Jumbo-Visma is dé succesploeg, met ketonen als stukje van de puzzel

Supplementen Wout van Aert boekte de vierde Jumbo-Visma-zege. Op een dag dat het ging over ketonen, de ‘superbenzine’ die de ploeg gebruikt.

Wout van Aert wordt gefeliciteerd door zijn Jumbo-Visma-ploeggenoten.
Wout van Aert wordt gefeliciteerd door zijn Jumbo-Visma-ploeggenoten. Foto Guillaume Horcajuelo/EPA

Vlak na de finish, naast een fontein aan de Place du Vigan in Albi, pakken ze elkaars gezicht vast, Wout van Aert en Steven Kruijswijk, winnaars van de dag, alsof ze elkaar ervan moeten overtuigen dat het echt waar is wat zich zojuist heeft voltrokken. De debutant is naar de dagzege gesprint, en de kopman heeft ruim anderhalve minuut op directe concurrenten gepakt, toen het peloton door een stevige zijwind op waaiers werd getrokken en er mannen bij waren die zaten te slapen – Thibaut Pinot, Rigoberto Uran, maar niet Kruijswijk; hij was messcherp toen hij voelde dat er gaten gingen vallen.

De mannen van Jumbo-Visma hebben voor de eerste rustdag in de Tour vier van de tien etappes gewonnen, en staan in het algemeen klassement vierde. „Onwerkelijk”, zei Kruijswijk.

Het is ook niet te bevatten. En dan komen de lastige vragen.

Op de dag voor de rustdag is het algemeen klassement flink gehusseld

‘Wonderdrankje’

Bij de start in Saint-Flour waren de sprintkansen van Dylan Groenewegen bijzaak, het ging om wat er deze ochtend in de Telegraaf stond te lezen, een verhaal over wat ‘een wonderdrankje’ is gaan heten, of ‘superbenzine’. Teambaas Richard Plugge had bevestigd dat zijn ploeg al een tijdje ketonen gebruikt, een lichaamseigen stof die in de lever vrijkomt bij de verbranding van vet.

Niet nieuw, want al in 2012 zou de olympische baanploeg van de Britten erop gefietst hebben – met succes. Ook Team INEOS reed sinds 2015 op ketonen, maar niet in deze Tour. Ook de renners van Deceuninck-Quick-Step, de ploeg met de meeste zeges dit seizoen, zouden erop rijden. Tiesj Benoot, zondag tweede in de etappe naar Brioude, was er erg open over. „Je herstelt er beter van”, zei hij.

Ketonen zijn niet verboden, want het middel staat niet op de dopinglijst. Effectief kan het wel zijn, bleek afgelopen mei uit onderzoek van de Katholieke Universiteit van Leuven. De bewegingsfysioloog Peter Hespel noemde de resultaten „ongezien”, en sprak van vijftien procent prestatieverbetering bij duursporters.

Timing van belang

Bij Jumbo-Visma zijn ze twee jaar geleden zelf onderzoek gaan doen naar ketonen, als onderdeel van hun supplementenprogramma, zegt Merijn Zeeman, sportief directeur van de succesvolste ploeg deze Tour. Hij noemt het middel een „energiebronnetje” dat alleen werkt als het op „het juiste moment, in de juiste hoeveelheid en bij het juiste individu” wordt ingezet. „Het is weer zo’n marginal gain die bijdraagt aan de puzzel. Belangrijk is timing. Daar ga ik niks over zeggen.”

Niet iedereen is overtuigd. Ploegarts Anko Boelens van Team Sunweb vindt het middel riskant, omdat er weinig bekend is over de effecten op lange termijn. „Ieder team maakt eigen afwegingen”, reageert Zeeman.

Tegelijk met ketonen werd in de Telegraaf gesproken over Aicar, óók een lichaamseigen stof, maar wél bij dopingwet verboden. Qua werking zou het op epo lijken. Wereldantidopingagentschap WADA heeft aanwijzingen dat het middel aan een opleving bezig is. „Dat is doping”, zegt Zeeman. „Wij zijn voorvechters van een schone sport.”