Jongeren trekken een koe op een vrachtwagen op Illiea, vlak bij de Nigeriaanse Nigerijnse grens. Het is een van de grootste veemarkten van West Afrika. Vanuit hier begint het vee aan de lange mars zuidwaarts naar Lagos.

Foto Luis Tato / AFP

Scheidslijn tussen boeren en nomaden wordt frontlinie in Nigeria

Het is een van de oudste conflicten van de mensheid. In Nigeria leidt het nu tot bloedbaden.

Sinds het verre verleden hebben krijgshaftige nomaden slag geleverd met het sedentaire gedeelte van de mensheid. In de bijbel vermoordt Kaïn Abel, want Abel was Gods lieveling. Abel was een herder. Ook in de eeuwenoude geschiedenis van Afrika loopt zo’n scheidslijn.
Zolang er ruimte en vrijheid bestond, leefden nomade en boer vreedzaam samen en leverden ze elkaar melk, vlees, groenten en veevoer. Maar met het krimpen van de ruimte door de aanhoudende forse bevolkingsgroei werd de scheidslijn een frontlinie. Zoals in Nigeria, in de streek de Middle Belt gelegen tussen het droge islamitische noorden en het vochtige christelijke zuiden.

Nigeria verschijnt meestal in krantenkoppen vanwege de bloedige terreur van de radicale moslimgroep Boko Haram. Maar veel méér slachtoffers vallen er in de Middle Belt, waar veehouders uit het noorden en boeren uit het zuiden slaags raken. Herders met hun vee op weg naar slachterijen in de zuidelijke stad Lagos vermoorden er bewoners in boerendorpen en landbouwers nemen op hun beurt wraak op nomaden. Het gebied verkeert in een cyclus van geweld waarop de overheid geen grip heeft en waarbij in de afgelopen vijf jaar 7000 doden vielen.

Nigeria is met ruim 200 miljoen inwoners de volkrijkste natie van Afrika. Bovendien leven er 20 miljoen koeien, veertig miljoen schapen en zestig miljoen geiten. Klimaatverandering zorgt voor meer droogte in het noorden en is een belangrijke oorzaak van de crisis.
De nomaden behoren goeddeels tot de Fulani, een herdersvolk van dertig tot veertig miljoen zielen dat verspreid leeft over vijftien landen. Ook in landen als Congo, Zuid-Soedan en Mali raken Fulani’s slaags met boeren.

In april dit jaar vielen herders het boerendorp Angwan Agu aan, in de Midden-Nigeriaanse deelstaat Kaduna. Vorig jaar vielen er 2000 doden bij het conflict tussen herders en boeren en raakten honderdduizenden ontheemd. Foto Luis Tato / AFP

Een verwoeste boerderij in het dorp Angwan Agu. Foto Florian Plaucheur / AFP

Jatau Ali uit Angwan Agu raakte zwaar gewond bij een aanval. Omringd door zijn familie vecht hij in het ziekenhuis voor zijn leven.Foto Luis Tato / AFP

Monica Gabriel werd met kapmessen aangevallen en haar hand werd afgehakt. Foto Luis Tato / AFP

Mohammed Abubakar Bambado is een traditionele hoofdman van de Fulani in Lagos. Foto Luis Tato / AFP

Vader en zoon werken op hun land bij de noordelijke stad Sokoto. Door de uitbreding van landbouwgronden raakten de nomaden in het gedrang.Foto Luis Tato / AFP

Jongeren helpen een koe uit de modder op de Agege veemarkt in Lagos. Foto Luis Tato / AFP

De Kara Cattle Market in Agege is het grootste veeverhandelingscentrum van West-Afrika. Foto Luis Tato / AFP

Een Fulani-jongen drinkt melk uit de uier van een koe van zijn vader. Foto Luis Tato / AFP

Fulani’s bidden in de moskee in Sokoto. Het oude Sultanaat van Sokoto uit de 19de eeuw werd geleid door de Fulani Dan Fodio.Foto Luis Tato / AFP

De meeste boerenslachtoffers zijn christen. Een groep getraumatiseerde boeren zoekt soelaas in de Ecwa kerk in Kajuru in de deelstaat Kaduna.Foto Luis Tato / AFP

Foto Luis Tato / AFP
Foto Luis Tato / AFP
Foto Luis Tato / AFP
Foto Luis Tato / AFP

Fulani-mesjes verzamelen zich in een lokaal van de Wuro Fulbe nomadische school in de deelstaat Kaduna. De school is een project om de achterstand die Fulani-kinderen hebben in het onderwijs kleiner te maken. De school staat bij het Kacha Grzing reserve, een gebied exclusief voor veehouders.

Bij een aanval van boeren op zijn dorp van Fulani’s raakte de 30 jaar oude Isa Ibrahim gewond, waarna hij vluchtte en zich vestigde in het Kacha Grazing Reserve. Foto Luis Tato / AFP