Regeling rentevrij aankopen kunstwerken verdwijnt in 2020

Einde KunstKoopregeling Het Mondriaan Fonds kon geen bank vinden die de KunstKoopregeling van ABN Amro wil overnemen. Daarom stopt deze gesubsidieerde lening voor het kopen van kunst.

Stand van Kunstkoopregeling op kunstbeurs Kunst RAI van 1997 in Amsterdam.
Stand van Kunstkoopregeling op kunstbeurs Kunst RAI van 1997 in Amsterdam. Foto: Paul van Riel/Hollandse Hoogte

De KunstKoopregeling, een kredietregeling waarmee kunstkopers sinds 1992 renteloos kunst kunnen kopen, houdt op te bestaan. Kredietverschaffer ABN Amro stopt begin volgend jaar met de regeling omdat die niet meer zou passen in haar beleid.

Het Mondriaan Fonds, dat de bank bijna 10 procent aan rente en kostenvergoeding over de afgesloten kredieten betaalde, is er niet in geslaagd een andere bank te vinden die de rol van ABN Amro wil overnemen. „Vooralsnog niet”, nuanceert directeur van het Mondriaan Fonds, Eelco van der Lingen, het nieuws.

Bent u erg teleurgesteld?

Van der Lingen: „We vinden het heel jammer dat ABN Amro wil stoppen.”

Wie worden hier de dupe van?

„Voor kunstkopers met een kleinere beurs is de regeling een uitkomst. En ook voor kunstenaars en galeries had ze grote waarde.”

Tussen 1997 en 2018 leenden 50.851 kunstkopers met de regeling 138 miljoen euro. Sinds 2008 is het gebruik echter steeds verder afgenomen. Vorig jaar leenden minder dan 500 kopers samen nog maar 1,9 miljoen euro. Is de regeling langzamerhand niet overbodig?

„Nee, uit de reacties op het nieuws maak ik op dat de regeling nog altijd als zeer waardevol wordt beschouwd. Er zijn wel galeries die met grote klanten betalingsregelingen treffen, maar we hebben niet de indruk dat het gaat om een structurele situatie. De meeste kunstverkopers kunnen zich dat helemaal niet permitteren.

„Vermoedelijk is de afname te wijten aan maatschappelijke en economische ontwikkelingen, zoals de financiële crisis. Daardoor lijken aan leningen ook strengere eisen te worden gesteld.”

In de Volkskrant zegt kunstmarktonderzoeker Olav Velthuis dat de KunstKoopregeling voor zijn gevoel harder achteruit is gegaan dan de markt.

„Ik heb geen cijfers waaruit dat blijkt.”

En hoe nu verder?

„We zijn hard aan het vechten om de KunstKoopregeling overeind te houden. We zoeken nog naar een nieuwe kredietverschaffer. Of dat toch een andere bank wordt? Om de dynamiek van het proces niet te verstoren, zeg ik daar verder niks over. Tegelijk denken we met de Nederlandse Galerie Associatie en andere betrokkenen na over nieuwe financiële prikkels en andere methodes om kunstkoop te stimuleren. We zien nog altijd het nut van een regeling die het makkelijker maakt om kunst te kopen.”