Djokovic-Federer en de brute finale van de buitencategorie

Wimbledon Novak Djokovic won zijn vijfde Wimbledon-titel en bezorgde Roger Federer een van de pijnlijkste nederlagen uit zijn carrière.

Novak Djokovic viert zijn overwinning op Roger Federer in de finale van Wimbledon.
Novak Djokovic viert zijn overwinning op Roger Federer in de finale van Wimbledon. Foto Hannah McKay/Reuters

Het kalk van de baseline vervaagde, platgetrapt door zoveel adembenemende rally’s. De zon trok langzaam weg van het centercourt op de vroege avond in Zuidwest-Londen, toen er weinig zinnigs meer viel te zeggen over de uitkomst van de Wimbledon-finale tussen Novak Djokovic en Roger Federer.

Mirka Federer, de vrouw van, hield het niet meer in de spelersbox langs de baan. Handen voor haar ogen, nagelbijtend, zwaar in de stress. Dan weer juichend, dan weer in vertwijfeling. Ieder punt was er een onder hoogspanning, iedere rally had een eigen verhaal.

Het was 4 uur en 57 minuten lang tennis van de buitencategorie. Deze finale op 14 juli 2019 groeide uit tot één van de meest brute, epische klassiekers die de sport kent.

De lengte in de slagen, het tempo, de variatie, het ritme, het voetenwerk, de intensiteit, het defensieve verweer, de slimme balletjes – het was na de schitterende voorstelling die Federer en Rafael Nadal vrijdag gaven in de halve finale wederom een ode aan het tennis.

Meesterlijk is de verdediging van Djokovic, die de gave beheerst om vanuit de verdrukking de rally om te draaien naar een aanvallende positie. Ongekend is zijn mentale weerbaarheid en zijn overlevingsdrang tijdens cruciale punten – als de afgrond zo dichtbij is. Hij deed het zo vaak – nu weer.

Perfectie

Het was de strijd tussen de onverwoestbare vechtmachine tegen de gracieuze publiekslieveling, Federer. De Zwitser, nog zo gebrand op een negende Wimbledon-titel met zijn 37 jaar en 340 dagen, speelde een van zijn meest sublieme wedstrijden in jaren. De dropshots met zoveel gevoel geraakt. Zo in controle en balans, de timing perfect, de symbiose tussen rechterhand en racket, terwijl de bal gehoorzaamde.

„De magiër op zijn best”, zei BBC-commentator en oud-Wimbledon-kampioen Boris Becker bij een dropshot van Federer vol backspin, halverwege de vijfde set. Het centercourt werd geregeld wild, bij de demonstratie van zoveel schoonheid en klasse.

Ieder punt tegen Djokovic moet je met het mes tussen de tanden spelen, om hem tot het uiterste te dwingen. Dat was wat Federer bijna tot in perfectie deed. Hij had Djokovic op de pijnbank, kon hem het laatste duwtje geven, maar blokkeerde op het moment dat hij moest doorbijten.

Federer perste het allemaal nog één keer uit dat onverzadigbare lichaam, nadat hij vrijdagavond al een aanzienlijke krachttoer had geleverd in de halve finale tegen Nadal. Zowel Nadal als Djokovic verslaan tijdens dezelfde grand slam, geldt als een bijna onmogelijke operatie. Het lukte alleen de Zwitser Stan Wawrinka in 2014, op de Australian Open.

De beslissende vijfde set – want daar kwam op het op aan – had alles: het drama, de zenuwen bij beiden, de armen die zichtbaar zwaar voelden op de cruciale punten. De tank bij Federer leek langzaam leeg te lopen, de energie vloeide weg. Hij zocht geforceerd naar snelle punten, om niet verder gesloopt te worden door Djokovic in de lange baselinerally’s.

Maar opeens, op 7-7, weet hij een extra versnelling te vinden. Uit het niets breakt hij Djokovic, die plots kwetsbaar oogt. Federer serveert bij 8-7 na ruim vier uur voor de wedstrijd. Het centercourt staat op, zou het echt gebeuren? Federer hier, op bijna 38-jarige leeftijd, naar zijn 21ste grandslamtitel, waarmee hij zijn eigen record zou verbeteren?

40-15 Federer, twee matchpoints. Die stand, in zijn eigen servicegame, op gras, bijna ondenkbaar dat hij dat weggeeft. De eerste verspeelt hij met een slappe forehand, die uit gaat. Federer is te passief, te voorzichtig op de belangrijke momenten, eerder ook in de twee tiebreaks die hij verloor. „Adem in, adem uit”, zegt Becker bij de BBC.

Hij is agressiever op het tweede matchpoint, Federer slaat een half diepe forehand, komt naar het net, Djokovic produceert in de loop een fraaie forehand passing die net binnen landt. Weg matchpoints, weg momentum voor Federer.

Djokovic breakt terug, het is weer volledig gelijk. Federer krijgt nog twee breakpoints bij 11-11, maar Djokovic toont zich het meest moedig op de momenten dat het moet. Het gaat naar 12-12, de stand waar Wimbledon dit jaar voor het eerst een tiebreak heeft ingevoerd, om eindeloze marathonpartijen te voorkomen.

Djokovic is weer het meest solide in een tiebreak. Op zijn eerste matchpoint, heeft Federer een mishit. Djokovic, de titelverdediger, wint met 7-6, 1-6, 7-6, 4-6 en 13-12. Zijn vijfde Wimbledon-titel, en zijn zestiende grand slam in totaal. Met bijna vijf uur is het de langste Wimbledon-finale ooit.

Lees ook over de vrouwenfinale: Simona Halep overwon haar demonen en wint nu ook Wimbledon

Uniek tijdperk

Het is een van de meest pijnlijke nederlagen van Federer, die meer punten won (218 om 203). „Ik weet niet wat ik nu voel”, zei hij op de persconferentie. „Ik heb het gevoel dat ik zo’n ongelooflijke kans heb gemist, ik kan het niet geloven.”

Het internationale tennis heeft veel aansprekende rivaliteiten gekend. Laver-Rosewall in de jaren zestig en zeventig, Borg-McEnroe in de jaren zeventig en tachtig, Becker-Edberg in de jaren tachtig en negentig, Sampras-Agassi in de jaren negentig.

Maar de driestrijd tussen Federer (37), Nadal (33) en Djokovic (32) stijgt boven alles uit – een uniek tijdperk in het mannentennis. De vraag is: gaat Djokovic het record van twintig grand slams van Federer nog verbreken? „De enige die hem nog kan inhalen is Djokovic”, zei Richard Krajicek afgelopen week.

Federer bood Djokovic indirect perspectief op meer. Op je 37ste is het nog niet klaar, zei hij. De 32-jarige Djokovic heeft nog jaren voor zich.

Halep wint van Williams pagina S4