Opinie

Wie beschermt hen tegen de politie?

Lotfi El Hamidi

‘In Nederland is iedereen gelijkwaardig, als je je aanpast en gedraagt”, zo vertelde de Turks-Nederlandse Nayil afgelopen week aan NRC, een van de gedupeerden van de toeslagenaffaire waarbij de Belastingdienst vooral burgers met een tweede nationaliteit onterecht aanpakte. „Maar dat blijkt toch niet zo te zijn. Als de staat dit al doet, waarom zou een bedrijf het dan niet doen?”

In dezelfde week blijkt uit onderzoek van de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat uitzendbureaus nog altijd op grote schaal discrimineren. Veertig procent van de onderzochte uitzendbureaus gaat in op verzoeken van werkgevers die liever geen streepjes-Nederlanders aan boord willen hebben.

Discriminatie is bij wet verboden, maar dat schrikt dus nog weinig mensen af. Zelfs bij de politie. Zo constateerde politiecoach Carel Boers „grove misstanden in de top van de politie”, van aanrandingen tot ernstige discriminatie. Vooral agenten met een islamitische achtergrond hebben het zwaar te verduren. (Boers gebruikt de onhandige en lelijke term ‘moslimfobie’, maar ik stel voor dat we het gewoon moslimhaat noemen.)

Schokkend kun je het allang niet meer noemen. Cultureel antropoloog Sinan Çankaya, die vijf jaar onderzoek deed naar discriminatie binnen de Amsterdamse politie, gaf zijn proefschrift in 2011 de titel ‘Buiten veiliger dan binnen’. Een reactie van een agent op de recente bevindingen bevestigt dat beeld: „Op straat voel ik mij zonder vest veiliger dan binnen met vest.”

Lees ook: ‘Moslimfobie, intimidatie bij politie – en de top kijkt weg’

Korpschef Erik Akerboom, die van diversiteit binnen de politie een speerpunt maakte, reageerde in een speciale blog: „Er mag […] geen beeld ontstaan van politiemensen waar discriminatie en uitsluiting gemeengoed zouden zijn.” Maar het is geen kwestie van beeldvorming. We hebben het hier over een giftige cultuur van uitsluiting, om Akerbooms voorganger Gerard Bouman te parafraseren. Het zijn geen incidenten, het is al decennia de bedrijfscultuur bij de politie.

Het bizarre is dat het gaat over agenten die door hun collega’s als vuil worden behandeld, mensen die hetzelfde zware en gevaarlijke beroep uitoefenen maar het racisme er gratis bij krijgen. Als die al op zo’n behandeling getrakteerd worden, hoe zal het dan gaan met de jongens op straat, die regelmatig met onterechte staandehoudingen en disproportionele optredens te maken hebben? Wie beschermt hen tegen de politie?

En wat doet dit met het vertrouwen van burgers met een migrantenachtergrond in het functioneren van de rechtsstaat? Als discriminatie op de arbeids- en woningmarkt, bij de Belastingdienst en de politie ongestraft blijft bestaan?

Nee, het zijn geen Amerikaanse of Franse taferelen. Nog niet.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl@Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.