Recensie

Recensie Muziek

NSJ: Blazers voeren de boventoon en jazz wordt opgerekt tot hiphop

North Sea Jazz Niet alleen een meeuw in de zaal zorgde voor opwinding zaterdag op North Sea Jazz, ook de muzikanten. Met orkestrale versies van hiphopkrakers, vurige latin en soul plus een opvallend optreden van Macy Gray.

Macy Gray.
Macy Gray. Foto Andreas Terlaak
    • Saul van Stapele
    • Amanda Kuyper

‘Bird in de zaal”, klonk het gisteravond in de grote Hudsonzaal. Nu waart de geest van Charlie Parker, wiens bijnaam Bird was, natuurlijk altijd een beetje rond op North Sea Jazz, maar dit was letterlijk een vogel. Een meeuw om precies te zijn. Hoog boven het publiek bij Gary Bartz, die zijn spirituele jazzmeesterwerk Another Earth zaterdag opnieuw uitvoerde met een nu nog fellere Ravi Coltrane. Bij het dampende Hammondwerk van Joey DeFrancesco. En ook bij de enorme publieksmagneet Robert Glasper, vloog het dier nog in lichte paniek rond.

In zijn tweede officiële concert als artist in residence, vrijdagnacht jamde Glasper er ook nog op los in de jazzclub - jawel - Bird, rekte hij met zijn akoestische trio de grenzen van jazz direct op door te beginnen met Prince-song ‘Sign of the Times’. Zijn gedeconstrueerde versie van de jazzstandard ‘Stella by Starlight’ werd verrijkt met samples. En zijn Jill Scott- song ‘Calls’ doorreeg hij rustig met flarden van jazzklassieker ‘Body and Soul’. Jazz met een hiphopattitude; het is voor hem zo logisch.

Het tweede concert van artist in residence Robert Glasper met zijn trio.
Foto Andreas Terlaak
Aandachtig luisterend publiek.
Foto Andreas Terlaak
Artist in residence Robert Glasper trad op met zijn akoestische trio.
Foto’s Andreas Terlaak

Het spoor van de blazers

De poster van North Sea Jazz, met de strakke beeltenissen van een saxofoon en een trompet in de vorm van een vraagteken en uitroepteken, zegt het al een beetje: we volgen het spoor van de blazers. Dat was zaterdag een leidend thema: de saxofoon dook in vele concerten op. Het Britse bandje Mammal Hands was een opwindend verbond tussen piano, sax en drums.

De Nederlandse saxofonist Maarten Hogenhuis dwong in het meest benauwde zaaltje Yenisei veel bewondering af met zijn compositieopdracht. Zijn trio dat noten bijna aanraakbaar maakt, was verstrekt met drie extra blazers. Dat maakte dat Hogenhuis blaaslijnen kon vlechten. Hij liet ze elkaar volgen, als elkaars schaduw of juist met een tegenmelodie. Het speciaal gecomponeerde stuk ‘Rotterdam’ sprong er passend uit: aards, melodieus en tegendraads.

Hoe anders ging het er aan toen bij JD Allen, die onder begeleiding van gitaar, bas, drums vanaf de eerste noten die hij op zijn tenor blies een tornado in gang zette. Een zware, met een alles vernietigende kracht. Dus de riemen moesten vast. Maar wat zei hij nou eigenlijk? Meer inhoud kreeg hij in een ballade.

Saxofonist Maarten Hogenhuis kreeg dit jaar de vrije compositieopdracht van het North Sea Jazz festival.
Foto Andreas Terlaak
Mammal Hands.
Foto Andreas Terlaak
Maarten Hogenhuis en Mammal Hands.
Foto’s Andreas Terlaak

De blazers van de New Cool Collective stonden dit festival voor een pittige uitdaging: het acrobatische latinspel van pianist Michel Camilo begeleiden. Dat betekende: een spervuur van nootjes. Hard, vurig en staccato. En bovendien razendsnel, opgejut door de wild gebarende Camilo zelf, die excelleert in nadrukkelijke ritmes als de calypso, vaardig omspeeld met lucht en kwinkslagen.

Buiten de blazers imponeerden de zangstemmen, in drie kleuren. De vocalisten Lizz Wright, Becca Stevens en de Chileense Camilla Mezana zongen met het Metropole Orkest. Aan de sierlijke hand van Japanse dirigent Miho Hazama mengden ze, zongen ze tegen elkaar en droegen elkaar wanneer een van hen de lead nam. Dat leverde een mooie versie van ‘Queen Mab’, een nummer van Becca Stevens: prachtig driestemmig in weelderige harmonie.

Het JD Allen Quartet trad op met gitarist Liberty Ellman.

Foto Andreas Terlaak
Het JD Allen Quartet trad op met gitarist Liberty Ellman.
Foto Andreas Terlaak
JD Allen
Foto’s Andreas Terlaak

Colombiaanse popster

Op popgebied was de tweede festivaldag zelfs voor North Sea Jazz-begrippen een bont allegaartje. Het schoot in de belangrijkste grote zalen van latin rock naar Franse chansons en van de jazzy pop van Jamie Cullum naar de gespierde meezingers van Toto. Echt verrassende zwaargewichten ontbraken.

De Colombiaanse popster Juanes bracht zijn razend populaire op latin ritmes gestoelde rock en pop en zong aanstekelijk pulserende nummers als ‘Pa Dentro’ en ‘Oye Mujer plus zijn grote hit ‘La Camisa Negra’ zonder improvisatie of opsmuk. Interessanter was de Franse zangeres Zaz die het ene moment te midden van trippende visuals over het podium rockte en zwierde en het volgende in het donker bij piano of contrabas, met haar sterke, hese stem vol subtiel gevoel prachtige chansons zong.

De Amsterdamse popband My Baby heeft in Cato van Dijck een top-vocalist, een prettig popgeluid gestoeld op onder meer blues, funk, soul en folk, én dansbare, opzwepende songs, maar kreeg met door de halflege zaal galmende zang en knallende climaxbeats het North Sea Jazz-publiek maar moeilijk mee. De innemende Britse zanger Samm Henshaw liet de grote Maas-zaal al vroeg 2-steppen, klappen en zingen met zijn overtuigende, oppeppende show vol met pit gezongen ontspannen gospel- en soulliedjes.

Macy Gray.
Foto Andreas Terlaak
Jamie Cullum speelde al vaker op North Sea Jazz, maar nog nooit voor zo’n groot publiek.
Foto Andreas Terlaak
My Baby.
Foto Andreas Terlaak
Toto.
Foto Andreas Terlaak
Macy Gray, Jamie Cullum, Toto en My Baby.
Foto’s Andreas Terlaak

Sprookjesachtige hiphop

De kleinere Darling-zaal had de sterkste pop-line-up. Het publiek reageerde enthousiast op de orkestrale bewerking door Sly5thAve van het oeuvre van producer Dr. Dre, uitgevoerd met het Nederlandse Re:Freshed Orchestra.

Eminems ‘My Name Is’ werd met solerende saxofoon, ratelende drums en strijkers een heerlijk jazzy jam, en tijdloze hiphopclubkrakers kregen met strijkers, fluiten en koper een haast sprookjesachtige dynamiek.

Het concert van Tank and the Bangas uit New Orleans imponeerde. Frontvrouw Tarriona ‘Tank’ Ball is een creatieve gigant - het ene moment lieflijk of maf cartoonesk, het volgende strijdbaar of theatraal. Ze liet haar publiek huilen als wolven en schakelde op de sfeervol dromerige en funky instrumentaties en in dramatisch perfect opgebouwde nummers tussen tussen watervlugge poëzie, krachtige statements en volle intense zang. De Jamaicaans-Amerikaanse multi-instrumentalist Masego bleek een coole, charismatische performer voor alle generaties met zijn ‘traphousejazz’. Hij flowde in zang, rap en op saxofoon sterk op stevige drumbreaks en tokkelende basnoten en creëerde op het podium live een beat door geluiden in te spelen en als samples te stapelen.

Zomerse stemming in Rotterdam.
Foto Andreas Terlaak
Tank and the Bangas.
Foto Andreas Terlaak
Tank and the Banga’s.
Foto’s Andreas Terlaak

Headliner Macy Gray had in haar optreden een ijzersterke zangeres achter zich staan die haar perfect complementeerde - enerzijds de introverte wat wankel ogende Gray zelf, met haar karakteristieke hese, rafelige stemgeluid en zeer relaxte zangstijl, en achter haar een energieke vocalist met een geweldig vlammende stem. Het leverde een prachtige wisselwerking op met als muzikaal hoogtepunt van de dag een magische hybride tussen een kleurrijk en slepend ‘Swimming Pools (Drank)’ van Kendrick Lamar en een geweldig gloedvolle vertolking van Aretha Franklin’s versie van ‘Bridge Over Troubled Water’.

Lizz Wright (recht), Becca Stevens (links) en Camila Meza (midden) traden op met het Metropole Orkest.
Foto Andreas Terlaak
Lizz Wright verlaat Ahoy na haar optreden.
Foto Andreas Terlaak
Zangeres Lizz Wright verlaat het festival na haar concert met het Metropole Orkest, Becca Stevens en Camilla Mezana.
Foto’s Andreas Terlaak