‘MH17-onderzoek van Rusland zit vol met fouten en falsificaties’

MH17 Belangrijke Russische luchtvaartingenieur ziet kwade opzet bij de Russische regering, die Oekraïne aanwijst als schuldige.

Vadim Loekasjevits, de Russische luchtvaartdeskundige en klokkenluider, tevens samensteller van een MH17-encyclopedie.
Vadim Loekasjevits, de Russische luchtvaartdeskundige en klokkenluider, tevens samensteller van een MH17-encyclopedie. Foto Igor Rodin

Russisch onderzoek dat de hoeksteen vormt van Moskous claim dat niet Rusland maar Oekraïne vlucht MH17 heeft neergeschoten, is een aaneenschakeling van fouten en falsificaties. Die conclusie trekt de Russische luchtvaartingenieur Vadim Loekasjevitsj in een artikel dat deze dinsdag in de Russische uitgave van het tijdschrift Forbes verschijnt en waarover hij sprak met NRC. Hij spreekt van „semiwetenschappelijke propaganda”. Hij twijfelt al langer aan de Russische versie, maar het is voor het eerst dat hij het Russische onderzoek heeft ontleed.

Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en het internationale opsporingsteam JIT, werd MH17 neergeschoten met een Russische Boek-raket vanaf een graanveld nabij Pervomajsky in Oost-Oekraïne. Dat gebied werd gecontroleerd door pro-Russische separatisten. De Russische regering houdt echter vol dat de Boeing-777 werd neergehaald door een Oekraïense Boek-installatie vanaf een door Oekraïne gecontroleerde locatie ten zuiden van het plaatsje Zarosjtsjenske. „Wij hebben onze eigen versie”, zei de Russische president Vladimir Poetin.

Lees ook: ‘Pseudo-ingenieurs verkochten onzin over MH17’

Die versie is gebaseerd op onderzoek van de producent van het Boek-luchtafweersysteem, het Russische bedrijf Almaz-Antej. Op 13 oktober 2015, enkele uren voor de presentatie van het OVV-rapport over de ramp, gaf Almaz-Antej een persconferentie waarin het de conclusie van de OVV weersprak. Volgens Almaz-Antej blijkt uit computersimulaties en een proefexplosie met een echte vliegtuigcockpit dat de conclusie van de OVV niet klopt en dat de Boek-raket vanaf de Oekraïense kant kwam.

In zijn artikel wijst ingenieur Loekasjevitsj op een lange lijst fouten in het onderzoek van Almaz-Antej. Zo gebruikte het concern voor computersimulaties van de detonatie niet een model van een Boeing-777, maar van een Boeing-767, een veel kleiner toestel. Hierdoor kan de computersimulatie niet kloppen.

Sommige fouten duiden bovendien op kwade opzet. Zo verzuimde het concern aanvankelijk het effect van de zijwind op de koers van MH17 mee te nemen, waardoor de neus van de Boeing iets gedraaid stond ten opzichte van de richting waarin het vloog. Toen Almaz-Antej dat alsnog deed, gebruikte het verkeerde meteorologische gegevens met een onduidelijke herkomst.

Afwijkende hoeken

Volgens Almaz-Antej blijkt uit de schade aan de Boeing dat de raket onder een andere hoek kwam aanvliegen dan de OVV stelt: niet schuin van voren maar meer vanuit zuidelijke richting. Kleine afwijkingen in die hoek hebben grote gevolgen voor het ‘terugrekenen’ van de afvuurlocatie: die kan kilometers ‘verschuiven’. Loekasjevitsj laat zien dat Almaz-Antej op verschillende momenten afwijkende hoeken hanteert (het verschil loopt op tot 10 graden) terwijl de ‘afvuurlocatie’ – Zarosjtsjenske – dezelfde blijft. Bij de berekeningen stond de gewenste uitkomst dus voorop.

Het Russische ministerie van Defensie heeft satellietfoto’s gepresenteerd als bewijs dat op 17 juli 2014, de dag van de ramp, een Oekraïnse Boek-batterij bij Zarosjtsjenske stond opgesteld. Onderzoek van onderzoekscollectief Bellingcat lijkt erop te wijzen dat die foto’s zijn bewerkt. Volgens het JIT was Zarosjtsjenske op 17 juli al in handen van de separatisten.

Afgelopen jaren heeft het Almaz-Antej-onderzoek een centrale rol gespeeld in berichtgeving van Russische staatsmedia over MH17.