Brieven

Brieven

In Hoe een held een mens wordt (6/7) laat Hendrik Spiering hoogleraar Niek Veldhuis vertellen dat het epos Lugalbanda een stuk saaier is dan Gilgamesj. Met daarbij een plotsamenvatting die Lugalbanda geen recht doet. Waarna Gilgamesj uitvoerig behandeld wordt als oudste verhaal en als heldenepos. Dat is jammer. Natuurlijk is het Gilgamesj-epos in vele eeuwen uitgebreid en uitgediept, heeft het epos een prachtige vertelvorm met dramatische en poëtische kracht, en zijn er schitterende vertalingen van gemaakt waardoor het de moeite waard is om veel artikelen over te schrijven in het katern literatuur. Maar in de Wetenschapsbijlage past dit artikel niet. Gilgamesj is niet het oudste verhaal en de hoofdpersoon is geen held zoals gepresenteerd in dit artikel. Gilgamesj vertelt over de emoties en tegenslagen van een wrede egoïstische heerser, die geen respect heeft voor zijn onderdanen en de natuur om hem heen behalve voor zijn gelijke, en hoe de goden van hem een mensenlijk heerser proberen te maken. Zoals zijn ‘vader’ Lugalbanda was. En hoe hij zijn geluk niet vindt. Het epos van Lugalbanda is ouder, korter en lijkt eenvoudiger maar is een voor onze tijd misschien wel veel waardevoller verhaal, dat onterecht niet uitgebreid behandeld is als ‘oudste’ verhaal. Lugalbanda gaat over de oplossingen van de jeugd die bijna sterft aan een strijd uit hebzucht waaraan alle volwassenen zich gedwongen voelen om mee te doen. Het verhaal vertelt over het overwinnen van de dood, zelfstandig worden, omgang met de natuur, mededogen, verleidelijke keuzes en... niet in het minst hoe je vrede maakt in oorlogstijd en daarna leeft. De stof uit Lugalbanda is door de eeuwen heen ook verwerkt en tot in de moderne tijd in bijvoorbeeld de Perzische literatuur en beeldende kunst uitvoerig opgenomen. Lees Lugalbanda en haar uitwerkingen ook eens grondig. Een artikel hierover zou de wetenschapsbijlage niet misstaan.