijft de laatste jaren alleen maar stijgen, mede door de schaliegaswinning in de Verenigde Staten. Etheen, een bijproduct van schaliegas, doet dienst als goedkope grondstof voor plastic. Als de productie van plastic blijft groeien, zegt directeur Maria Westerbos van de Plastic Soup Foundation, bevat de zee straks meer plastic afval dan vis.

Aegon zegt in een reactie op het onderzoek „de oliemaatschappijen in toenemende mate aan te spreken op duurzaamheidsvoorwaarden”. Zo ook op de afspraken uit het akkoord van Parijs: „Juist omdat wij aandeelhouder zijn in deze maatschappijen kunnen wij ze aanspreken.”