Farmabedrijf Galapagos sluit miljardendeal

Medicijnen Farmareus Gilead steekt 4,5 miljard euro in het Nederlands-Vlaamse Galapagos en belooft af te zien van een overname.

Een laboratorium van Galapagos in Leiden.Lex van Lieshout / ANP
Een laboratorium van Galapagos in Leiden.Lex van Lieshout / ANP

De komende tien jaar doet het Amerikaanse farmaceuticaconcern Gilead geen poging het Nederlands-Vlaamse Galapagos over te nemen, in ruil voor vergaande samenwerking. Dat hebben beide bedrijven zondagavond bekendgemaaakt.

Gilead koopt voor 3,5 miljard euro een deel van het eigendomsrecht op de belangrijkste medicijnen die Galapagos ontwikkelt. Daarnaast koopt het Amerikaanse bedrijf voor 1 miljard aan aandelen in Galapagos, waardoor het zijn deelneming vergroot van 12 naar 22 procent. Gilead mag volgens het akkoord zijn belang later nog uitbreiden tot maximaal 29,9 procent. Verder krijgt de Amerikaanse farmareus toegang tot de onderzoeksdivisie van Galapagos, waar vijfhonderd mensen werken.

Beleggers reageerden maandagochtend euforisch op het nieuws. De koers van Galapagos steeg met 16 procent, waardoor de beurswaarde nu ruim 8 miljard euro bedraagt. Een jaar geleden was het biotechbedrijf nog 4,5 miljard euro waard. Gilead heeft een beurswaarde van zo’n 82 miljard dollar (75 miljard euro).

Succesvolle Europese biotechbedrijven worden steevast overgenomen door farmareuzen, die behoefte hebben aan nieuwe producten wanneer hun patenten op succesvolle medicijnen verlopen. Galapagos ontwikkelt een reumamedicijn waarvan beleggers hoge verwachtingen hebben. Dat middel, met de werkzame stof filgotinib, heeft de onderzoeksfases naar de werking en veiligheid doorstaan en wacht nu op groen licht van internationale geneesmiddelenautoriteiten. Tussen Gilead en Galapagos bestaat een licentieovereenkomst, maar het Nederlands-Vlaamse was al langer bevreesd voor een overname. De jongste afspraken hebben die dreiging nu afgewend.

„Als Gilead z’n portemonnee trekt, zouden ze ons kunnen overnemen”, zei directielid André Hoekema in april tegen NRC. „Maar wij zeggen letterlijk tegen Gilead: ‘Laat ons alleen.’ Als we worden overgenomen, dan vrezen we dat het risico groot is dat de innovatie uitdooft. Dat ziet Gilead ook wel.”

Het reumamedicijn dat Galapagos ontwikkelt valt in een relatief nieuwe categorie, zogenoemde ‘JAK-remmers’, die als pil worden ingenomen. Nu wordt reuma vaak behandeld met injecties. De reumamarkt geldt als zeer lucratief vanwege het grote aantal patiënten en de hoge prijzen van medicijnen.

Hoe goed dit nieuwe middel het zal doen, moet nog blijken. Er zijn al twee JAK-remmers op de markt. De grote Amerikaanse concurrent AbbVie heeft er ook een in ontwikkeling.

Gilead betaalde Galapagos eerder al fors voor de verkooprechten van het middel met filgotinib op de Amerikaanse markt. De producent krijgt door het nieuwe akkoord een grotere rol bij de verkoop ervan in Europa. Galapagos wil van ontwikkelaar uitgroeien tot een zelfstandige verkoper van geneesmiddelen.

„Ik denk dat we er allemaal van dromen om straks bij de apotheek een doosje te zien liggen met ons logo”, aldus Hoekema eerder tegen NRC.